XotirAISiyosiy huquqlar
Ikkinchi Bo‘Lim. Inson Va Fuqaroning Asosiy Huquqlari, Erkinliklari Va Burchlari
36-modda.
O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda bevosita hamda o‘z vakillari orqali ishtirok etish huquqiga ega. Bunday ishtirok etish o‘zini o‘zi boshqarish, referendumlar o‘tkazish va davlat organlarini demokratik tarzda shakllantirish, shuningdek davlat organlarining faoliyati ustidan jamoatchilik nazorati vositasida amalga oshiriladi.
Davlat organlarining faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish tartibi qonun bilan belgilanadi.
37-modda.
O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari davlat xizmatiga kirishda teng huquqqa egadirlar.
Davlat xizmatini o‘tash bilan bog‘liq cheklovlar qonun bilan belgilanadi.
38-modda.
Fuqarolar o‘z ijtimoiy faolliklarini O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq mitinglar, yig‘ilishlar va namoyishlar shaklida amalga oshirish huquqiga ega. Hokimiyat organlari faqat xavfsizlik nuqtai nazaridangina bunday tadbirlar o‘tkazilishini to‘xtatish yoki taqiqlash huquqiga ega.
39-modda.
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari kasaba uyushmalariga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga uyushish, ommaviy harakatlarda ishtirok etish huquqiga egadirlar.
Siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek davlat hokimiyati vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolifatchi shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emas.
40-modda.
Har kim bevosita o‘zi va boshqalar bilan birgalikda davlat organlariga hamda tashkilotlariga, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga, mansabdor shaxslarga yoki xalq vakillariga arizalar, takliflar va shikoyatlar bilan murojaat qilish huquqiga ega.
Arizalar, takliflar va shikoyatlar qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda ko‘rib chiqilishi shart.
Bilimingizni sinang
Konstitutsiyaning 36-moddasiga ko‘ra, fuqarolarning jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda ishtirok etishi qaysi vositalar orqali amalga oshiriladi?
- O‘zini o‘zi boshqarish, referendumlar o‘tkazish, davlat organlarini demokratik shakllantirish va jamoatchilik nazorati vositasida
- Faqat saylov, nomzod ko‘rsatish va davlat xizmatiga kirish vositasida, referendum va o‘zini o‘zi boshqarishsiz
- Faqat siyosiy partiyalar va ommaviy axborot vositalari orqali, o‘zini o‘zi boshqarish va referendumlarsiz hamda jamoatchilik nazoratisiz
- Faqat davlat xizmatiga kirish va sud jarayonida ishtirok etish orqali, referendumlar va o‘zini o‘zi boshqarish vositasisiz
To‘g‘ri javob: O‘zini o‘zi boshqarish, referendumlar o‘tkazish, davlat organlarini demokratik shakllantirish va jamoatchilik nazorati vositasida. 36-moddada ishtirok shakllari: o‘zini o‘zi boshqarish, referendum, davlat organlarini shakllantirish va jamoatchilik nazorati.
Davlat organlarining faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish tartibi nima bilan belgilanadi?
- Prezident farmoni bilan
- Qonun bilan
- Vazirlar Mahkamasi qarori bilan
- Mahalliy kengashlar qarori bilan
To‘g‘ri javob: Qonun bilan. 36-moddaga ko‘ra, bu tartib qonun bilan belgilanadi.
Fuqarolarning davlat xizmatiga kirishdagi huquqi qanday belgilangan?
- Davlat xizmatiga faqat tegishli sohada ish tajribasi bor fuqarolar kirishi mumkin
- Davlat xizmatiga kirishda yosh va jins bo‘yicha imtiyozlar mavjud
- Fuqarolar davlat xizmatiga kirishda teng huquqqa egadirlar
- Davlat xizmatiga kirish tartibi faqat rahbarning ixtiyoriga bog‘liq
To‘g‘ri javob: Fuqarolar davlat xizmatiga kirishda teng huquqqa egadirlar. 37-moddada fuqarolar davlat xizmatiga kirishda teng huquqli ekani belgilangan.
Davlat xizmatini o‘tash bilan bog‘liq cheklovlar nima bilan belgilanadi?
- Vazirlik buyrug‘i bilan
- Mahalliy hokimning qarori bilan
- Xizmat rahbarining ichki nizomi bilan
- Qonun bilan
To‘g‘ri javob: Qonun bilan. 37-moddada davlat xizmatini o‘tash cheklovlari qonun bilan belgilanishi aytilgan.
Hokimiyat organlari mitinglar, yig‘ilishlar va namoyishlarni qaysi asosda to‘xtatish yoki taqiqlash huquqiga ega?
- Faqat shahar ko‘rinishiga zarar yetkazish ehtimoli bo‘lganda
- Faqat xavfsizlik nuqtai nazaridan
- Mansabdor shaxs tadbirni lozim topmaganda
- Tashkilotchilar rasmiy ruxsat olmaganda
To‘g‘ri javob: Faqat xavfsizlik nuqtai nazaridan. 38-moddaga ko‘ra, tadbirlarni faqat xavfsizlik nuqtai nazaridangina to‘xtatish yoki taqiqlash mumkin.
Kazus. Fuqarolar guruhi Samarqandda ish haqi kechiktirilishiga qarshi tinch miting o‘tkazmoqchi. Shahar hokimi “tadbir shahar ko‘rinishini buzadi” degan sabab bilan mitingni taqiqladi, xavfsizlikka hech qanday tahdid yo‘q. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Taqiq asosli, chunki hokim ko‘rinish yaxshiligi uchun xavfsizlikka tahdid bo‘lmasa ham har qanday tadbirni taqiqlashi mumkin
- Taqiq asosli, chunki miting faqat Prezidentning yozma ruxsati bilan o‘tkaziladi va hokimlik buni nazorat qilishi shart
- Taqiq asossiz: hokimiyat organlari mitingni faqat xavfsizlik nuqtai nazaridangina to‘xtatish yoki taqiqlash huquqiga ega
- Taqiq asosli, chunki mitinglarni o‘tkazish fuqarolarning huquqi emas, balki hokimiyat organlarining ruxsati bilan beriladigan imtiyozdir
To‘g‘ri javob: Taqiq asossiz: hokimiyat organlari mitingni faqat xavfsizlik nuqtai nazaridangina to‘xtatish yoki taqiqlash huquqiga ega. 38-moddaga ko‘ra, taqiqlash uchun yagona asos – xavfsizlik nuqtai nazari.
Fuqarolar Konstitutsiyaga ko‘ra qaysi birlashmalarga uyushish huquqiga ega?
- Faqat siyosiy partiyalarga va davlat tashkilotlariga
- Faqat kasaba uyushmalariga va ijtimoiy fondlarga
- Kasaba uyushmalariga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga
- Faqat ro‘yxatdan o‘tgan va davlat tomonidan tan olingan jamoat birlashmalariga
To‘g‘ri javob: Kasaba uyushmalariga, siyosiy partiyalarga va boshqa jamoat birlashmalariga. 39-moddada kasaba uyushmalari, siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalariga uyushish huquqi berilgan.
Konstitutsiyaning 39-moddasiga ko‘ra, siyosiy partiya yoki vakillik organidagi ozchilikni tashkil etuvchi muxolifatchi shaxslarga nisbatan qanday qoida amal qiladi?
- Ular partiya qarorlariga so‘zsiz bo‘ysunishi va o‘z fikrini bildirmasligi shart
- Ularning huquqlari ko‘pchilik qaroriga ko‘ra cheklanishi hamda kamsitilishi mumkin
- Ular faqat jamoat birlashmalarida kamsitilishidan himoyalanadi, siyosiy partiyalarda esa emas
- Ularning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emas
To‘g‘ri javob: Ularning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emas. 39-modda muxolifatchi shaxslarni kamsitishni taqiqlaydi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash