XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Jinoyat-protsessual kodeksi · 40–44¹-m.

Jinoyat ishini yuritishda ishtirok etuvchi jamoat birlashmalari, jamoalar va ularning vakillari

Ikkinchi Bo‘Lim

40-modda. Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari

Jamoat birlashmalari va jamoalar, ularning rahbar organlari hamda vakillari sodir etilgan yoki tayyorlanayotgan jinoyat to‘g‘risidagi xabar bilan surishtiruv organiga, tergovchiga, prokurorga yoki sudga murojaat etishlari mumkin. Ular: ayblanuvchiga yoki sudlanuvchiga nisbatan ehtiyot chorasi sifatida jamoat birlashmasi yoki jamoa kafilligiga berishni tanlash haqida; mahkumni muddatidan ilgari shartli ravishda jazodan ozod qilish yoki jazoni yengilrog‘i bilan almashtirish haqida; ozodlikdan mahrum etishga hukm qilinganlarning jazoni o‘tash sharoitlarini o‘zgartirish haqida; sudlanganlikni olib tashlash haqida va boshqa masalalar bo‘yicha ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda hamda tartibda iltimos qilishga haqlidirlar.

41-modda. Jamoat birlashmalarini, jamoalarni va tadbirkorlik subyektining jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etadigan vakilini jinoyat ishi haqida xabardor qilish

Surishtiruvchi va tergovchi fuqaroning og‘ir va o‘ta og‘ir jinoyatlar to‘g‘risidagi ishda ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilingani haqida uning ish, o‘qish yoki yashash joyidagi jamoaga xabar beradi, sud esa ularga shu ish bo‘yicha sud muhokamasi qachon va qayerda o‘tkazilishi haqida xabar beradi.

Surishtiruvchi, tergovchi yoki sud tadbirkorlik subyektining faoliyati bilan bog‘liq jinoyat ishini ish yurituvga qabul qilganligi haqida tadbirkorlik subyektining jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etishi uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakilga yoki O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasiga xabar beradi.

42-modda. Jamoat ayblovchilari va jamoat himoyachilari

Jamoat birlashmalari va jamoalar sud muhokamasida jamoat ayblovchisi yoki jamoat himoyachisi tariqasida ishtirok etish uchun o‘z vakillarini yuborishlari mumkin.

Jamoat ayblovchilari va jamoat himoyachilarini jamoat birlashmasining yoki korxona, muassasa, tashkilot jamoasining yig‘ilishi ko‘rsatadi. Yig‘ilish qarori sudga taqdim etilishi lozim.

Jamoat birlashmasi, jamoa o‘zi yo‘llagan jamoat ayblovchisi yoki jamoat himoyachisini xohlagan vaqtda chaqirib olishga yoki uni boshqa vakil bilan almashtirishga haqlidir.

43-modda. Jamoat ayblovchisining huquq va majburiyatlari

Sud muhokamasida ishtirok etayotgan jamoat ayblovchisi: ish materiallari bilan tanishishga; dalillar taqdim etishga va ularni tekshirishda ishtirok etishga; iltimosnoma berishga; taraflarning muzokaralarida so‘zga chiqib, ayblovning isbotlangani haqida sudga fikr bildirishga haqlidir. Jamoat ayblovchisi ayblovdan voz kechishga haqli.

Jamoat ayblovchisi: sud muhokamasida ishtirok etishi; jamoat birlashmasi yoki jamoaning fikrini sudda bayon qilishi va ish holatlarini aniqlashga ko‘maklashishi shart.

44-modda. Jamoat himoyachisining huquq va majburiyatlari

Sud muhokamasida ishtirok etayotgan jamoat himoyachisi: ish materiallari bilan tanishishga, dalillar taqdim etishga va ularni tekshirishda ishtirok etishga; iltimosnoma berishga; taraflarning muzokaralarida so‘zga chiqib, sudlanuvchini oqlaydigan yoki uning javobgarligini yengillashtiradigan holatlar xususida sudga fikr bildirishga haqlidir.

Jamoat himoyachisi: sud muhokamasida ishtirok etishi; jamoat birlashmasi yoki jamoaning fikrini sudda bayon qilishi va ishning sudlanuvchining ahvolini yengillashtiruvchi holatlarini aniqlashga ko‘maklashishi shart.

44¹-modda. Tadbirkorlik subyektining jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etadigan vakili

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakil yoki O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi tomonidan tayinlangan vakil tadbirkorlik subyektining faoliyati bilan bog‘liq jinoyat ishida surishtiruv, dastlabki tergov yoki sud jarayonida tadbirkorlik subyektining talabiga ko‘ra jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etishi mumkin.

Jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etadigan vakil ushbu Kodeksning 44-moddasida nazarda tutilgan jamoat himoyachisining huquqlari va majburiyatlariga ega bo‘ladi.

Bilimingizni sinang

Jinoyat-protsessual kodeksi — 40-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Surishtiruv
  2. Ayblanuvchi
  3. Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari
  4. Tergovchining vakolatlari

To‘g‘ri javob: Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari. 40-modda: Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari.

Jinoyat-protsessual kodeksi: «Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari» qaysi moddada belgilangan?
  1. 36-modda
  2. 45-modda
  3. 40-modda
  4. 38-modda

To‘g‘ri javob: 40-modda. 40-modda: Jamoat birlashmalari va jamoalarning jinoyat protsessida ko‘rilishi lozim bo‘lgan ariza va iltimoslari.

Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, jamoat birlashmalari va jamoalar ayblanuvchiga nisbatan ehtiyot chorasi sifatida nimani tanlash haqida iltimos qilishga haqli?
  1. Ayblanuvchini chegaradan chiqarib yuborish haqida qaror qabul qilishni
  2. Ayblanuvchini qamoqqa olishni va unga nisbatan taqiq qo‘yishni
  3. Ayblanuvchining mol-mulkini musodara qilib, davlat foydasiga o‘tkazishni
  4. Ayblanuvchini jamoat birlashmasi yoki jamoa kafilligiga berishni

To‘g‘ri javob: Ayblanuvchini jamoat birlashmasi yoki jamoa kafilligiga berishni. 40-moddaga ko‘ra, jamoat birlashmasi yoki jamoa kafilligiga berishni tanlash haqida iltimos qilishga haqlidirlar.

Tergovchi Nazarov fuqaro Karimovni og‘ir jinoyat to‘g‘risidagi ishda ayblanuvchi tariqasida jalb qildi. Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, Nazarov bu haqda kimga xabar beradi?
  1. Faqat Karimovning qo‘shnilariga
  2. Faqat ommaviy axborot vositalariga
  3. Karimovning ish, o‘qish yoki yashash joyidagi jamoaga
  4. Faqat mahalla fuqarolar yig‘iniga, boshqa jamoaga emas

To‘g‘ri javob: Karimovning ish, o‘qish yoki yashash joyidagi jamoaga. 41-moddaga ko‘ra, tergovchi ayblanuvchining ish, o‘qish yoki yashash joyidagi jamoaga xabar beradi.

Surishtiruvchi tadbirkorlik subyekti Bobur faoliyati bilan bog‘liq jinoyat ishini ish yurituviga qabul qildi. Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, tadbirkorlik subyektining jamoat himoyachisi sifatida ishtirok etishi uchun kimga xabar beriladi?
  1. Faqat Adliya vazirligiga yoki uning hududiy bo‘linmalariga, tadbirkorlik subyektining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun
  2. Prezident huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakilga yoki Savdo-sanoat palatasiga
  3. Faqat soliq organlariga va ularning hududiy bo‘linmalariga, tadbirkorlik subyektining soliq majburiyatlarini tekshirish uchun
  4. Faqat tadbirkorning yaqin qarindoshlariga va ish yurituvchi organning boshqa mansabdor shaxslariga, ularning roziligi bilan

To‘g‘ri javob: Prezident huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakilga yoki Savdo-sanoat palatasiga. 41-moddaning ikkinchi qismiga ko‘ra, xabar Prezident huzuridagi vakilga yoki O‘zbekiston Savdo-sanoat palatasiga beriladi.

Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, jamoat ayblovchilari va jamoat himoyachilarini kim ko‘rsatadi?
  1. Jamoat birlashmasining yoki korxona, muassasa, tashkilot jamoasining yig‘ilishi
  2. Sud o‘zi tayinlaydi, jamoat birlashmasi yoki jamoaning fikrini inobatga olmasdan
  3. Prokuror yoki surishtiruvchi tayinlaydi, jamoa yig‘ilishining roziligisiz
  4. Tergovchi tayinlaydi, jamoa yoki jamoat birlashmasining roziligi shart emas

To‘g‘ri javob: Jamoat birlashmasining yoki korxona, muassasa, tashkilot jamoasining yig‘ilishi. 42-moddaning ikkinchi qismiga ko‘ra, ularni jamoat birlashmasi yoki jamoaning yig‘ilishi ko‘rsatadi.

Jamoa o‘zi yo‘llagan jamoat himoyachisini almashtirmoqchi. Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, qaysi hukm to‘g‘ri?
  1. Almashtirishga faqat sud ruxsati bilan yo‘l qo‘yiladi, jamoa buni mustaqil hal qila olmaydi
  2. Jamoat himoyachisini umuman almashtirib bo‘lmaydi, chunki u sud tomonidan tasdiqlangan bo‘ladi
  3. Jamoat himoyachisi faqat prokuror roziligi bilan almashtiriladi, jamoa buni mustaqil hal qila olmaydi
  4. Jamoa jamoat himoyachisini xohlagan vaqtda chaqirib olishga yoki boshqa vakil bilan almashtirishga haqli

To‘g‘ri javob: Jamoa jamoat himoyachisini xohlagan vaqtda chaqirib olishga yoki boshqa vakil bilan almashtirishga haqli. 42-moddaning uchinchi qismiga ko‘ra, jamoa jamoat himoyachisini xohlagan vaqtda chaqirib olishga yoki almashtirishga haqli.

Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, sud muhokamasida ishtirok etayotgan jamoat ayblovchisi ayblovga nisbatan qanday huquqqa ega?
  1. Ayblovni kuchaytirishga majbur
  2. Ayblovni sudsiz tugatishga haqli
  3. Ayblovdan voz kechishga haqli
  4. Ayblov haqida hech qachon fikr bildira olmaydi

To‘g‘ri javob: Ayblovdan voz kechishga haqli. 43-moddaning birinchi qismiga ko‘ra, jamoat ayblovchisi ayblovdan voz kechishga haqli.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiJinoyat ishini yuritishga mas’ul bo‘lgan davlat organlari va mansabdor shaxslar (2/2)Keyingi →Jinoyat protsessida o‘z manfaatlarini himoya qiladigan shaxslar. himoyachilar va vakillar (1/2)