Hukmlarning, ajrimlarning, qarorlarning qonuniyligi, asosliligi va adolatliligini tekshirishning umumiy shartlari (5/5)

To‘Qqizinchi Bo‘Lim

497³¹-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi va ajrimi

Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi ushbu Kodeksning 454 — 477-moddalarida nazarda tutilgan qoidalarga rioya etilgan holda O‘zbekiston Respublikasi nomidan chiqariladi.

Apellyatsiya instansiyasi sudining ajrimida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

• 1) sud ishining raqami, ajrim chiqarilgan sana va joy;
• 2) sudning nomi va tarkibi, ishni ko‘rishda ishtirok etgan prokuror va boshqa shaxslar;
• 3) apellyatsiya shikoyati yoki protesti bergan shaxs;
• 4) birinchi instansiya sudining shikoyat yoki protest berilgan hukmining qaror qismi mazmuni;
• 5) shikoyatning, protestning, ishda ishtirok etayotgan shaxslar e’tirozlari va tushuntirishlarining mohiyati, shuningdek prokurorning fikri;
• 6) shikoyat, protest bo‘yicha apellyatsiya instansiyasi sudining qarori.

Shikoyat, protest qanoatlantirilmay qoldirilganda apellyatsiya instansiyasi sudining ajrimida hukm qonuniy, asosli va adolatli deb, birinchi instansiya sudining ajrimi qonuniy hamda asosli deb topilganligining, shikoyat yoki protest esa qanoatlantirilmasdan qoldirilganligining asoslari ko‘rsatilishi kerak.

Hukm, ajrim bekor qilingan yoki o‘zgartirilgan taqdirda, apellyatsiya instansiyasi sudining ajrimida qonunning qaysi normalari talablari buzilganligi va bekor qilinayotgan yoki o‘zgartirilayotgan qarorning asossizligi nimadan iborat ekanligi ko‘rsatilishi kerak.

Apellyatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qilish chog‘ida birinchi instansiya sudi tomonidan tekshirilgan dalillar va apellyatsiya instansiyasi sudi tomonidan tekshirilgan yangi dalillarga asoslanishi mumkin.

497³¹-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi va ajrimi (davomi)

Apellyatsiya instansiyasi sudining ajrimi sudning butun tarkibi tomonidan imzolanadi. Ovoz berish chog‘ida ozchilik tarafda qolgan sudya ajrimni imzolab, o‘zining alohida fikrini yozma shaklda bayon etishga haqli.

Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi sud majlisi zalida o‘qib eshittiriladi va darhol qonuniy kuchga kiradi.

Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi uni chiqargan sudga yoki boshqa sudga chiqarilgan kundan e’tiboran besh sutkadan kechiktirmay jinoyat ishi bilan birga ijro etish uchun yuboriladi.

Mahkumni darhol qamoqdan yoki uy qamog‘idan ozod etish uchun asos bo‘ladigan hukm, ajrim, agar mahkum sud majlisida ishtirok etayotgan bo‘lsa, sud zalida ijro etilishi lozim. Boshqa hollarda hukmning, ajrimning ko‘chirma nusxasi hukm, ajrim chiqarilganidan keyin apellyatsiya instansiyasi tomonidan jazoni ijro etish muassasasining ma’muriyatiga yoki mahkumning yashash joyidagi uy qamog‘ini ijro etish o‘z zimmasiga yuklatilgan ichki ishlar organiga yigirma to‘rt soatdan kechiktirmay yuboriladi.

497³²-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudining xususiy ajrimi

Apellyatsiya instansiyasi sudi ushbu Kodeksning 298 va 300-moddalarida nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lgan hollarda, shuningdek tegishli mansabdor shaxslarning e’tiborini surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi jarayonida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarga qaratish zarur bo‘lgan taqdirda xususiy ajrim chiqaradi.

497³³-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudi majlisining bayonnomasi

Apellyatsiya instansiyasi sudida sud majlisining kotibi ushbu Kodeksning 426-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga muvofiq bayonnoma yuritadi. Sud majlisining bayonnomasi yuzasidan mulohazalar berilishi mumkin bo‘lib, ular ushbu Kodeksning 427-moddasida nazarda tutilgan tartibda ko‘rib chiqiladi.

497³⁴-modda. Sud ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyatni, protestni ko‘rib chiqish

Ushbu Kodeksning 497²-moddasida ko‘rsatilgan shaxslar birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda apellyatsiya tartibida xususiy shikoyat (xususiy protest) berishga haqli.

Agar ish bo‘yicha hukm chiqarilgan, biroq xususiy shikoyat yoki xususiy protest faqat birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan bo‘lsa, sud hukm ustidan apellyatsiya shikoyati, protesti berish uchun belgilangan muddat o‘tganidan so‘ng ishni yuqori sudga yuboradi.

Sudning ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) apellyatsiya instansiyasi sudida ish yuritishning umumiy qoidalari bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

Apellyatsiya instansiyasi sudi ishni birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha ko‘rish natijalariga ko‘ra quyidagilarga haqli:

• 1) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgarishsiz, xususiy shikoyatni (xususiy protestni) esa qanoatlantirmasdan qoldirishga;
• 2) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni yangidan sudda ko‘rib chiqish uchun yuborishga;
• 3) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ishni umumiy qoidalar bo‘yicha surishtiruv yoki dastlabki tergovni o‘tkazish uchun prokurorga yuborishga;
• 4) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va amnistiya aktini qo‘llashga;
• 5) birinchi instansiya sudining ajrimini bekor qilishga va ish yuritishni tugatishga;

497³⁴-modda. Sud ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyatni, protestni ko‘rib chiqish (davomi)

• 6) birinchi instansiya sudining xususiy ajrimini bekor qilishga;
• 7) birinchi instansiya sudining ajrimini o‘zgartirishga.

Apellyatsiya instansiyasi sudining birinchi instansiya sudining ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (xususiy protest) bo‘yicha chiqarilgan ajrimi uzil-kesildir, bundan ushbu Kodeksning 308, 317-moddalarida va 59-bobida nazarda tutilgan hollar mustasno.

497³⁵-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudida ishni qo‘shimcha ko‘rish

Ba’zi mahkumlarga daxli bo‘lgan, belgilangan muddatda yuborilgan apellyatsiya shikoyati yoki protesti biror sababga ko‘ra apellyatsiya instansiyasi sudiga boshqa mahkumlarning jinoyat ishi ko‘rib bo‘linganidan keyin kelib tushsa yoki o‘tkazib yuborilgan muddat ushbu Kodeksning 497⁵-moddasida nazarda tutilgan tartibda sud tomonidan tiklansa, shuningdek mahkumning, uning himoyachisining yoxud qonuniy vakilining apellyatsiya shikoyati, ushbu mahkumga doir ish protsessning boshqa ishtirokchisi bergan apellyatsiya shikoyati yoki apellyatsiya protesti bo‘yicha ko‘rib chiqilganidan so‘ng kelib tushgan bo‘lsa, apellyatsiya instansiyasi sudi bunday shikoyat yoki protestni ko‘rib chiqishi va u bo‘yicha hukm, ajrim chiqarishi shart.

Agar ishni qo‘shimcha ko‘rish chog‘ida apellyatsiya instansiyasi sudi tomonidan chiqarilgan hukm, ajrim ilgari chiqarilgan hukmga, ajrimga zid bo‘lsa, protest bildirish to‘g‘risidagi masalani hal etish uchun ish taftish tartibida protest bildirish vakolatiga ega bo‘lgan prokurorga yuboriladi.

Ishni qo‘shimcha ko‘rish tartibi kechikib kelib tushgan xususiy shikoyatni va protestni hal etish uchun ham qo‘llaniladi.

497³⁶-modda. Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan shikoyat berish

Apellyatsiya instansiyasi sudining hukmi, ajrimi ustidan taftish tartibida shikoyat, protest berilishi mumkin.

Bilimingizni sinang