XotirAIX. To‘xtaboyev «Sariq devni minib» (III–IV bob)
Mavzular
Diplom va cho‘l yo‘li
Qisqacha: III bobda Hoshimjon qayoqqa borishni bilmaydi, lekin ovqat va transport tekin, qalpoqchasi boshida. U qalpoqchadan o‘zidan agronom chiqarmikin deb so‘raydi; diplomi yo‘qligidan o‘kinsa, qalpoqcha «qo‘lingni cho‘ntagingga sol» deydi va cho‘ntakdan ko‘k jildli, muhrli diplom chiqadi. Bo‘yi pastligidan xavotir qilsa, qalpoqcha kerak bo‘lganda bo‘y ham qo‘shib berishini aytadi. Hoshimjon cho‘lga kelib qoladi, ikki marta ilonlar galasiga uchraydi, qalpoqcha uni qutqaradi.
Mirzacho‘ldagi bolalar
Qisqacha: Hoshimjon bog‘-rog‘lar, g‘o‘zalar yashnagan joyga keladi va yuz gektarcha maydonda mayda bo‘laklarda ishlayotgan bolalarni ko‘radi. Bola bu yer Mirzacho‘l ekanini aytadi. Oltita bola o‘n gektar g‘o‘zani o‘zlari ekkan, o‘zlari parvarishlaydi, hosilni ham o‘zlari yig‘adi. Hoshimjon «agronom kerak emasmi?» deb so‘raydi, ammo bolalar o‘zlari bo‘lajak agronomlar ekanini aytishadi. Hoshimjon uzumning roppa-rosa yigirma ikki xilini sanaydi, tovuqlarga don berayotgan sariq sochli qizdan zootexnik kerakligini so‘rasa, «o‘zimizda to‘lib yotibdi» javobini oladi.
Maktab-internat fermasi
Qisqacha: Hoshimjon «Krupskaya nomli maktab-internat fermasi»ga kiradi; unda sakkizta sigir, o‘n to‘rtta cho‘chqa, uchta qo‘tir echki bor. U yettinchi sinf o‘quvchisi Hayitvoy bilan tanishadi; o‘zini Hoshimboy deb tanishtiradi. Hayitvoy o‘quvchilar o‘zini o‘zi boqishini, o‘ttiz gektar mevazor bog‘i borligini, direktori Xursanali Sharafiddinovich ekanini aytadi. O‘tgan yil ellik kishi bitirib, har biriga ming so‘mdan pul berilgan. Hoshimjon o‘z maktabida bunday narsalar yo‘qligini yashirib maqtanadi, sher-arslonlar ham bor deb yolg‘on gapiradi, so‘ng molxona va cho‘chqaxonani tozalashda yordam beradi.
Ustaxona, 28 qiz va qochish
Qisqacha: Hayitvoy Hoshimjonni ustaxonaga olib boradi; qizlar tepki mashinada quyon terisidan qalpoqchalar, fartuklar tikishadi. Hoshimjon singillariga sovg‘a deb ikkita qalpoqchani zo‘rlab olmoqchi bo‘ladi va Hayitvoyni itarib yuboradi. 28 qiz pichoq, qaychi, dazmol bilan unga tashlanadi, Hoshimjon qalpoqchasini kiyib yo‘q bo‘ladi. Direktor radiouzel orqali 550 o‘quvchini qidiruvga safarbar qiladi, Hayitvoy esa uni tasvirlab beradi. Hoshimjon esa direktor kabinetida choy ichib o‘tirgan edi; o‘ylanib, xatosini tushunadi, qalpoqchani Hayitvoyning oyog‘i tagiga tashlab, oshxonada to‘yib yeydi-da, yana yo‘lga chiqadi.
IV bob: g‘o‘za qo‘shig‘i va Polvontog‘a
Qisqacha: IV bobda Hoshimjon cheksiz g‘o‘za dalalari bo‘ylab ketadi, qorni to‘yib ashula aytib o‘yinga tushadi. Kechasi chiroq yorug‘ini ko‘rib, yetmish yoshlardagi Polvontog‘a otaxonning oldiga keladi va uni ota-boladay bo‘lib qoladi. Otaxon bu g‘o‘zalar oltinchi sovxoznikiligini va ularning bo‘limiga agronom kerakligini aytadi. Hoshimjon qalpoqchadan sehr so‘rab, mirzaterakdek baland bo‘y bo‘lib ko‘rinadi, otaxon hayratda qoladi. Ertalab uni sovxoz direktoriga olib borishga va’da qiladi.
Xoh g‘o‘zam, xoh-xoh g‘o‘zam, / Hosili oppoq g‘o‘zam— Hoshimjonning yo‘lda aytgan ashulasi, IV bob
Musofir bo‘lmasang, musulmon bo‘lmaysan— Polvontog‘aning «keksalar deydilar» deb keltirgan gapi
Sovxozda «agronom» Hoshimjon
Qisqacha: Sovxoz direktori Akbar aka Nosirov Hoshimjonni shartta agronom qilib tayinlaydi. Hoshimjon to‘rtinchi bo‘limga tayinlanadi, ixtiyorida 1200 gektar paxta maydoni va 12 brigada bo‘ladi; unga «IJ» markali mototsikl va oylik maosh beriladi. Direktor eng muhimi odamlar bilan ishlash ekanini uqtiradi. Hoshimjon mototsiklni uch kun mashq qilib minadi. Superfosfat va selitra haqidagi savolga bilmay balandparvoz javob beradi, to‘rtinchi brigadada kompost haqida leksiya o‘qib, uni mevadan tayyorlanadigan ichimlik kompot bilan adashtiradi va kulgiga qoladi.
Bilimingizni sinang
«Sariq devni minib» romanining III bobi qanday nomlanadi?
- «Baxtim kulib boqqan edi»
- «Mirzacho‘lga yo‘l»
- «Qalpoqcha sirlari»
- «Hasharotni kaltaklashga buyurdim»
To‘g‘ri javob: «Baxtim kulib boqqan edi». III bob «Baxtim kulib boqqan edi» deb nomlanadi.
«Sariq devni minib» romanining IV bobi qanday nomlanadi?
- «Sovxozda birinchi kun»
- «Baxtim kulib boqqan edi»
- «Polvontog‘a ertaklari»
- «Hasharotni kaltaklashga buyurdim»
To‘g‘ri javob: «Hasharotni kaltaklashga buyurdim». IV bob «Hasharotni kaltaklashga buyurdim» deb nomlanadi.
Hoshimjon diplomi yo‘qligidan o‘kinib, qalpoqchaning aytganiga ko‘ra cho‘ntagiga qo‘l solganda cho‘ntakdan nima chiqib qoladi?
- Mototsikl kaliti
- Bir hovuch tilla tanga
- Sovxoz direktoriga yozilgan xat
- Dumaloq muhr bosilgan diplom
To‘g‘ri javob: Dumaloq muhr bosilgan diplom. Cho‘ntakdan muhr bosilgan diplom chiqib qoladi.
Hoshimjon bo‘yi pastligidan xavotir qilganda sehrli qalpoqcha unga nima deb va’da beradi?
- Bo‘y masalasini direktorga aytishini
- Uni mirzaterakka aylantirib qo‘yishini
- Bo‘yi pastligi unga halal bermasligini
- Kerak bo‘lganda bo‘y ham qo‘shib berishini
To‘g‘ri javob: Kerak bo‘lganda bo‘y ham qo‘shib berishini. Qalpoqcha kerak bo‘lganda bo‘y ham qo‘shib berishini aytadi.
Hoshimjon sahrodan o‘tib kelganda ko‘rgan bog‘-rog‘lar va g‘o‘zalar yashnagan joy qaysi hudud edi?
- Qizilqum
- Mirzacho‘l
- Qarshi cho‘li
- Ustyurt
To‘g‘ri javob: Mirzacho‘l. Yashnagan joy Mirzacho‘l edi.
Mirzacho‘ldagi bolalar o‘n gektar yerdagi g‘o‘zani necha kishi bo‘lib ekib parvarishlaydi?
- Sakkiz kishi
- Uch kishi
- To‘rt kishi
- Olti kishi
To‘g‘ri javob: Olti kishi. O‘n gektar g‘o‘zani oltita bola ekkan va parvarishlaydi.
Hoshimjon «agronom kerak emasmi?» deb so‘raganda «Bizning o‘zimiz agronommiz» deb kimlar javob beradi?
- Polvontog‘a va uning o‘g‘illari
- Sovxoz ishchilari
- Mirzacho‘ldagi bolalar
- Maktab-internat o‘qituvchilari
To‘g‘ri javob: Mirzacho‘ldagi bolalar. Bu javobni Mirzacho‘ldagi bolalar beradi.
Hoshimjon kirgan fermaning darvozasi tepasiga nima deb yozib qo‘yilgan edi?
- «Navoiy nomli maktab-internat fermasi»
- «Mirzacho‘l nomli maktab-internat fermasi»
- «Krupskaya nomli maktab-internat fermasi»
- «Gorkiy nomli sovxoz fermasi»
To‘g‘ri javob: «Krupskaya nomli maktab-internat fermasi». Darvoza tepasida «Krupskaya nomli maktab-internat fermasi» yozilgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash