XotirAI logotipiXotirAI
📖 7-sinf · Adabiyot · 39–45-b.

Rasul Hamzatov: hayoti va she’rlari

Mavzular

Hamzatov tug‘ilishi va yoshligi

Rasul Hamzatov 1923-yilning 8-sentabrida tug‘ildi. O‘n uch-o‘n to‘rt yoshlaridan she’rlar yoza boshlagan. Rasul Hamzatov mustaqil hayotga barcha tog‘lik yigitlar singari erta qadam qo‘ydi. O‘n sakkiz yoshidan o‘qituvchi, artist va muxbir sifatida turli jabhalarda mehnat qildi.

Shu jarayonda ona xalqining turmush tarzi va o‘ziga xos ruhiy dunyosi bilan yaqindan tanishib bordi. Otasi – Dog‘istonning mashhur shoiri Hamzat Sadasa uni ijodga jiddiy qarashga, hamisha haqiqatni ta’sirchan yo‘sinda kuylashga o‘rgatdi. Uning birinchi kitobi 1943-yilda chop etildi. 1945-yilda Moskvadagi Adabiyot institutida tahsil olishga kirishdi.

Ijodi, kitoblari va vafoti

Iste’dodli shoirning dastlabki yozganlariyoq she’riyat shinavandalarining sevimli asarlariga aylandi. Deyarli barcha asarlari yozilishi bilan rus tiliga o‘girila boshlandi. Rus tili orqali jahonning turli tillariga tarjima qilindi. Jahonga taniqli shoir 2003-yilning 3-noyabrida dunyodan o‘tdi.

Uning she’rlari o‘z xalqining milliy odatlarini juda yaqin aks ettirishi bilan, bo‘ysunmas, erksevar tog‘ xalqiga xos ruhiy holatlarni haqqoniy tasvirlashi bilan diqqatga sazovordir. Rasul Hamzatov o‘z millatidan g‘ururlanar ekan, uni boshqa millatlarga qarshi qo‘ymaydi.

«Ona tilim» she’ri

Qisqacha: Lirik qahramon tushida tog‘lar orasida o‘lib yotganini ko‘radi, atrofda kimsasiz, faqat cho‘qqilarda burgut qurqurlaydi, vodiyda ohu ingraydi. Shu payt ikki kishi avar tilida quvnoq suhbat qurib o‘tadi. Avar so‘zini tinglab qahramon ohista tiriladi va ona tilini jonga Masih deb biladi. Oxirida ona tili qashshoq bo‘lsa ham aziz, muqaddas va buyuk ekanini aytadi.
Mayli, qashshoq bo‘lsin, mayli, behasham, / Lekin mening uchun aziz va suyuk. / Jahon minbaridan yangramasa ham / Ona tilim menga muqaddas, buyuk.— Rasul Hamzatov, «Ona tilim»

«Kenja nevaram Shahrizodga»

Qisqacha: Bobo yig‘layotgan kenja nevarasi Shahrizodga murojaat qilib, nega yig‘layotganini so‘raydi: otang bor, onang bor. O‘zi esa ota-onasidan ayrilgan yetim ekanini, urushdan ikkita akasi qaytmaganini eslaydi. Nevaraning boshi uzra tinch osmon bor, u urush nimaligini bilmaydi. Oxirida bola yig‘isidagi ma’no ochiladi: bobo ko‘rgan azob o‘tmishda qolgan, nevara esa uni ertaga tortishi kerak.
«Siz ko‘rgan azob-ku o‘tmishda qolgan, / Men uni ertaga tortishim kerak!»— Rasul Hamzatov, «Kenja nevaram Shahrizodga» (bola yig‘isining ma’nosi)

Bilimingizni sinang

Rasul Hamzatov qachon tug‘ilgan?
  1. 1923-yil 8-sentabrda
  2. 1921-yil 8-sentabrda
  3. 1923-yil 3-noyabrda
  4. 1925-yil 8-sentabrda

To‘g‘ri javob: 1923-yil 8-sentabrda. Hamzatov 1923-yilning 8-sentabrida tug‘ilgan.

Jahonga taniqli shoir Rasul Hamzatov qachon dunyodan o‘tgan?
  1. 2005-yil 3-noyabrda
  2. 2003-yil 8-sentabrda
  3. 2001-yil 3-noyabrda
  4. 2003-yil 3-noyabrda

To‘g‘ri javob: 2003-yil 3-noyabrda. Hamzatov 2003-yilning 3-noyabrida vafot etgan.

Rasul Hamzatov she’r yozishni necha yoshidan boshlagan?
  1. O‘n sakkiz yoshidan
  2. O‘n uch-o‘n to‘rt yoshidan
  3. Yigirma yoshidan
  4. Olti-yetti yoshidan

To‘g‘ri javob: O‘n uch-o‘n to‘rt yoshidan. Hamzatov o‘n uch-o‘n to‘rt yoshlaridan she’r yoza boshlagan.

Rasul Hamzatov o‘n sakkiz yoshidan boshlab qaysi kasblarda mehnat qilgan?
  1. O‘qituvchi, artist va muxbir
  2. Tabib, rassom va sudya
  3. Muhandis, savdogar va hakam
  4. Dehqon, kutubxonachi va elchi

To‘g‘ri javob: O‘qituvchi, artist va muxbir. U o‘qituvchi, artist va muxbir sifatida turli jabhalarda mehnat qilgan.

Rasul Hamzatovning otasi, Dog‘istonning mashhur shoiri kim bo‘lgan?
  1. Hamza Hakimzoda
  2. Hamzat Sadasa
  3. Muhammad Sadasa
  4. Hamzat G‘ofurov

To‘g‘ri javob: Hamzat Sadasa. Otasi Dog‘istonning mashhur shoiri Hamzat Sadasa.

Hamzat Sadasa o‘g‘li Rasul Hamzatovni nimaga o‘rgatgan?
  1. Sahnada chiqish qilishga
  2. Ijodga jiddiy qarashga va haqiqatni ta’sirchan kuylashga
  3. Tarjima bilan shug‘ullanishga
  4. Faqat vatan haqida yozishga

To‘g‘ri javob: Ijodga jiddiy qarashga va haqiqatni ta’sirchan kuylashga. Ota uni ijodga jiddiy qarash va haqiqatni ta’sirchan kuylashga o‘rgatgan.

Rasul Hamzatovning birinchi kitobi qaysi yilda chop etilgan?
  1. 1943-yilda
  2. 1939-yilda
  3. 1945-yilda
  4. 1941-yilda

To‘g‘ri javob: 1943-yilda. Birinchi kitobi 1943-yilda chop etilgan.

Rasul Hamzatov 1945-yilda Moskvada nimaga tahsil olishga kirishgan?
  1. Davlat universitetining huquq fakultetiga
  2. Adabiyot institutiga
  3. Harbiy akademiyaga
  4. Konservatoriyaga

To‘g‘ri javob: Adabiyot institutiga. 1945-yilda Moskvadagi Adabiyot institutida o‘qishga kirgan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiShuhrat «Mardlik afsonasi» balladasiKeyingi →Asqad Muxtor, she’r vaznlari, Mirmuhsin