XotirAIO‘tkir Hoshimov va «Dunyoning ishlari» qissasi
Mavzular
Tug‘ilishi va yoshligi
O‘tkir Hoshimov 1941-yilda Toshkentning Do‘mbirobod mahallasida tug‘ilgan. Yoshligidan ilmga, adabiyotga, san’atga qiziqqan bo‘lajak yozuvchi 5-sinfda o‘qib yurgan vaqtidayoq, demak, siz tengi yoshlarida she’r mashq qila boshlagan edi. Dastlabki kitobi esa yozuvchining talabalik yillarida nashr etilgan.
U dastlabki qissasi bilanoq yirik adib Abdulla Qahhorning nazariga tushgan. O‘. Hoshimovning «Cho‘l havosi» qissasini o‘qigan adib yozuvchiga maktub bitib, asar uni suyuntirib yuborganini aytgan.
Kasbiy yo‘li va vafoti
Adibning hayot yo‘liga nazar tashlaydigan bo‘lsak, uning xat tashuvchi, musahhih, muxbir, gazetada bo‘lim mudiri, nashriyotda va jurnalda bosh muharrir kabi bosqichlarni bosib o‘tganiga guvoh bo‘lamiz. Keyingi yillarda bir necha marta xalq deputatligiga saylangan adib Oliy Majlisda qo‘mita raisi sifatida ham faoliyat ko‘rsatgan.
O‘zbekiston xalq yozuvchisi, o‘tkir nafasli jurnalist, jonkuyar adib O‘tkir Hoshimov uzoq davom etgan xastalikdan so‘ng 2013-yilning 24-may kuni Toshkentda vafot etdi.
Adib asarlari ro‘yxati
- Hikoyalari: «Urushning so‘nggi qurboni», «Muhabbat»
- Romanlari: «Nur borki, soya bor», «Ikki eshik orasi», «Tushda kechgan umrlar»
- Qissalari: «Odamlar nima derkin», «Shamol esaveradi», «Ikki karra ikki – besh», «Bahor qaytmaydi», «Dunyoning ishlari»
- Hikmatlar to‘plami: «Daftar hoshiyasidagi bitiklar»
«Dunyoning ishlari» qissasi
O‘tkir Hoshimovning bu asari har biri mustaqil sujetli hikoyalardan tashkil topgan. Undagi «Gilam paypoq», «Oq-oydin kechalar», «Tush», «Alla», «Oltin baldoq», «O‘ris bolaning oyisi», «Iltijo» kabi hikoyalar kishini befarq qoldirmaydi.
Barcha hikoyalar mazmuni ona obrazi tufayli yaxlitlik kasb etadi. Asar ortiqcha maishiy tafsilotlar, jimjimadorliklardan xoli.
...dostondek o‘qiladi. Uni o‘qib, o‘z onalarimizni o‘ylab ketamiz— O‘zbekiston Qahramoni Said Ahmad, «Dunyoning ishlari» qissasi haqida
...umuman, o‘zbek ayoli haqida va umuman, onalar to‘g‘risida— O‘tkir Hoshimov, «Dunyoning ishlari» qissasi haqida
«Alla» bobi
Alla – inson bolasi hayotda tinglaydigan ilk qo‘shiq, u vujudimizga ona suti bilan singgan va umrbod unutilmasdir. Yozuvchi bu ezgu qo‘shiqni ilohiy kuchga ega bo‘lgan, ko‘ngilni eritadigan ohang sifatida ta’riflaydi.
Alla, bolam, uxlay qola-a, alla, / Quchog‘imda orom ol, alla...— onaning allasi, «Dunyoning ishlari», «Alla» bobi
«Iltijo» bobi
Qissaning «Iltijo» deb nomlangan bobida esa insonning ona oldidagi farzandlik burchi hech qachon to‘lab bo‘lmas qarz ekani nihoyatda ta’sirchan ifodalanadi.
«Gilam paypoq» hikoyasi
Shu o‘rinda qissadagi «Gilam paypoq» hikoyasiga diqqat qilaylik. Unda ona o‘z jigarbandini kasallik xavfidan tezroq xalos qilish uchun har narsaga, hatto jonini ham berishga tayyor.
«Qarz» hikoyasi
«Qarz» hikoyasida qissaning bosh qahramoni Hakima ayaning yana bir insoniy fazilati qalamga olingan.
Qarz oluvdim, qarzimni uzyapman— Hakima aya o‘g‘illariga, «Qarz» hikoyasi
«Oq marmar, qora marmar»
Onajon, sizni toabad unutmaymiz— marmartoshdagi yozuv, «Oq marmar, qora marmar» bobi
«Farzandlarimga o‘gitlar»
Mening ikkita qimmatli «asarim» bor: biri – o‘g‘lim, biri – qizim!
Noningni yo‘qotsang yo‘qot, nomingni yo‘qotma!— O‘tkir Hoshimov, «Farzandlarimga o‘gitlar»
Obro‘ topishning eng to‘g‘ri yo‘li – kamtarlik.— O‘tkir Hoshimov, «Farzandlarimga o‘gitlar»
Rost gapir. Rostgo‘y odam jasur bo‘ladi.— O‘tkir Hoshimov, «Farzandlarimga o‘gitlar»
Yomonning yaxshisi bo‘lgandan yaxshining yomoni bo‘l.— O‘tkir Hoshimov, «Farzandlarimga o‘gitlar»
Bilimingizni sinang
O‘tkir Hoshimov qaysi yilda va Toshkentning qaysi mahallasida tug‘ilgan?
- 1938-yilda Do‘mbirobod mahallasida
- 1945-yilda Yunusobod mahallasida
- 1941-yilda Do‘mbirobod mahallasida
- 1941-yilda Chilonzor mahallasida
To‘g‘ri javob: 1941-yilda Do‘mbirobod mahallasida. O‘tkir Hoshimov 1941-yilda Toshkentning Do‘mbirobod mahallasida tug‘ilgan.
O‘tkir Hoshimov qachon va qayerda vafot etgan?
- 2013-yilning 24-mayida Toshkentda
- 2011-yilning 24-mayida Samarqandda
- 2013-yilning 14-mayida Samarqandda
- 2015-yilning 24-mayida Toshkentda
To‘g‘ri javob: 2013-yilning 24-mayida Toshkentda. O‘tkir Hoshimov 2013-yilning 24-may kuni Toshkentda vafot etgan.
Abdulla Qahhor O‘tkir Hoshimovning qaysi qissasini o‘qib, yozuvchiga maktub bitib, asar uni suyuntirib yuborganini aytgan?
- «Cho‘l havosi»
- «Odamlar nima derkin»
- «Shamol esaveradi»
- «Bahor qaytmaydi»
To‘g‘ri javob: «Cho‘l havosi». Abdulla Qahhor Hoshimovning «Cho‘l havosi» qissasini o‘qib, unga maktub yozgan.
O‘tkir Hoshimov dastlabki qissasi bilanoq qaysi yirik adibning nazariga tushgan?
- Oybek
- Said Ahmad
- Abdulla Qodiriy
- Abdulla Qahhor
To‘g‘ri javob: Abdulla Qahhor. Hoshimov dastlabki qissasi bilanoq Abdulla Qahhorning nazariga tushgan.
O‘tkir Hoshimov necha-sinfda o‘qib yurgan vaqtidayoq she’r mashq qila boshlagan?
- 5-sinfda
- 3-sinfda
- 9-sinfda
- 7-sinfda
To‘g‘ri javob: 5-sinfda. Hoshimov 5-sinfda o‘qib yurgan paytidayoq she’r mashq qila boshlagan.
Quyidagilardan qaysi biri O‘tkir Hoshimovning hayot yo‘lidagi bosqichlardan biri bo‘lgan?
- baqqol
- bo‘zchi
- xat tashuvchi
- tabib
To‘g‘ri javob: xat tashuvchi. Hoshimov xat tashuvchi, musahhih, muxbir, bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan.
O‘tkir Hoshimov Oliy Majlisda qanday lavozimda faoliyat ko‘rsatgan?
- bosh vazir
- spiker o‘rinbosari
- davlat maslahatchisi
- qo‘mita raisi
To‘g‘ri javob: qo‘mita raisi. Hoshimov Oliy Majlisda qo‘mita raisi sifatida faoliyat ko‘rsatgan.
O‘tkir Hoshimov qaysi faxriy unvonga ega?
- O‘zbekiston xalq yozuvchisi
- O‘zbekiston xalq shoiri
- O‘zbekiston Qahramoni
- Fanlar akademiyasining faxriy a’zosi
To‘g‘ri javob: O‘zbekiston xalq yozuvchisi. O‘tkir Hoshimov O‘zbekiston xalq yozuvchisi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash