XotirAI“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonidan parcha
Mavzular
Odilxon va To‘liboy sinchi
Qisqacha: Burungi zamonda Yovmit eli, Taka turkman yurti va Mari qo‘rg‘oni bo‘lgan. Yovmitning podshosi Odilxonning o‘g‘illari Urayxon va Ahmadbek, qizi Bibi Oysha edi. Mari xoni Qovishtixon Odilxonning savdogarlarini talagan, Odilxon uning yurtini tor-mor qilib, yetti yoshli o‘g‘li To‘liboy sinchini bandi qilib olib keldi.
Ravshanbekning tug‘ilishi
Qisqacha: To‘liboy sinchi xizmat qilib, o‘qib, xat-savodini chiqardi va otlarning yaxshi-yomonini biladigan sinchi bo‘ldi. Odilxon uni yoqtirib, Bibi Oyshani unga nikohlab berdi. Ularning o‘g‘li Ravshanbek tug‘ildi; besh yoshida maktabga berildi, sakkiz yoshida xat-savodi chiqdi.
Sinch – otlarning zotini, naslini, yoshini, fe’l-atvorini yaxshi biladigan odam.
Shohdorxon va Holmon vazir
Qisqacha: Zargar shahrining podshosi Shohdorxon Odilxonni yo‘q qilmoqchi bo‘ladi. Vaziri Holmon avval elchi yuborish lozimligini aytadi, ammo so‘zi inobatga olinmaydi. Shohdorxon noibi Subyonni o‘z o‘rniga qoldirib, lashkari bilan uch oy yo‘l yurib, Asqar tog‘iga yetib qo‘nadi.
Mullavachchalar asirlikda
Qisqacha: Payshanba kuni madrasa bolalari, kattasi Ravshanbek, tog‘ga sayohatga chiqadi. Shohdorxon lashkari ularni qurshab, bandi qilib podshoning oldiga olib boradi. Shohdorxon ularni o‘ldirishga ko‘zi qiymaydi va ozor bermaslikni buyuradi. Bolalarni izlab kelgan el odamlarining yarmi asir tushadi, yarmi qochib, Odilxonga xabar beradi.
Asqar tog‘idagi urush
Qisqacha: Odilxon lashkar yig‘ib, Taka begi Zamonni elchi qilib yuboradi. Shohdorxon uni fuqaro bo‘lib boj-xiroj berishga chaqiradi. Odilxon tog‘dan oshib qo‘nadi; unga Nazar boshchiligidagi lashkar kelib qo‘shiladi. To‘qqiz soatlik urushda Odilxon g‘olib bo‘ladi, bu Shohdorxonning manmanligidan edi. Mullavachchalar qo‘yib yuboriladi, lekin Hamza Ravshanni sandiqqa solib oladi, Gajdumbek va Bibi Hilol esa o‘lja bo‘ladi.
Zargarda: Gajdumbek va Hamza
Qisqacha: Odilxon Ravshanni o‘lgan deb umidini uzadi. Shohdorxon Gajdumbekka yasovul boshliq amalini berib, o‘z oldida saqladi; Gajdumbek sakkiz oshyonlik imorat soldi. Yetti yildan so‘ng singlisi Bibi Hilol o‘n beshga kirdi. Hamza Ravshanbekni o‘g‘il qilib olmoqchi bo‘lib, uning kokilini har kuni yetti martaba o‘rar edi.
Shohdorxonning tushi
Qisqacha: Shohdorxon yomon tush ko‘rib, munajjimlarni yig‘adi. Yusuf degan qurandoz tushni ta’bir qiladi: Yovmitdan kelgan ikki bo‘ridan yaxshi farzandlar bo‘ladi, biri elatga shoh bo‘lib, hamma musulmon bo‘ladi. Shohdorxon bu ikkovini topishni buyuradi; Ravshan va Gajdumbek keltirilgach, uning ko‘zi qiymaydi va ularni ozod qiladi.
Tepangdan sochilgan tillang – qoningdir, / Og‘zingdan uchgan qush – joningdi(r), / Qulagan imorat – sening taningdi(r),— qurandoz Yusuf, Shohdorxon tushining ta’biri
Ravshanbek va Bibi Hilol
Qisqacha: Ravshanbek ko‘chada yig‘lab ketayotganda Bibi Hilol sakkiz oshyonlik imoratdan uni ko‘rib, to‘xtatadi va nima uchun yig‘layotganini so‘raydi. Ravshanbek o‘zini Yovmitdan, Odilxon bobosi va To‘liboy sinchi otasi deb tanishtiradi. Keyin Hamzadan yo ozod qilishni, yo qul bozoriga solishni so‘raydi. Hamza uni qul bozoriga olib boradi.
Otimni so‘rasang, deydi Ravshanbek, / To‘liboy sinchi der mening otamni, / Yovmit elda xonzodaning o‘g‘liman!— Ravshanbek, Bibi Hilolga
Qul bozori va Rustambek
Qisqacha: Hamza qulning bahosini ming tanga deb aytdi, Gajdumbek Ravshanbekni sotib oldi va Bibi Hilolni unga nikohlab berdi. Keyin Gajdumbek bilan Ravshanbek qochib ketadi; Shohdorxon Bibi Hilolni kuydirib, kulini elakdan o‘tkazmoqchi bo‘ladi. Xizmatkor Rustambek Hilolni Yovmitga olib ketmoqchi, Hilol esa rozi bo‘lmaydi va Rustambek ketadi.
Bilimingizni sinang
“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida Yovmit yurtining podshosi kim?
- Jig‘alixon
- Qovishtixon
- Odilxon
- Shohdorxon
To‘g‘ri javob: Odilxon. Yovmit yurtining podshosi Odilxon edi.
“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida Odilxon podshoning katta o‘g‘lining oti nima?
- Ahmadbek
- Gajdumbek
- Ravshanbek
- Urayxon
To‘g‘ri javob: Urayxon. Odilxonning katta o‘g‘li Urayxon, kichigi Ahmadbek edi.
Odilxon podsho Mari yurtini tor-mor qilgach, Qovishtixonning yetti yoshli o‘g‘lini bandi qilib olib keladi. U kim?
- Gajdumbek
- Zamon
- Subyon
- To‘liboy sinchi
To‘g‘ri javob: To‘liboy sinchi. Qovishtixonning yetti yoshli o‘g‘li To‘liboy sinchi bandi qilib keltirilgan.
“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida To‘liboy sinchi nomidagi “sinch” so‘zi qanday odamni bildiradi?
- Madrasada bolalarga xat-savod o‘rgatadigan ustozni
- Lashkarning old safida boradigan botir sarkardani
- Otlarning zoti va fe’l-atvorini yaxshi biladigan odamni
- Podshoning savdogarlarini boshqaradigan amaldorni
To‘g‘ri javob: Otlarning zoti va fe’l-atvorini yaxshi biladigan odamni. Sinch – otlarning zotini, naslini, yoshini, fe’l-atvorini yaxshi biladigan odam.
Ravshanbek va Hamza bilan bog‘liq sonlarni moslang: 1) Ravshanbek maktabga berilgan yosh; 2) Ravshanbekning xat-savodi chiqqan yosh; 3) Hamza Ravshanbekning kokilini o‘radigan martaba. a) yetti; b) sakkiz; c) besh.
- 1-a, 2-b, 3-c
- 1-c, 2-b, 3-a
- 1-b, 2-c, 3-a
- 1-c, 2-a, 3-b
To‘g‘ri javob: 1-c, 2-b, 3-a. Maktab – besh yosh, xat-savod – sakkiz yosh, kokil – yetti martaba.
“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida Gajdumbek va Bibi Hilol qaysi kishining farzandlari?
- Odilxonning
- Qovishtixonning
- Jig‘alixonning
- To‘liboy sinchining
To‘g‘ri javob: Jig‘alixonning. Gajdumbek va Bibi Hilol Jig‘alixonning farzandlari.
Zargar shahrining podshosi Shohdorxon Odilxonni yo‘q qilmoqchi bo‘lganda, vaziri Holmon unga qanday maslahat beradi?
- Yovmitni qamal qilmasdan qaytishni aytadi
- Odilxonga qizini berib, yarashishni aytadi
- Darhol yurishga chiqishni maslahat beradi
- Avval elchi yuborish lozimligini aytadi
To‘g‘ri javob: Avval elchi yuborish lozimligini aytadi. Holmon avval elchi yuborish kerakligini aytgan, ammo so‘zi inobatga olinmagan.
Shohdorxon Yovmitga lashkar tortganda o‘z o‘rniga kimni qoldiradi?
- Yasovul Gajdumbekni
- Vaziri Holmonni
- Hamzani
- Noibi Subyonni
To‘g‘ri javob: Noibi Subyonni. Shohdorxon o‘z o‘rniga noibi Subyonni o‘tqazgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash