XotirAI logotipiXotirAI
📖 10-sinf · Adabiyot · 287–294-b.

G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q: II bob

Mavzular

Hayotdan uzilgan yoshlar

Eslashning o‘zi g‘alati: uyda, yozuv stolining g‘aladonida qog‘ozga tusha boshlagan “Saul” nomli dramam va bir dasta she’rlarim yotibdi.

Aynan bizga, Kantorek metin yoshlar deb atagan yigirma yoshlilar – Kropp, Myuller, Leyer va menga – barchamizga yuz berayotgan voqealar qip-qizil jumboq, boshimiz garang.

Hali ildiz otmasimizdan urush giribonimizdan oldi.

Hali ildiz otmasimizdan urush giribonimizdan oldi.— hikoyachi, yigirma yoshlilar nomidan

Myuller va Kemmerixning botinkasi

Mabodo, Myuller Kemmerixning botinkasiga ko‘z tikkan bo‘lsa, bu unga ichi achimayapti degani emas.

Kemmerix baribir o‘ladi, shunday ekan, botinka kimga nasib etadi – farqi nima? Allaqanday sanitar ilib ketganidan ko‘ra Myuller olgani yaxshi-da.

Biz faqat bor narsani tan olamiz, bizga shunisi muhim.

Maktabdan kazarmaga

Yigirmata bola okrug harbiy boshqarmasiga yo‘l olganimizda hali bitta sinfdan iborat o‘quvchilar edik, kazarma ostonasini hatlab o‘tishdan oldin hammamiz sartaroshxonaga bordik.

Hayot ham, hatto urush ham bizga qandaydir serjoziba, ajabtovur sarguzashtday tuyulardi.

O‘n hafta harbiy ta’limdan o‘tdik, shu vaqt orasida bizni o‘n yil maktabda o‘qiganimizdan ko‘ra ham oshiribroq tarbiyalab tashlashdi.

Yarqirab turgan tugma Shopengauerning to‘rt jildli asarlaridan afzal ekanini miyamizga quyishdi.

Kichik zobit Ximmelshtos

Kropp, Myuller, Kemmerix va men kichik zobit Ximmelshtos komandirlik qiladigan to‘qqizinchi bo‘linmaga tushdik.

Ximmelshtos kazarmalarda eng zolim mustabid sifatida nom qozongan va bundan faxrlanib yurardi. Pakana, chorpahil, sap-sariq mo‘ylovi tepaga buralgan va qismda o‘n ikki yildan buyon xizmat qilayotgan bu odam ilgari pochtalyon bo‘lgan ekan.

Bir kuni ertalab Ximmelshtosning karavotini o‘n to‘rt marta to‘g‘rilashga majbur bo‘ldim.

Chelak va Ximmelshtos mag‘lubiyati

Qisqacha: Hikoyachi Ximmelshtosning buyruqlari bilan soatlab ter to‘kdi, qordan hovli tozaladi, soqchilikda turdi. Bir yakshanba Kropp ikkalasi hojatxona axlati solingan chelakni ko‘tarib ketayotganda Ximmelshtos oldidan chiqib qoldi va ular chelakni uning oyoqlariga ag‘dardi. Kropp uni tekshiruvda qilmishlarini aytib berishi bilan qo‘rqitdi, shundan Ximmelshtosning obro‘si tushdi. U yana yugurtirdi, ammo ular buyruqni sekin, behafsala bajardi, so‘ng uni tinch qo‘ydi.
Janob kichik zobitning qilmishlarini gapirib beramiz!— Kropp, Ximmelshtosga

Chiniqish va birodarlik

Biz toshbag‘ir, hech narsaga ishonmaydigan, qahri qattiq, qasoskor, qo‘rs odamlarga aylandik, bir hisobda yaxshi bo‘lgan ekan.

Biz bukilmadik, biz moslashdik; bunga yigirma yoshimiz yordam berdi, aks holda holimizga maymunlar yig‘lardi.

Eng muhimi, qalbimizda o‘zaro hamjihatlik tuyg‘usi kurtak yozdi, borib-borib, okoplarga tushib qolganimizdan so‘ng, bu tuyg‘u urush hadya etgan birdan bir fazilat – birodarlik rishtalarini mustahkamladi.

Kemmerixning kasalxonadagi so‘nggi kunlari

Qisqacha: Hikoyachi kasalxonada Kemmerixning karavoti yonida o‘tiradi. Kemmerixning oyog‘i kesilgan; hikoyachi uni tasalli qilib, Vegeler o‘ng qo‘lini yo‘qotganini aytadi. Kemmerix bolaligida o‘rmonchi bo‘lishni orzu qilganini eslaydi va botinkasini Myullerga berishni so‘raydi. Keyin soatini uyga jo‘natishni iltimos qiladi. Qorong‘i tushganda u unsiz yig‘laydi.

Mana u ro‘paramda cho‘zilib yotibdi – bu qanaqasi? “Bu yigit Frans Kemmerix, endigina o‘n to‘qqizdan oshdi, sirayam o‘lgisi yo‘q. Uni asrab qolinglar!”

Botinkamni ola ket. Myullerga berarsan.— Frans Kemmerix

Kemmerixning o‘limi

Qisqacha: Kemmerix qo‘qqisdan ingrab, xirillay boshlaydi. Hikoyachi doktorni chaqirib yuguradi, doktor “bugun beshtasining oyog‘ini kesdim” deb javob beradi. Sanitar bugun yana o‘n olti kishi o‘lganini, Kemmerix o‘n yettinchi bo‘lishini aytadi. Hikoyachi qaytib kelganda Kemmerix o‘lgan edi. Hikoyachi uning farqlash belgisini yechib, narsalarini yig‘adi, so‘ng botinkani Myullerga beradi, Myuller uni kiyib ko‘radi.
Tun mavjud ekan – men ham tirikman.— hikoyachi, kasalxonadan chiqqach

Bilimingizni sinang

“G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q” romanidagi hikoyachi uyda yozuv stolining g‘aladonida qaysi nomli dramasi va bir dasta she’rlari yotganini eslaydi?
  1. “Gamlet”
  2. “Otello”
  3. “Saul”
  4. “Faust”

To‘g‘ri javob: “Saul”. Hikoyachining dramasi “Saul”.

“G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q” romanida o‘qituvchi Kantorek yigirma yoshlilarni qanday atagan?
  1. Boy berilgan avlod
  2. Metin yoshlar
  3. Yagona avlod
  4. Toshbag‘ir bolalar

To‘g‘ri javob: Metin yoshlar. Kantorek ularni metin yoshlar deb atagan.

“Hali ildiz otmasimizdan urush giribonimizdan oldi.” – romanda bu so‘zlar kim nomidan aytiladi?
  1. Hikoyachi, yigirma yoshli tengdoshlari nomidan
  2. Ximmelshtos, kazarma ahli nomidan
  3. Kantorek, o‘quvchilari nomidan
  4. Kemmerix, kasalxona bemorlari nomidan

To‘g‘ri javob: Hikoyachi, yigirma yoshli tengdoshlari nomidan. Hikoyachi o‘z avlodi nomidan so‘zlaydi.

“G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q” romanida Myuller Kemmerixning qaysi buyumiga ko‘z tikkan?
  1. Soatiga
  2. Kamariga
  3. Shinelariga
  4. Botinkasiga

To‘g‘ri javob: Botinkasiga. Myuller Kemmerixning botinkasiga ko‘z tikkan.

Kemmerix baribir o‘lishini bilgan Myuller botinka haqida qanday mulohaza yuritadi?
  1. Botinkani yoqib yuborish kerak
  2. Allaqanday sanitar ilib ketganidan ko‘ra o‘zi olgani yaxshi
  3. Botinkani Kropp kiyishi kerak, chunki u kuchli
  4. Botinkani Kemmerixning uyiga jo‘natish kerak

To‘g‘ri javob: Allaqanday sanitar ilib ketganidan ko‘ra o‘zi olgani yaxshi. Myuller sanitarga qolgandan o‘zi olgani yaxshi deb hisoblaydi.

Harbiy ta’limdan oldin yoshlarga hayot va hatto urush qanday tuyulgan?
  1. Og‘ir va qo‘rqinchli mashaqqatday
  2. Vatan oldidagi muqaddas qarzday
  3. Qandaydir serjoziba, ajabtovur sarguzashtday
  4. Bo‘sh va ma’nosiz hazilday

To‘g‘ri javob: Qandaydir serjoziba, ajabtovur sarguzashtday. Dastlab urush sarguzashtday tuyulgan.

Harbiy ta’limda yoshlarga nima Shopengauerning to‘rt jildli asarlaridan afzal ekani singdirilgan?
  1. Jilolangan nayza
  2. Silliq taralgan soch
  3. Tozalab qo‘yilgan botinka
  4. Yarqirab turgan tugma

To‘g‘ri javob: Yarqirab turgan tugma. Yarqiroq tugma Shopengauer asaridan afzal deb o‘rgatilgan.

Hikoyachi, Kropp, Myuller va Kemmerix kichik zobit Ximmelshtos komandirlik qiladigan nechanchi bo‘linmaga tushgan?
  1. Beshinchi bo‘linmaga
  2. Uchinchi bo‘linmaga
  3. To‘qqizinchi bo‘linmaga
  4. O‘n ikkinchi bo‘linmaga

To‘g‘ri javob: To‘qqizinchi bo‘linmaga. To‘qqizinchi bo‘linma.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiXX asr jahon adabiyoti, modernizm va RemarkKeyingi →G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q: VII bob, ta’tilga ketish