XotirAI logotipiXotirAI
📖 5-sinf · Adabiyot · 78–87-b.

Aka-uka Grimmlar va «Botir tikuvchi» ertagi

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Aka-uka Grimmlar hayoti

Aka-uka (Yakob 1785–1863, Vilgelm 1786–1859) Grimmlar Magdeburg (Germaniya) universitetida o‘qib yurgan chog‘laridayoq o‘rta asr olmon tarixi va madaniyati, xalq og‘zaki ijodi hamda til va adabiyoti bilan jiddiy shug‘ullanganlar. Ular avval Gettingen, keyinchalik esa Berlin universitetining professorlari bo‘ldilar.

Grimmlar ertaklarning ko‘pchiligini bevosita ertak aytuvchilardan tinglab, ba’zilarini esa dehqonlar bilan suhbatlashib yozib olardilar. Xalqdan olingan ertaklarning har biri Grimmlar tomonidan qayta ishlanib, yana xalqqa qaytarildi.

Ertaklar kitobi va qahramonlar

1812–1822-yillarda Grimmlar yozgan «Bolalar va oilaviy ertaklar» nomli uch jildlik kitob yuzaga keldi. Bu kitoblarga ikki yuzdan ortiqroq ertak jamlangan bo‘lib, unda mualliflar afsonaviy, maishiy va hayvonlar haqidagi ertaklarni umumlashtirganlar. Ertaklarda saxiylik, mehnatsevarlik, botirlik kabi fazilatlar maqtalib, qo‘rqoqlik, dangasalik va yolg‘onchilik qoralanadi.

Botir tikuvchi: pashshalar va kamar

Qisqacha: Nemis shahrida Gans ismli tikuvchi yashaydi. U murabbo surtilgan nonini yemoqchi bo‘lganda pashshalar yopiriladi. Gans latta bilan bir urishda yettitasini o‘ldiradi. O‘zini botir deb bilib, yangi kamar bichadi va unga «Chiqqanda jahlim yomon, yettisin etgum gumdon!» deb tikadi. Yo‘lga chiqib, cho‘ntagiga bir bo‘lak pishloq va butalarga o‘ralashgan qushchani solib oladi.
Chiqqanda jahlim yomon, yettisin etgum gumdon!— Gansning kamaridagi yozuv («Botir tikuvchi»)

Ulkan odam bilan sinov

Qisqacha: Tog‘da Gans bahaybat odamni uchratadi. Ulkan odam kamardagi yozuvni o‘qib, uni sinaydi. U toshni siqib suv chiqaradi; Gans pishloqni siqib suv oqizadi. Ulkan odam toshni ko‘zga ko‘rinmas qilib otadi; Gans qushchani uloqtiradi va qush uchib ketadi. Daraxtni ko‘tarishda Gans shoxga minib olib, ulkan odamga daraxtni sudrattiradi.

G‘or va qirol saroyi

Qisqacha: Ulkan odam Gansni g‘origa olib boradi, unda beshta ulkan odam bor edi. Gans karavotga emas, burchakka yotadi; kechasi ulkan odam temir gurzi bilan karavotga uradi. Ertalab Gansni tirik ko‘rgan ulkan odamlar qo‘rqib qochadi. Gans qirol saroyi yonida uxlab qoladi; xizmatkorlar kamardagi yozuvni o‘qib, uni pahlavon deb qirolga xabar qilishadi va qirol uni xizmatga oladi. Jangchilar undan qo‘rqib, ketishni so‘raydi, qirol undan qutulishni o‘ylaydi.

Qaroqchilar va yakkashox

Qisqacha: Qirol Gansga changalzorda yashovchi ikki qaroqchini mag‘lub qilishni buyuradi va yuz suvoriy beradi. Gans daraxtga chiqib, uxlayotgan qaroqchilarga tosh otadi; ular bir-birini ayblab urishib, bir-birini o‘ldiradi. Keyin qirol Gansga yakkashoxni tutib keltirishni buyuradi. Gans daraxt orqasiga o‘tadi, yakkashox shoxini daraxtga sanchib qoladi; Gans uning bo‘yniga arqon solib, saroyga yetaklab keladi. Qirol qo‘rqib uzoqqa qochib ketadi, Gans esa qaytib tikuvchilik qiladi.
Tikuvchi bo‘lsa oshini oshab, yoshini yashab, kamzul, ishton va nimchalarni tikaveribdi.— «Botir tikuvchi» ertagining yakuni

Bilimingizni sinang

Yakob Grimm qaysi yillarda yashagan?
  1. 1786–1863
  2. 1786–1859
  3. 1785–1863
  4. 1785–1859

To‘g‘ri javob: 1785–1863. Yakob Grimm 1785–1863-yillarda yashagan.

Vilgelm Grimm qaysi yillarda yashagan?
  1. 1786–1859
  2. 1786–1863
  3. 1785–1859
  4. 1785–1863

To‘g‘ri javob: 1786–1859. Vilgelm Grimm 1786–1859-yillarda yashagan.

Aka-uka Grimmlar talabalik chog‘ida qaysi shahardagi universitetda o‘qib yurgan?
  1. Berlin
  2. Gettingen
  3. Magdeburg
  4. Leypsig

To‘g‘ri javob: Magdeburg. Aka-uka Grimmlar Magdeburg (Germaniya) universitetida o‘qigan.

Aka-uka Grimmlar qaysi universitetlarning professorlari bo‘lgan?
  1. avval Gettingen, keyin Magdeburg
  2. avval Magdeburg, keyin Gettingen
  3. avval Gettingen, keyin Berlin
  4. avval Berlin, keyin Magdeburg

To‘g‘ri javob: avval Gettingen, keyin Berlin. Ular avval Gettingen, keyinchalik Berlin universitetining professorlari bo‘lgan.

Aka-uka Grimmlar ertaklarni qanday yo‘l bilan to‘plagan?
  1. ertak aytuvchilardan tinglab va dehqonlar bilan suhbatlashib yozib olgan
  2. sayyohlar kundaliklaridan tanlab olgan
  3. o‘zlari o‘ylab topib yozgan
  4. qadimiy qo‘lyozmalardan ko‘chirib olgan

To‘g‘ri javob: ertak aytuvchilardan tinglab va dehqonlar bilan suhbatlashib yozib olgan. Ertaklarning ko‘pchiligi ertak aytuvchilardan tinglab, ba’zilari dehqonlar bilan suhbatda yozib olingan.

1812–1822-yillarda aka-uka Grimmlar qaysi kitobni yozgan?
  1. «Bolalar va oilaviy afsonalar»
  2. «Bolalar va oilaviy ertaklar»
  3. «Oilaviy va maishiy ertaklar»
  4. «Xalq ertaklari to‘plami»

To‘g‘ri javob: «Bolalar va oilaviy ertaklar». Grimmlar 1812–1822-yillarda «Bolalar va oilaviy ertaklar» kitobini yozgan.

Aka-uka Grimmlarning «Bolalar va oilaviy ertaklar» kitobi necha jilddan iborat?
  1. ikki jild
  2. besh jild
  3. to‘rt jild
  4. uch jild

To‘g‘ri javob: uch jild. Kitob uch jildlik.

Grimmlarning «Bolalar va oilaviy ertaklar» kitoblarida nechta ertak jamlangan?
  1. besh yuzdan ortiqroq
  2. mingga yaqin
  3. yuzga yaqin
  4. ikki yuzdan ortiqroq

To‘g‘ri javob: ikki yuzdan ortiqroq. Kitoblarda ikki yuzdan ortiqroq ertak jamlangan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiHamid Olimjon va «Oygul bilan Baxtiyor» ertak-dostoniKeyingi →Mirkarim Osim hayoti va «Zulmat ichra nur» qissasi