Iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va ekologik huquqlar (1/2)

1. Bank operatsiyalari, omonatlar va hisobvaraqlarning sir tutilishi hamda meros huquqi
2. Mulkning faqat davlat tomonidan boshqarilishi, ijaraga berilishi va meros huquqining cheklanishi
3. Bank sirlarining davlat organlariga ochiq bo‘lishi va omonatlar ma’lumotlarining e’lon qilinishi
4. Merosning faqat davlat nazorati ostida taqsimlanishi va omonatlarning davlat hisobiga o‘tkazilishi

To‘g‘ri javob: Bank operatsiyalari, omonatlar va hisobvaraqlarning sir tutilishi hamda meros huquqi. 41-moddaga ko‘ra, bank sirlari va meros huquqi qonun bilan kafolatlanadi.

1. Faqat ish beruvchi tomonidan belgilangan miqdorda haq olish huquqiga, eng kam miqdordan kam bo‘lishi mumkin
2. Kamsitishlarsiz, belgilangan eng kam miqdordan kam bo‘lmagan tarzda adolatli haq olish huquqiga
3. Faqat ish vaqti davomiyligiga ko‘ra, kamsitishlar bo‘lishi mumkin bo‘lgan miqdorda haq olish huquqiga
4. Faqat bayram kunlari ikki baravar haq olish huquqiga, boshqa kunlari esa eng kam miqdordan kam

To‘g‘ri javob: Kamsitishlarsiz, belgilangan eng kam miqdordan kam bo‘lmagan tarzda adolatli haq olish huquqiga. 42-moddaga ko‘ra, adolatli haq – kamsitishlarsiz va eng kam miqdordan kam bo‘lmagan.

1. Ayollarni qisqartirilgan ish vaqtida ishlashga taklif qilish hamda ularning iltimosiga ko‘ra yengillashtirilgan mehnat sharoitlari yaratish
2. Ayollarga qo‘shimcha ta’til berish va ularga bolasi borligi sababli kafolatlangan imtiyozlarni qonunda belgilangan tartibda qo‘llash
3. Homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ishga qabul qilishni rad etish, ishdan bo‘shatish va ish haqini kamaytirish
4. Ayollarni tungi vaqtda ishlashga qabul qilish hamda ularga tungi ishlar uchun qo‘shimcha haq to‘lashni nazarda tutish

To‘g‘ri javob: Homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ishga qabul qilishni rad etish, ishdan bo‘shatish va ish haqini kamaytirish. 42-moddada homiladorlik yoki bola borligi sababli rad etish, bo‘shatish va ish haqini kamaytirish taqiqlangan.

1. Rad etish qonuniy, chunki korxona manfaati birinchi o‘rinda va homiladorlik ish beruvchiga to‘siq bo‘ladi
2. Rad etish qonuniy, agar ish vaqtinchalik bo‘lsa, homiladorlik sababli qabul qilmaslik taqiqlanmaydi
3. Rad etish noqonuniy: homiladorlik sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish taqiqlanadi
4. Rad etish qonuniy, agar boshqa nomzodlar ko‘p bo‘lsa, homiladorlik sababli ishga qabul qilmaslik mumkin

To‘g‘ri javob: Rad etish noqonuniy: homiladorlik sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish taqiqlanadi. 42-moddaga ko‘ra, homiladorlik sababli ishga qabul qilishni rad etish taqiqlanadi.

1. Faqat mehnat bozorini soliqlar orqali nazorat qilish va ish haqi miqdorini davlat nazoratiga olish choralarini
2. Faqat chet elga ishchi yuborish, ishchi kuchi eksportini kengaytirish va ichki bandlikni kamaytirish choralarini
3. Faqat kasb-hunar maktablarini yopish, ta’lim muassasalari sonini qisqartirish va ishsizlarga yordam bermaslik choralarini
4. Fuqarolarning bandligini ta’minlash, ishsizlikdan himoya qilish va kambag‘allikni qisqartirish choralarini

To‘g‘ri javob: Fuqarolarning bandligini ta’minlash, ishsizlikdan himoya qilish va kambag‘allikni qisqartirish choralarini. 43-moddada bandlik, ishsizlikdan himoya va kambag‘allikni qisqartirish davlat vazifasi sifatida belgilangan.

1. Ish beruvchi iltimos qilganda va xodim bunga yozma rozilik bergan taqdirda ham majburiy mehnat qo‘llanilishi mumkin
2. Sud qarori bilan tayinlangan jazoni ijro etish tartibida yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda
3. Mahalla yig‘ini qarori bilan yoki fuqarolar yig‘ini ma’qullagan boshqa hollarda majburiy mehnat qo‘llanilishi mumkin
4. Ijtimoiy ahamiyatga ega loyihalarda doimo, qonunda nazarda tutilmagan bo‘lsa ham majburiy mehnat qo‘llanilishi mumkin

To‘g‘ri javob: Sud qarori bilan tayinlangan jazoni ijro etish tartibida yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda. 44-moddaga ko‘ra, majburiy mehnat jazoni ijro etish yoki qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari taqiqlanadi.

1. Faqat og‘ir sanoatdagi bolalar mehnati, bolaning sog‘lig‘iga xavf soluvchi boshqa sohalardagi bolalar mehnati esa taqiqlanmaydi
2. Faqat tungi vaqtdagi bolalar mehnati, kunduzgi vaqtdagi bolalar mehnati esa har qanday shaklda ham taqiqlanmaydi
3. Bolaning sog‘lig‘iga, xavfsizligiga, axloqiga, rivojlanishiga yoki ta’lim olishiga xavf soluvchi har qanday shakllari
4. Faqat oilaviy tadbirkorlikda bolalarni jalb qilish, boshqa shakllardagi bolalar mehnati esa ta’limga to‘sqinlik qilsa ham taqiqlanmaydi

To‘g‘ri javob: Bolaning sog‘lig‘iga, xavfsizligiga, axloqiga, rivojlanishiga yoki ta’lim olishiga xavf soluvchi har qanday shakllari. 44-moddada bolalar mehnatining xavfli shakllari, shu jumladan ta’limga to‘sqinlik qiluvchilari taqiqlangan.

1. Faqat haftalik ish soatlarini oshirish va qo‘shimcha ishlagan soatlar uchun bonus to‘lash orqali, dam olish kunlarini belgilamasdan
2. Faqat ish beruvchining xohishiga ko‘ra, ish vaqti davomiyligi va ta’til muddatini belgilamasdan ta’til berish orqali
3. Faqat ta’til puli to‘lanmaydigan kunlar belgilash va bayram kunlarini ish kuni deb hisoblash, har yilgi ta’tilsiz
4. Ish vaqti davomiyligini, dam olish va bayram kunlarini hamda haq to‘lanadigan har yilgi mehnat ta’tilini belgilash orqali

To‘g‘ri javob: Ish vaqti davomiyligini, dam olish va bayram kunlarini hamda haq to‘lanadigan har yilgi mehnat ta’tilini belgilash orqali. 45-moddaga ko‘ra, dam olish huquqi ish vaqti, dam olish kunlari va haq to‘lanadigan ta’til belgilanishi bilan ta’minlanadi.