XotirAIMol-mulkni jabrlanuvchi yoki fuqaroviy da’vogarga qaytarish
Beshinchi Bo‘Lim
287-modda. Yo‘qolgan mol-mulkni qaytarish
Jinoyat sodir etilishi natijasida jabrlanuvchi yoki yuridik shaxsning yo‘qolgan va ashyoviy dalil deb e’tirof etilgan mol-mulki egasiga qaytarilishi lozim. Jabrlanuvchi vafot etgan taqdirda uning mol-mulki merosxo‘rlariga, tugatilgan yuridik shaxsning mol-mulki esa, uning huquq vorisiga o‘tkaziladi.
Egasini aniqlab bo‘lmagan mol-mulk davlat egaligiga o‘tkaziladi.
Mol-mulkni qaytarib berish yoki uni davlat egaligiga o‘tkazish sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi yoki tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini qo‘llash to‘g‘risidagi ajrimiga asosan, ish tugatilganda esa, surishtiruvchining, tergovchining qarori yoki sudning ajrimiga ko‘ra amalga oshiriladi.
288-modda. Mol-mulk qiymatini undirib berish to‘g‘risida da’vo mavjud bo‘lgan taqdirda uning bundan buyon kimga tegishli bo‘lishini belgilash
Jinoyat sodir etilishi natijasida mahrum bo‘lingan va ish bo‘yicha ashyoviy dalil deb e’tirof etilgan mol-mulkning mulkdori yoki qonuniy egasi bu mol-mulkdan voz kechsa va uning qiymatini undirib berish to‘g‘risida fuqaroviy da’vo qo‘zg‘atsa, sud mol-mulkdan voz kechishni asosli deb topib, fuqaroviy da’voni qanoatlantirgan holda mol-mulkni mahkumga yoki fuqaroviy javobgarga beradi.
Sud mol-mulkdan voz kechishni asossiz deb topsa, da’voni qondirmaydi yoki qisman qondirib, qaytariladigan mol-mulkning qiymati qanchaga pasaygan bo‘lsa, shu summani yoxud tovar ko‘rinishini yo‘qotganligi sababli ta’mirlashga qilinadigan chiqim summasini va tovonini jabrlanuvchi yoki fuqaroviy da’vogar foydasiga undirib beradi. Mol-mulkning dastlabki va keyingi qiymati hamda tovar ko‘rinishini yo‘qotganlik uchun tovon puli mutaxassis yoki ekspert ishtirokida aniqlanadi, ta’mirlash qiymati esa, ta’mirlashni amalga oshirayotgan korxona bergan hujjat asosida aniqlanadi.
289-modda. Jabrlanuvchi va boshqa shaxslarning mol-mulkini rekvizitsiya qilish va musodara etish
Xususiy egalikda bo‘lishi man qilingan mol-mulk ish bo‘yicha ashyoviy dalil deb e’tirof etilgan bo‘lsa, mulkdor to‘g‘ri yoki g‘ayrihuquqiy ravishda qo‘lga kiritganiga qarab, u rekvizitsiya qilinadi yoki musodara etiladi, ya’ni mol-mulk haqini to‘lash yoki to‘lamaslik sharti bilan sud tomonidan bunday mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish hamda uni tasarruf etish huquqiga ega bo‘lgan tegishli davlat organiga yoki yuridik shaxsga beriladi.
Bilimingizni sinang
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, jinoyat natijasida jabrlanuvchining yo‘qolgan va ashyoviy dalil deb e’tirof etilgan mol-mulki, jabrlanuvchi vafot etgan taqdirda, kimga o‘tkaziladi?
- Davlat egaligiga
- Mahkumning oila a’zolariga
- Merosxo‘rlariga
- Ishni yuritgan tergovchi ko‘rsatgan shaxsga
To‘g‘ri javob: Merosxo‘rlariga. 287-moddaga ko‘ra jabrlanuvchi vafot etgan taqdirda uning mol-mulki merosxo‘rlariga o‘tkaziladi.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, egasini aniqlab bo‘lmagan mol-mulk bilan nima qilinadi?
- Davlat egaligiga o‘tkaziladi
- Ashyoviy dalil sifatida abadiy saqlanadi
- Jabrlanuvchiga topshiriladi
- Sudlanuvchiga qaytariladi
To‘g‘ri javob: Davlat egaligiga o‘tkaziladi. 287-moddaga ko‘ra egasini aniqlab bo‘lmagan mol-mulk davlat egaligiga o‘tkaziladi.
«Zamin» MChJga tegishli, jinoyat natijasida yo‘qolgan va ashyoviy dalil deb topilgan avtomobil topilgan paytda MChJ tugatilgan edi. Ushbu avtomobil kimga qaytarilishi kerak?
- Ish yuritayotgan sudning o‘ziga saqlash uchun
- Davlat egaligiga o‘tkaziladi, qaytarilmaydi
- MChJning sobiq direktoriga shaxsan o‘ziga
- Tugatilgan yuridik shaxsning huquq vorisiga
To‘g‘ri javob: Tugatilgan yuridik shaxsning huquq vorisiga. 287-moddaga ko‘ra tugatilgan yuridik shaxsning mol-mulki uning huquq vorisiga o‘tkaziladi.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, jinoyat ishi tugatilganda mol-mulkni qaytarib berish yoki davlat egaligiga o‘tkazish qanday hujjat asosida amalga oshiriladi?
- Prokuratura organi rahbarining buyrug‘i yoki bayonnomasiga ko‘ra
- Surishtiruvchi yoki tergovchining qarori yoxud sudning ajrimiga ko‘ra
- Faqat sudning hal qiluv qaroriga ko‘ra, tergovchi qarori talab etilmaydi
- Jabrlanuvchining arizasiga ko‘ra, surishtiruvchi yoki sud hujjatisiz
To‘g‘ri javob: Surishtiruvchi yoki tergovchining qarori yoxud sudning ajrimiga ko‘ra. 287-moddaga ko‘ra ish tugatilganda surishtiruvchi, tergovchi qarori yoki sud ajrimiga ko‘ra amalga oshiriladi.
Jinoyat natijasida mahrum bo‘lingan va ashyoviy dalil deb topilgan mol-mulkdan uning mulkdori voz kechib, qiymatini undirishni talab qildi. Sud voz kechishni asosli deb topsa, mol-mulkni kimga beradi?
- Davlat egaligiga o‘tkazib, qiymatini undiradi
- Ekspertga saqlash uchun, vaqtincha beradi
- Mahkumga yoki fuqaroviy javobgarga beradi
- Surishtiruvchiga qaytarib, ishga qo‘shadi
To‘g‘ri javob: Mahkumga yoki fuqaroviy javobgarga beradi. 288-moddaga ko‘ra sud da’voni qanoatlantirgan holda mol-mulkni mahkumga yoki fuqaroviy javobgarga beradi.
Jabrlanuvchi Rahimov o‘g‘irlangan va topilgan mol-mulkdan voz kechdi, sud esa bu voz kechishni asossiz deb topdi. Sud Rahimov foydasiga nimani undirib berishi mumkin?
- Qaytariladigan mol-mulk qiymati qanchaga pasaygan bo‘lsa, shu summani
- Mol-mulkning boshlang‘ich qiymatini to‘liq, pasayishdan qat’i nazar
- Jinoyat natijasida olingan barcha daromad miqdorini to‘liq hajmda
- Hech narsa undirmaydi va da’voni albatta rad etadi, chunki voz kechish asossiz
To‘g‘ri javob: Qaytariladigan mol-mulk qiymati qanchaga pasaygan bo‘lsa, shu summani. 288-moddaga ko‘ra asossiz voz kechishda sud qiymati pasaygan summani yoki ta’mirlash chiqimi va tovonni undirib beradi.
Jinoyat-protsessual kodeksiga ko‘ra, tovar ko‘rinishini yo‘qotgan mol-mulkni ta’mirlash qiymati qanday aniqlanadi?
- Mutaxassis yoki ekspert ishtirokida o‘tkazilgan bahoga ko‘ra
- Surishtiruvchining o‘z bahosiga yoki xolislar fikriga ko‘ra
- Jabrlanuvchining arizasidagi summa va guvohlar fikriga ko‘ra
- Ta’mirlashni amalga oshirayotgan korxona bergan hujjat asosida
To‘g‘ri javob: Ta’mirlashni amalga oshirayotgan korxona bergan hujjat asosida. 288-moddaga ko‘ra ta’mirlash qiymati ta’mirlovchi korxona bergan hujjat asosida aniqlanadi, dastlabki va keyingi qiymat esa mutaxassis yoki ekspert ishtirokida.
Jinoyat-protsessual kodeksi — 289-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Mol-mulk qiymatini undirib berish to‘g‘risida da’vo mavjud bo‘lgan taqdirda uning bundan buyon kimga tegishli bo‘lishini belgilash
- Xatlash chog‘ida mol-mulkni baholash
- Mol-mulkni xatlash asoslari va tartibi
- Jabrlanuvchi va boshqa shaxslarning mol-mulkini rekvizitsiya qilish va musodara etish
To‘g‘ri javob: Jabrlanuvchi va boshqa shaxslarning mol-mulkini rekvizitsiya qilish va musodara etish. 289-modda: Jabrlanuvchi va boshqa shaxslarning mol-mulkini rekvizitsiya qilish va musodara etish.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash