Jinoyat ishini sudda ko‘rish uchun tayyorlash (1/3)

To‘Qqizinchi Bo‘Lim

395-modda. Kelib tushgan jinoyat ishi bo‘yicha sudyaning harakatlari

Sudya jinoyat ishini ayblov dalolatnomasi yoki ayblov xulosasi yoxud tibbiy yo‘sindagi majburlov choralarini qo‘llash haqidagi masalani ko‘rib chiqish uchun ishni sudga yuborish to‘g‘risidagi qaror bilan qabul qilib olgach, quyidagi ajrimlardan birini chiqaradi:

• 1) ishni sudlovga tegishliligiga ko‘ra o‘tkazish to‘g‘risida;
• 2) ishni sudda ko‘rish uchun tayinlash haqida;
• 3) dastlabki eshituv o‘tkazish to‘g‘risida.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan masalalarga doir ajrim sudya tomonidan ish sudga kelib tushgan paytdan e’tiboran yetti sutkadan kechiktirmay qabul qilinadi. Bu muddat shu sudning raisi tomonidan ko‘pi bilan uch sutkagacha uzaytirilishi mumkin.

396-modda. Sudga kelib tushgan jinoyat ishi bo‘yicha aniqlanishi lozim bo‘lgan holatlar

Sudya ushbu Kodeks 395-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan masalalarni hal etishda jinoyat ishi bo‘yicha har bir ayblanuvchiga nisbatan quyidagi holatlarni aniqlashi kerak:

• 1) ish mazkur sudning sudloviga tegishlimi;
• 2) ishning sud majlisida ko‘rilishi uchun asoslar yetarlimi;
• 3) surishtiruv va dastlabki tergov o‘tkazish chog‘ida ushbu Kodeksning talablariga rioya qilinganmi;
• 4) ayblanuvchiga nisbatan ehtiyot chorasi to‘g‘ri tanlanganmi;
• 5) jinoyat oqibatida yetkazilgan mulkiy zararning o‘rni qoplanishini ta’minlash choralari ko‘rilganmi;
• 6) ayblov xulosasi yoki ayblov dalolatnomasi ushbu Kodeksning talablariga muvofiq tuzilganmi;
• 7) dastlabki eshituv o‘tkazish uchun asoslar bormi.

397-modda. Jinoyat ishini sudda ko‘rish uchun tayinlash to‘g‘risidagi ajrim

Jinoyat ishini sudda ko‘rish uchun tayinlash to‘g‘risidagi ajrimda:

• 1) sud ishining raqami, ajrim chiqarilgan vaqt va joy;
• 2) sudyaning lavozimi va familiyasi;
• 3) sudlanuvchining familiyasi, ismi, otasining ismi, Jinoyat kodeksining unga nisbatan e’lon qilingan aybga doir moddasi;
• 4) ishning sud majlisida ko‘rilishi uchun yetarli asoslar borligi to‘g‘risidagi xulosa;
• 5) sudlanuvchilarga nisbatan qo‘llanilgan ehtiyot chorasi to‘g‘risidagi qaror;
• 6) sud muhokamasida davlat ayblovchisining va himoyachining ishtiroki;
• 7) ishning ochiq yoki yopiq sud majlisida ko‘rilishi;
• 8) sud muhokamasining joyi va vaqti ko‘rsatilishi lozim.

398-modda. Mulkiy zararni qoplashni ta’minlash choralari

Sudya surishtiruv yoki dastlabki tergov yuritilganda jinoyat oqibatida yetkazilgan mulkiy zararning o‘rni qoplanishini ta’minlash choralari ko‘rilmaganligini va bunday choralar bevosita sud tomonidan ko‘rilishi mumkin emasligini aniqlagach, o‘z ajrimi bilan surishtiruvchining yoki tergovchining zimmasiga zarur choralar ko‘rish vazifasini yuklaydi.

401¹-modda. Dastlabki tergovning texnik yo‘sindagi kamchiliklarini bartaraf etish uchun ishni prokurorga yuborish

Surishtiruv yoki dastlabki tergov jarayonida yo‘l qo‘yilgan texnik yo‘sindagi kamchiliklar, shu jumladan yozuvdagi xatolar, harfiy xatolar va arifmetik xatolar aniqlangan taqdirda, sudya ularni bartaraf etish uchun ishni prokurorga yuboradi.

Texnik yo‘sindagi kamchiliklar bartaraf etilganidan va ish prokuror tomonidan qaytarilganidan keyin besh sutka ichida sud ushbu Kodeksda belgilangan umumiy qoidalarga ko‘ra jinoyat ishini sudda muhokama qilish uchun tayinlash bilan bog‘liq masalalarni hal etadi.

402-modda. Protsess ishtirokchilarini jinoyat ishi materiallari bilan tanishtirish

Sudya jinoyat ishi sudda muhokama qilish uchun tayinlangandan so‘ng prokuror, himoyachi, jamoat ayblovchisi, jamoat himoyachisi, shuningdek sudlanuvchi, jabrlanuvchi, fuqaroviy da’vogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillariga, basharti ular surishtiruv yoki dastlabki tergov davrida ish materiallari bilan tanishtirilmagan bo‘lsalar, ishdagi barcha materiallar bilan tanishib chiqishlari va o‘zlari uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni ko‘chirib olishlariga imkoniyat yaratishi shart.

402¹-modda. Yopiq sud majlisi ma’lumotlarini oshkor qilmaslik majburiyati

Ishni yopiq sud majlisida ko‘rish to‘g‘risida ajrim chiqarilganda yopiq sud majlisida ishtirok etayotgan shaxslar sud muhokamasi ma’lumotlarini hamda tafsilotlarini sudning ruxsatisiz oshkor qilmaslik to‘g‘risida ogohlantirilib, ulardan tilxat olinadi. Tilxatda mazkur majburiyatni buzganlik uchun O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 239-moddasiga muvofiq javobgarlik haqidagi ogohlantirish ham aks ettiriladi.

403-modda. Sud majlisiga chaqirish

Sudya jinoyat ishini sudda ko‘rish uchun tayinlash to‘g‘risidagi sud ajrimida ko‘rsatilgan shaxslarni sud majlisiga chaqirish to‘g‘risida farmoyish beradi, shuningdek sud majlisiga tayyorgarlik bilan bog‘liq boshqa choralarni ko‘radi.

Bilimingizni sinang