XotirAIJinoyat protsessida fuqaroviy da’vo. boshqa mulkiy undirishlar (2/2)
Beshinchi Bo‘Lim
281-modda. Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati
Fuqaroviy da’vo bo‘yicha ish yuritishda ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli fuqaroviy, mehnat va boshqa soha qonunchiligi qoidalariga muvofiq aniqlanadi.
Boshqa soha qonunchiligida belgilangan da’vo muddati jinoyat protsessidagi fuqaroviy da’voga nisbatan qo‘llanilmaydi.
282-modda. Da’voni tan olish, taraflarning o‘zaro kelishuvi va da’vodan voz kechish oqibatlari
Ayblanuvchi, sudlanuvchi yoki fuqaroviy javobgarning da’voni tan olganligi, shuningdek fuqaroviy da’vogar, ayblanuvchi, sudlanuvchi yoxud fuqaroviy javobgarning o‘zaro kelishganlik to‘g‘risidagi arizasi fuqaroviy da’vo bo‘yicha ish yuritishning tugatilishiga olib kelmaydi va surishtiruvchini, tergovchini fuqaroviy da’voga doir holatlarni sinchkovlik bilan, to‘la, har tomonlama va xolisona tekshirish majburiyatidan, sudni esa fuqaroviy da’voni ko‘rish va hal qilish majburiyatidan ozod etmaydi.
Da’vodan voz kechishning qabul qilinishi da’vo bo‘yicha ish yuritishni tugatishga asos bo‘ladi va jinoyat protsessida ham, fuqaroviy sud ishlarini yuritish tartibida ham fuqaroviy da’vogarni o‘sha shaxsga xuddi shu asos bilan da’voni qayta qo‘zg‘atish huquqidan mahrum qiladi.
283-modda. Sudning fuqaroviy da’voga oid hukmi va ajrimi
Ayblov hukmini chiqarishda, shuningdek tibbiy yo‘sindagi majburlov chorasini qo‘llash yoki sodir etgan qilmishning xususiyatiga va o‘zining ruhiy holatiga ko‘ra shaxs ijtimoiy xavfli bo‘lmagan hollarda bunday chorani qo‘llamaslik haqida ajrim chiqarishda sud asoslarning isbotlanishi va da’vo hajmini e’tiborga olib, uni to‘liq yoki qisman qanoatlantiradi yoxud uni qanoatlantirishni rad etadi.
Sud oqlov hukmini chiqarayotganda, shuningdek tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini qo‘llash bo‘yicha ishni tugatish haqida ajrim chiqarayotganda fuqaroviy da’voni qondirishni quyidagi hollarda rad etadi, basharti:
- 1) jinoyat yoki ijtimoiy xavfli qilmish hodisasi yuz bermagan bo‘lsa;
- 2) sudlanuvchining yoki tibbiy yo‘sindagi majburlov chorasini qo‘llash masalasi hal etilayotgan shaxsning sodir etilgan jinoyatga yoki ijtimoiy xavfli qilmishga daxli yo‘qligi aniqlangan bo‘lsa;
- 3) sudlanuvchining yoki tibbiy yo‘sindagi majburlov chorasini qo‘llash masalasi hal etilayotgan shaxsning mulkiy ziyon keltirgan harakati zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan bo‘lsa.
Sudlanuvchi tomonidan sodir etilgan qilmish jinoyat deb topilmaganligi sababli u oqlangan taqdirda, shuningdek ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan asoslardan boshqa asoslarga ko‘ra tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini qo‘llash bo‘yicha ish yuritish tugatilganda sud da’voning isbotlanish darajasi va hajmini e’tiborga olib, uni to‘liq yoki qisman qanoatlantiradi yoki qanoatlantirishni rad etadi.
283-modda. Sudning fuqaroviy da’voga oid hukmi va ajrimi (davomi)
Da’voning hajmi jinoyat tavsifiga va aybdorga jazo chorasi tayinlashga ta’sir etmasa, fuqaroviy da’voni qanoatlantirishda sud da’vo talabi chegarasidan chiqishga haqlidir.
Jinoyat protsessida qo‘zg‘atilgan fuqaroviy da’vo qanoatlantirilmagan taqdirda da’vogar shu shaxsga va xuddi shu asoslar bo‘yicha fuqaroviy sud ishlarini yuritish tartibida da’vo qo‘zg‘atish huquqidan mahrum bo‘ladi.
284-modda. Jinoyat narsalarini davlat egaligiga o‘tkazish
Jinoyat narsasi bo‘lgan mol-mulk, basharti avvalgi egasiga qaytarib berilishi lozim bo‘lmasa, sud hukmi bilan davlat egaligiga o‘tkaziladi. Bu mol-mulk topilmagan bo‘lsa, sud hukmi bilan, jinoyat ishi tugatilgan bo‘lsa, sudning fuqaroviy sud ishlarini yuritish tartibida chiqargan hal qiluv qaroriga ko‘ra uning qiymati davlat foydasiga undiriladi.
285-modda. Jinoiy yo‘l bilan orttirilgan mol-mulkning bundan buyon kimga tegishli bo‘lishini belgilash
Ayblanuvchi tomonidan jinoiy yo‘l bilan orttirilgan pullar, buyumlar va boshqa boyliklar sud hukmi bilan yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplash uchun sarflanadi, ziyonni qoplashdan ortgan summa esa, davlat foydasiga o‘tkaziladi.
Jinoyat narsasi bo‘lmish mol-mulk uchinchi shaxslarda topilib, ulardan tortib olingan va tegishligiga qarab, qaytarilgan bo‘lsa, sudlanuvchi tomonidan ushbu mol-mulkni sotish yo‘li bilan orttirilgan pullar, buyumlar va boshqa boyliklar sud hukmi bilan davlat egaligiga o‘tkaziladi. Mol-mulkni insofli egallovchiga bu mol-mulk egasiga qaytarilishi natijasida yetkazilgan ziyonni undirish haqida mahkumga nisbatan fuqaroviy sud ishlarini yuritish tartibida da’vo qo‘zg‘atish huquqi tushuntiriladi.
286-modda. Hukmning fuqaroviy da’vo va boshqa mulkiy undirishlar bilan bog‘liq qismini ijro etish
Hukmning va tibbiy yo‘sindagi majburlov chorasini qo‘llash to‘g‘risidagi ajrimning fuqaroviy da’voni qanoatlantirishga, shuningdek boshqa mulkiy undirishlarga oid qismi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda ijro etiladi.
Bilimingizni sinang
Jinoyat-protsessual kodeksi — 281-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati
- Jinoyat protsessida ko‘riladigan fuqaroviy da’volar
- Mol-mulk qiymatini undirib berish to‘g‘risida da’vo mavjud bo‘lgan taqdirda uning bundan buyon kimga tegishli bo‘lishini belgilash
- Ishda fuqaroviy javobgar tariqasida ishtirok etishga jalb qilish
To‘g‘ri javob: Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati. 281-modda: Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati.
Jinoyat-protsessual kodeksi: «Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati» qaysi moddada belgilangan?
- 281-modda
- 288-modda
- 275-modda
- 278-modda
To‘g‘ri javob: 281-modda. 281-modda: Ziyonni undirish asoslari, shart-sharoiti, hajmi va usuli to‘g‘risidagi qoidalarning qo‘llanilishi. Da’vo muddati.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, fuqaroviy qonunchilikda belgilangan da’vo muddati jinoyat protsessida qo‘zg‘atilgan fuqaroviy da’voga nisbatan qanday qo‘llanadi?
- Faqat og‘ir jinoyatlar bo‘yicha qo‘llanadi
- Qo‘llanilmaydi
- Faqat jabrlanuvchi nogiron bo‘lsa qo‘llanadi
- Sud ixtiyoriga ko‘ra qisqartirilgan holda qo‘llanadi
To‘g‘ri javob: Qo‘llanilmaydi. 281-moddaga ko‘ra boshqa soha qonunchiligidagi da’vo muddati jinoyat protsessidagi fuqaroviy da’voga nisbatan qo‘llanilmaydi.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, fuqaroviy da’vodan voz kechishning qabul qilinishi fuqaroviy da’vogar uchun qanday oqibatga olib keladi?
- Da’vogar o‘sha shaxsga xuddi shu asos bilan da’voni qayta qo‘zg‘atish huquqidan mahrum bo‘ladi
- Da’vogar da’voni faqat fuqaroviy sudda qayta qo‘zg‘atishi mumkin bo‘ladi
- Da’vogar da’voni bir yildan keyin qayta qo‘zg‘atishi mumkin bo‘ladi
- Da’vogar da’voni faqat apellyatsiya instansiyasida qayta qo‘zg‘atishi mumkin bo‘ladi
To‘g‘ri javob: Da’vogar o‘sha shaxsga xuddi shu asos bilan da’voni qayta qo‘zg‘atish huquqidan mahrum bo‘ladi. 282-moddaga ko‘ra da’vodan voz kechishning qabul qilinishi da’vogarni xuddi shu asos bilan da’voni qayta qo‘zg‘atish huquqidan mahrum qiladi.
Ayblanuvchi Karimov jinoyat ishi bo‘yicha jabrlanuvchi Aliyevning fuqaroviy da’vosini to‘liq tan oldi va ular o‘zaro kelishganlik haqida ariza berdilar. Tergovchi shu asosda fuqaroviy da’vo bo‘yicha ish yuritishni tugatmoqchi va holatlarni tekshirmaslikni rejalashtirmoqda. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
- Tan olish yoki kelishuv da’voga doir holatlarni tekshirish majburiyatini bekor qiladi
- Tergovchi faqat sudning ruxsati bilan holatlarni tekshirishdan voz kechishi mumkin
- Da’vo tan olingani sababli sud uni ko‘rishi shart emas, hukmda faqat qayd etadi
- Tan olish va kelishuv ish yuritishni tugatmaydi, tergovchi holatlarni to‘la tekshirishi shart
To‘g‘ri javob: Tan olish va kelishuv ish yuritishni tugatmaydi, tergovchi holatlarni to‘la tekshirishi shart. 282-moddaga ko‘ra tan olish va kelishuv ish yuritishni tugatmaydi va tergovchini holatlarni to‘la tekshirish majburiyatidan ozod etmaydi.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, sud oqlov hukmini chiqarayotganda fuqaroviy da’voni qondirishni quyidagi hollarning qaysi birida rad etadi?
- Sudlanuvchi ziyonni qoplashga moddiy qurbi yetmasa va uning mol-mulki xatlanmagan bo‘lsa
- Jabrlanuvchi da’vo hajmini oshirgan va ziyonni ortiqcha miqdorda hisoblagan bo‘lsa
- Mulkiy ziyon keltirgan harakat zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan bo‘lsa
- Ziyon miqdori ekspertiza bilan aniqlanmagan va jabrlanuvchi uni isbotlay olmagan bo‘lsa
To‘g‘ri javob: Mulkiy ziyon keltirgan harakat zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilgan bo‘lsa. 283-moddaning ikkinchi qismi 3-bandiga ko‘ra zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan harakat da’voni rad etish asosidir.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, sud fuqaroviy da’voni qanoatlantirishda qaysi holatda da’vo talabi chegarasidan chiqishga haqli?
- Sudlanuvchi buni so‘rasa, da’vo talabi chegarasidan chiqish mumkin
- Da’voning hajmi jinoyat tavsifiga va jazo tayinlashga ta’sir etmasa
- Jabrlanuvchi vafot etgan bo‘lsa va uning merosxo‘rlari buni talab qilsa
- Da’vo hajmi ekspert tomonidan oshirilgan bo‘lsa va sud buni qabul qilsa
To‘g‘ri javob: Da’voning hajmi jinoyat tavsifiga va jazo tayinlashga ta’sir etmasa. 283-modda: da’vo hajmi jinoyat tavsifiga va jazo chorasiga ta’sir etmasa, sud talab chegarasidan chiqishga haqli.
Jinoyat ishi doirasida Sodiqovning fuqaroviy da’vosi sud tomonidan qanoatlantirilmadi. Sodiqov xuddi shu asoslarga tayanib fuqaroviy sudga alohida da’vo bilan murojaat qilmoqchi. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
- U bunday huquqdan mahrum bo‘ladi
- U bir oy ichida murojaat qilishi mumkin
- U faqat yangi dalillar topsa murojaat qilishi mumkin
- U faqat prokurorning roziligi bilan murojaat qilishi mumkin
To‘g‘ri javob: U bunday huquqdan mahrum bo‘ladi. 283-modda: jinoyat protsessida da’vo qanoatlantirilmasa, da’vogar xuddi shu asoslar bo‘yicha fuqaroviy sudda da’vo qo‘zg‘atish huquqidan mahrum bo‘ladi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash