XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Jinoyat-protsessual kodeksi · 359–363-m.

Jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida va ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish

To‘Qqizinchi Bo‘Lim

359-modda. Shaxsni jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish asoslari

Shaxs ushbu Kodeksning 221-moddasida nazarda tutilgan asoslarga ko‘ra, jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlangan bo‘lsa yoxud ishda uni jinoyat sodir etishda gumon qilishga asos beruvchi ma’lumotlar mavjud bo‘lsa, u jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilinadi.

360-modda. Jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror

Shaxsni jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risida surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror qaror chiqaradi.

Biror jinoyatni sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs ish qo‘zg‘atilgunga qadar ushlangan bo‘lsa va ushbu Kodeksning 225-moddasida nazarda tutilgan tekshirish ushlab turishning asosli ekanligini tasdiqlagan bo‘lsa, tergovchi shaxsni ushlab turish, ish qo‘zg‘atish va ishda gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish haqida to‘xtamlarga kelib, ularni bitta qarorda bayon qiladi.

Qarorda ushlab turilgan shaxs qaysi jinoyatni sodir etishda gumon qilinayotganligi, Jinoyat kodeksining qaysi moddasida bu jinoyat nazarda tutilgani, ushlab turishning sabab va asoslari, shuningdek shaxsni ushlab turish, agar jinoyat ishi ilgari qo‘zg‘atilmagan bo‘lsa, jinoyat ishini qo‘zg‘atish va uni ishda gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish haqidagi qaror ko‘rsatilishi kerak.

Qaror gumon qilinuvchiga u birinchi marta so‘roq qilinguniga qadar e’lon qilinadi. Ayni vaqtda unga ushbu Kodeksning 48-moddasida nazarda tutilgan gumon qilinuvchining huquqlari va majburiyatlari tushuntiriladi.

361-modda. Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror

Shaxsni jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risida surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror qaror chiqaradi, unda:

Jinoyat kodeksining turli moddalari, qismlari yoki bandlarida nazarda tutilgan bir necha jinoyatni sodir etishda ayblaganda, bu jinoyatlardan har birining mohiyati va yuridik tavsifi alohida ko‘rsatilishi lozim.

Qarorning xulosa qismida mazkur shaxsni ishda ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risida to‘xtamga kelinganligi ifodalanishi lozim.

362-modda. Ayblovni o‘zgartirish, tugatish va to‘ldirish

Basharti tergov o‘tkazish chog‘ida dastlabki ayblovni qayta ko‘rib chiqishni taqozo etadigan yangi dalillar to‘plangan bo‘lsa yoki dastlabki ayblovning noaniqligi yoxud yuridik tavsifi noto‘g‘riligi ma’lum bo‘lib qolsa, dastlabki ayblov o‘zgartirilishi, qisman tugatilishi yoki to‘ldirilishi lozim. Bu haqda tergovchi qaror chiqaradi va unda ayblovning yangi mazmunini bayon qiladi.

Ushbu Kodeksning 83-moddasida hamda 84-moddasining birinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan ayblanuvchini reabilitatsiya etish uchun asos bo‘ladigan yoki ishni yuritish uchun monelik qiladigan holatlar aniqlansa, ayblov tugatiladi.

Ayblovni tugatish to‘g‘risida tergovchi qaror chiqaradi. Bir yo‘la shu qaror bilan tergovchi ayblanuvchiga nisbatan qo‘llanilgan ehtiyot chorasi, mulkni xatlash, lavozimdan chetlashtirish choralarini bekor qiladi va shaxsga ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga qonunsiz jalb qilinganligi sababli ko‘rgan ziyonlarini undirib olish huquqiga ega ekanligini tushuntiradi. Qarorning nusxasi shu shaxsga darhol taqdim qilinishi yoki yuborilishi lozim.

363-modda. Tugatilgan ayblovni qayta tiklash

Basharti Jinoyat kodeksi yoki ushbu Kodeks normalarini qo‘llanishdagi xatolar natijasida ish tugatilgan bo‘lsa, shuningdek ayblanuvchining aybliligini ko‘rsatuvchi yangi dalillar aniqlansa, tugatilgan ayblov qayta tiklanishi mumkin. Bunday hollarda, shuningdek ayblovni noto‘g‘ri tugatish odil sudlovga qarshi qaratilgan jinoyatning yoki ayblanuvchi tomonidan yoxud ayblanuvchining iltimosi yoki roziligi bilan harakat qilgan o‘zga shaxs tomonidan dalillarni qalbakilashtirish, yashirish yoxud yo‘q qilib yuborishning oqibati bo‘lsa, ayblov Jinoyat kodeksining 64-moddasida belgilangan jinoiy javobgarlikka tortish muddati ichida qayta tiklanishi mumkin.

Bilimingizni sinang

Tergovchi Karimovda Aliyev o‘g‘rilik sodir etganini ko‘rsatuvchi ma’lumotlar bor, ammo Aliyev ushlanmagan. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
  1. Gumon qilinuvchi bo‘lish uchun shaxs albatta ushlangan bo‘lishi shart, ushlanmagan shaxs gumon qilinuvchi bo‘la olmaydi
  2. Ishda uni gumon qilishga asos beruvchi ma’lumotlar mavjud bo‘lsa, u gumon qilinuvchi tariqasida jalb qilinishi mumkin
  3. Faqat sud qarori bilan shaxs gumon qilinuvchi bo‘ladi, tergovchi yoki prokuror qarori bunday maqom bermaydi
  4. Faqat ayblov xulosasi tuzilgandan keyin shaxs gumon qilinuvchi bo‘ladi, dastlabki tergovda esa bo‘la olmaydi

To‘g‘ri javob: Ishda uni gumon qilishga asos beruvchi ma’lumotlar mavjud bo‘lsa, u gumon qilinuvchi tariqasida jalb qilinishi mumkin. 359-moddaga ko‘ra ushlangan bo‘lsa yoki gumon qilishga asos beruvchi ma’lumotlar mavjud bo‘lsa, shaxs gumon qilinuvchi tariqasida jalb qilinadi.

Shaxsni jinoyat ishida gumon qilinuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risida kim qaror chiqaradi?
  1. Faqat tuman sudining tergov sudyasi
  2. Faqat advokat yoki uning yordamchisi
  3. Jabrlanuvchi yoki uning qonuniy vakili
  4. Surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror

To‘g‘ri javob: Surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror. 360-moddaga ko‘ra surishtiruvchi, tergovchi yoki prokuror qaror chiqaradi.

Tergovchi gumon qilinuvchi Soliyevni jalb qilish to‘g‘risidagi qarorni e’lon qilmasdan, uni darhol so‘roq qilmoqchi. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
  1. Qaror gumon qilinuvchiga birinchi marta so‘roq qilinguniga qadar e’lon qilinishi va huquqlari tushuntirilishi shart
  2. Qaror so‘roqdan keyin e’lon qilinadi, shu sababli huquqlar so‘roqdan oldin tushuntirilishi shart emas
  3. Qaror umuman e’lon qilinmaydi, gumon qilinuvchiga faqat uning huquqlari og‘zaki tushuntirilib, so‘roq qilinadi
  4. Qaror faqat himoyachiga e’lon qilinadi, gumon qilinuvchiga esa so‘roqdan keyin e’lon qilish mumkin

To‘g‘ri javob: Qaror gumon qilinuvchiga birinchi marta so‘roq qilinguniga qadar e’lon qilinishi va huquqlari tushuntirilishi shart. 360-moddaga ko‘ra qaror gumon qilinuvchiga birinchi marta so‘roq qilinguniga qadar e’lon qilinadi va huquqlari tushuntiriladi.

Jinoyat sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs ish qo‘zg‘atilgunga qadar ushlangan va tekshirish ushlab turishning asosli ekanligini tasdiqlagan bo‘lsa, tergovchi qanday qaror chiqaradi?
  1. Har bir masala bo‘yicha uchta alohida qaror chiqaradi va ularni bitta qarorda birlashtirishga haqli emas
  2. Faqat ishni qo‘zg‘atish haqida qaror chiqaradi, ushlab turish va jalb qilish masalalari esa alohida hal etilmaydi va qaror chiqarilmaydi
  3. Ushlab turish, ish qo‘zg‘atish va gumon qilinuvchi sifatida jalb qilish haqidagi to‘xtamlarni bitta qarorda bayon qiladi
  4. Ushlab turishni darhol bekor qiladi, ish qo‘zg‘atish va gumon qilinuvchi jalb qilish masalalarini esa ko‘rmaydi

To‘g‘ri javob: Ushlab turish, ish qo‘zg‘atish va gumon qilinuvchi sifatida jalb qilish haqidagi to‘xtamlarni bitta qarorda bayon qiladi. 360-moddaga ko‘ra tergovchi bu to‘xtamlarni bitta qarorda bayon qiladi.

Jinoyat-protsessual kodeksi — 361-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ayblanuvchi O‘zbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketgan taqdirda dastlabki tergovni to‘xtatish
  2. Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror
  3. Tugatilgan ayblovni qayta tiklash
  4. Qidiruv e’lon qilish

To‘g‘ri javob: Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror. 361-modda: Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror.

Jinoyat-protsessual kodeksi: «Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror» qaysi moddada belgilangan?
  1. 368-modda
  2. 363-modda
  3. 365-modda
  4. 361-modda

To‘g‘ri javob: 361-modda. 361-modda: Jinoyat ishida ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish to‘g‘risidagi qaror.

Shaxsni ayblanuvchi tariqasida jalb qilish to‘g‘risidagi qarorda quyidagilardan qaysi biri aks ettirilishi lozim?
  1. Ayblanuvchining jazo turi va miqdori hamda qo‘llaniladigan sanksiya
  2. Jinoyat kodeksining ushbu jinoyatni nazarda tutgan moddasi, qismi, bandi
  3. Guvohlarning to‘liq ro‘yxati va ularning ko‘rsatuvlari mazmuni
  4. Ekspertiza xulosasining to‘liq matni va ekspertning shaxsiy fikri

To‘g‘ri javob: Jinoyat kodeksining ushbu jinoyatni nazarda tutgan moddasi, qismi, bandi. 361-moddaga ko‘ra qarorda Jinoyat kodeksining moddasi, qismi, bandi aks ettirilishi lozim.

Shaxs Jinoyat kodeksining turli moddalarida nazarda tutilgan ikkita jinoyatni sodir etishda ayblanmoqda. Ayblash qarorida bu jinoyatlar qanday ko‘rsatilishi lozim?
  1. Faqat og‘irroq jinoyat va uning yuridik tavsifi ko‘rsatiladi
  2. Bitta umumiy ta’rif bilan, mohiyati alohida ajratilmay ko‘rsatiladi
  3. Faqat moddalar raqami yoziladi, mohiyati ko‘rsatilmaydi
  4. Har birining mohiyati va yuridik tavsifi alohida ko‘rsatiladi

To‘g‘ri javob: Har birining mohiyati va yuridik tavsifi alohida ko‘rsatiladi. 361-moddaga ko‘ra har bir jinoyatning mohiyati va yuridik tavsifi alohida ko‘rsatilishi lozim.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiDastlabki tergovning umumiy shartlari (2/2)Keyingi →Dastlabki tergovni to‘xtatish va qayta tiklash