XotirAIIqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va ekologik huquqlar (2/2)
Ikkinchi Bo‘Lim. Inson Va Fuqaroning Asosiy Huquqlari, Erkinliklari Va Burchlari
48-modda.
Har kim sog‘lig‘ini saqlash va malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega.
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari tibbiy yordamning kafolatlangan hajmini qonunda belgilangan tartibda davlat hisobidan olishga haqli.
Davlat sog‘liqni saqlash tizimini, uning davlat va nodavlat shakllarini, tibbiy sug‘urtaning har xil turlarini rivojlantirish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini ta’minlash choralarini ko‘radi.
Davlat jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish, aholi o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini shakllantirish uchun shart-sharoitlar yaratadi.
49-modda.
Har kim qulay atrof-muhitga, uning holati to‘g‘risidagi ishonchli axborotga ega bo‘lish huquqiga ega.
Davlat fuqarolarning ekologik huquqlarini ta’minlash va atrof-muhitga zararli ta’sir ko‘rsatilishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida shaharsozlik faoliyati sohasida jamoatchilik nazoratini amalga oshirish uchun shart-sharoitlar yaratadi.
Shaharsozlik hujjatlarining loyihalari qonunda belgilangan tartibda jamoatchilik muhokamasidan o‘tkaziladi.
Davlat barqaror rivojlanish prinsipiga muvofiq, atrof-muhitni yaxshilash, tiklash va muhofaza qilish, ekologik muvozanatni saqlash bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshiradi.
Davlat Orolbo‘yi mintaqasining ekologik tizimini muhofaza qilish hamda tiklash, mintaqani ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan rivojlantirish yuzasidan choralar ko‘radi.
50-modda.
Har kim ta’lim olish huquqiga ega.
Davlat uzluksiz ta’lim tizimi, uning har xil turlari va shakllari, davlat va nodavlat ta’lim tashkilotlari rivojlanishini ta’minlaydi.
Davlat maktabgacha ta’lim va tarbiyani rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratadi.
Davlat bepul umumiy o‘rta ta’lim va boshlang‘ich professional ta’lim olishni kafolatlaydi. Umumiy o‘rta ta’lim majburiydir.
Maktabgacha ta’lim va tarbiya, umumiy o‘rta ta’lim davlat nazoratidadir.
Ta’lim tashkilotlarida alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim va tarbiya ta’minlanadi.
51-modda.
Fuqarolar davlat ta’lim tashkilotlarida tanlov asosida davlat hisobidan oliy ma’lumot olishga haqli.
Oliy ta’lim tashkilotlari qonunga muvofiq akademik erkinlik, o‘zini o‘zi boshqarish, tadqiqotlar o‘tkazish va o‘qitish erkinligi huquqiga ega.
52-modda.
O‘zbekiston Respublikasida o‘qituvchining mehnati jamiyat va davlatni rivojlantirish, sog‘lom, barkamol avlodni shakllantirish hamda tarbiyalash, xalqning ma’naviy va madaniy salohiyatini saqlash hamda boyitishning asosi sifatida e’tirof etiladi.
Davlat o‘qituvchilarning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish, ularning ijtimoiy va moddiy farovonligi, kasbiy jihatdan o‘sishi to‘g‘risida g‘amxo‘rlik qiladi.
53-modda.
Har kimga ilmiy, texnikaviy va badiiy ijod erkinligi, madaniyat yutuqlaridan foydalanish huquqi kafolatlanadi. Intellektual mulk qonun bilan muhofaza qilinadi.
Davlat jamiyatning madaniy, ilmiy va texnikaviy rivojlanishi haqida g‘amxo‘rlik qiladi.
Bilimingizni sinang
Konstitutsiyaga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari tibbiy yordamning kafolatlangan hajmini qanday olishga haqli?
- Faqat nodavlat tibbiyot muassasalarida o‘z hisobidan
- Qonunda belgilangan tartibda davlat hisobidan
- Faqat tibbiy sug‘urta polisi asosida to‘lov evaziga
- Hokimlik belgilagan tartibda mahalla hisobidan
To‘g‘ri javob: Qonunda belgilangan tartibda davlat hisobidan. 48-moddaga ko‘ra, fuqarolar tibbiy yordamning kafolatlangan hajmini qonunda belgilangan tartibda davlat hisobidan olishga haqli.
Shahar hokimligi yangi turar-joy massivining shaharsozlik hujjati loyihasini aholiga ko‘rsatmasdan, jamoatchilik muhokamasisiz tasdiqlamoqchi. Konstitutsiyaga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Shaharsozlik hujjatlari loyihalari qonunda belgilangan tartibda jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazilishi shart
- Loyihalar jamoatchilik muhokamasidan faqat davlat organlari so‘ragan taqdirdagina o‘tkazilishi mumkin, majburiy emas
- Bunday loyihalar faqat hokimning o‘zi tomonidan tasdiqlanadi, jamoatchilik muhokamasi qonunda talab etilmaydi
- Jamoatchilik muhokamasi faqat qishloq joylardagi shaharsozlik loyihalari uchun talab etiladi, shaharlarda emas
To‘g‘ri javob: Shaharsozlik hujjatlari loyihalari qonunda belgilangan tartibda jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazilishi shart. 49-moddaga ko‘ra, shaharsozlik hujjatlarining loyihalari qonunda belgilangan tartibda jamoatchilik muhokamasidan o‘tkaziladi.
Konstitutsiyada ekologik huquq sifatida har kimga nima kafolatlangan?
- Tabiiy resurslardan cheklovsiz foydalanish va ularni mulk sifatida xususiylashtirish huquqi
- Davlat hisobidan er uchastkasi olish va unda istalgan qurilishni olib borish huquqi
- Ekologik jinoyatlar uchun javobgarlikdan ozod bo‘lish va jarimalarni to‘lamaslik huquqi
- Qulay atrof-muhitga va uning holati to‘g‘risidagi ishonchli axborotga ega bo‘lish huquqi
To‘g‘ri javob: Qulay atrof-muhitga va uning holati to‘g‘risidagi ishonchli axborotga ega bo‘lish huquqi. 49-modda har kimga qulay atrof-muhitga va uning holati haqida ishonchli axborotga ega bo‘lish huquqini beradi.
Konstitutsiyaga ko‘ra, davlat Orolbo‘yi mintaqasi bo‘yicha qanday choralarni ko‘radi?
- Mintaqada barcha sanoat korxonalarini taqiqlaydi hamda aholini boshqa hududlarga majburan ko‘chirish choralarini ko‘radi
- Aholini mintaqadan boshqa hududlarga ko‘chirish va ekologik tizimni tiklashdan voz kechish choralarini ko‘radi
- Ekologik tizimini muhofaza qilish va tiklash hamda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish choralarini ko‘radi
- Mintaqani alohida davlat tuzilmasiga aylantiradi va uning ekologik muhofazasini mintaqa hokimiyatiga topshiradi
To‘g‘ri javob: Ekologik tizimini muhofaza qilish va tiklash hamda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish choralarini ko‘radi. 49-moddada davlat Orolbo‘yi mintaqasining ekologik tizimini muhofaza qilish, tiklash hamda ijtimoiy va iqtisodiy rivojlantirish choralarini ko‘rishi belgilangan.
Konstitutsiyaga ko‘ra, davlat qaysi ta’lim turlarini bepul olishni kafolatlaydi?
- Maktabgacha ta’lim va oliy ta’limni bepul olishni kafolatlaydi
- Faqat boshlang‘ich sinf ta’limini bepul olishni kafolatlaydi
- Bepul umumiy o‘rta ta’lim va boshlang‘ich professional ta’limni
- Bepul umumiy o‘rta ta’lim va magistraturani kafolatlaydi
To‘g‘ri javob: Bepul umumiy o‘rta ta’lim va boshlang‘ich professional ta’limni. 50-moddada davlat bepul umumiy o‘rta ta’lim va boshlang‘ich professional ta’lim olishni kafolatlashi belgilangan.
Konstitutsiyaga binoan, quyidagi ta’lim turlaridan qaysi biri majburiy hisoblanadi?
- Maktabgacha ta’lim
- Oliy ta’lim
- Boshlang‘ich professional ta’lim
- Umumiy o‘rta ta’lim
To‘g‘ri javob: Umumiy o‘rta ta’lim. 50-moddada umumiy o‘rta ta’lim majburiy ekani aniq ko‘rsatilgan.
Konstitutsiyaga ko‘ra, oliy ta’lim tashkilotlari qonunga muvofiq qaysi huquqlarga ega?
- Davlat nazorati ostida bo‘lish va faoliyatini hokim bilan kelishib olish huquqiga
- Akademik erkinlik, o‘zini o‘zi boshqarish, tadqiqotlar o‘tkazish va o‘qitish erkinligi
- Faqat o‘quv dasturini mustaqil belgilash va talabalarni qabul qilish erkinligi, tadqiqot erkinligisiz
- Davlat budjetidan mustaqil foydalanish, soliq to‘lamaslik va faoliyatini nazoratsiz yuritish huquqiga
To‘g‘ri javob: Akademik erkinlik, o‘zini o‘zi boshqarish, tadqiqotlar o‘tkazish va o‘qitish erkinligi. 51-moddada oliy ta’lim tashkilotlari akademik erkinlik, o‘zini o‘zi boshqarish, tadqiqotlar o‘tkazish va o‘qitish erkinligi huquqiga ega deyilgan.
Aziz davlat oliy ta’lim muassasasida o‘qimoqchi. U hech qanday tanlovdan o‘tmasdan, faqat fuqaroligiga tayanib davlat hisobidan o‘qitilishini talab qilmoqda. Konstitutsiyaga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Fuqarolar davlat hisobidan oliy ma’lumotni tanlov asosida olishga haqli
- Davlat hisobidan oliy ma’lumot olish faqat nogironligi bo‘lgan shaxslarga tegishli
- Davlat hisobidan oliy ma’lumot faqat nodavlat oliy ta’lim tashkilotlarida beriladi
- Har bir fuqaro tanlovsiz davlat hisobidan o‘qish huquqiga ega
To‘g‘ri javob: Fuqarolar davlat hisobidan oliy ma’lumotni tanlov asosida olishga haqli. 51-moddaga ko‘ra, davlat hisobidan oliy ma’lumot davlat ta’lim tashkilotlarida tanlov asosida olinadi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash