XotirAI logotipiXotirAI
📖 7-sinf · Adabiyot · 311–322-b.

Abdulla Qahhor: hayoti, «O‘g‘ri» va «Dahshat»

Mavzular

Abdulla Qahhor hayoti

Abdulla Qahhor
Abdulla Qahhor

Abdulla Qahhor 1907-yil 17-sentabrda Qo‘qonda dunyoga keldi. Otasi Abduqahhor temirchi tirikchilik o‘tkazish uchun Qo‘qon atrofidagi Buvayda, Yaypan, Oqqo‘rg‘on, Qudash, Olqor qishloqlarining biridan ikkinchisiga ko‘chib yurar, oila biror qishloqda uzoqroq qo‘nim topmasdi.

Abdulla Qahhor 1925-yili Toshkentga kelib, kechasi o‘qib, kunduzlari «Qizil O‘zbekiston» gazetasida ishladi. U 1930-yilda O‘rta Osiyo davlat universiteti (hozirgi O‘zMU)ning pedagogika fakultetini tugatdi.

Ijodi va asarlari

A.Qahhor ijodi 1924-yilda boshlangan. Dastlab «Mushtum» jurnali, «Yangi Farg‘ona» va «Qizil O‘zbekiston» gazetalarida uning hikoya, felyeton va xabarlari bosildi. Abdulla Qahhorga katta shuhrat keltirgan «Sarob» romani 1934-yilda yozildi.

Qisqa so‘zda ko‘p ma’no ifodalash mahoratiga ega mashhur hikoyanavis Abdulla Qahhor 1968-yilning 25-mayida vafot etdi.

«O‘g‘ri»: ho‘kiz yo‘qoldi

Otning o‘limi – itning bayrami.— maqol, «O‘g‘ri» hikoyasi epigrafi
Qisqacha: Kampir tong qorong‘isida ho‘kizi yo‘qolganini, og‘il ko‘cha tomondan teshilganini bilib, dod soladi. Qobil bobo og‘il eshigi yonida titrab turadi. Qo‘shnisi – burunsiz ellikboshi og‘ilni ko‘zdan kechirib, ho‘kiz topilishini aytadi. Qobil bobo sevinib, hamyonini qoqishtirib, borini ellikboshiga beradi. Ellikboshi aminga xabar qilmoqchi bo‘lib chiqib ketadi.
Dehqonning uyi kuysa kuysin, ho‘kizi yo‘qolmasin.— «O‘g‘ri» hikoyasidan

«O‘g‘ri»: amaldorlar zanjiri

Qisqacha: Qobil bobo kechqurun aminning oldiga boradi; amin suyunchi va chashna talab qiladi, Qobil bobo unga pul uzatadi. Amin beto‘xtov pristavga xabar berishini aytadi. Bir haftadan keyin Qobil bobo tilmochga uchta tovuq va yuzta tuxum olib boradi, pristav esa bitta kulangir, bitta farangi tovuq va uch so‘m olib, ishni yana aminga havola qiladi. Amin ellikboshiga yo‘llaydi.

«O‘g‘ri»: paxtafurush sharti

Qisqacha: Ellikboshi gumon so‘ralganda, kim olganini o‘zi bilmasligini aytadi. Keyin Qobil boboni qaynatasi – Egamberdi paxtafurushning oldiga olib boradi. Paxtafurush cholning holiga achinib, ikkita ho‘kiz beradi, lekin «kichkinagina» sharti bor. Bu shart kuzda ma’lum bo‘ladi.
Ho‘kizing hech qayoqqa ketmaydi, topiladi.— ellikboshi, «O‘g‘ri» hikoyasidan

«Dahshat»: dodxoning uyi

Qisqacha: Shamolli kuz kechasida Olimbek dodxoning sakkiz xotini katta kundosh Nodirmohbegimning uyiga yig‘iladi. Eng kichik xotin – besh oydan beri dargohda turgan ganjiravonlik Unsinoy. Dodxo go‘ristonni o‘ylab qo‘rqadi. Shamol darchaga nimadir uradi, dodxo uni ochib, «Bo‘yra, bo‘yra ekan!» deydi.

«Dahshat»: Unsinning talabi

Qisqacha: Nodirmohbegim go‘rga pichoq sanchib o‘lgan kishi haqida voqea aytadi. Unsin «bitta qo‘yni deb» o‘lgan odamni nokas deydi va davlat kerak emasligini aytadi. Javob bersa, o‘nta go‘rga o‘nta pichoq sanchishini, ya’ni butkul ketmoqchi ekanini bildiradi. Dodxo ranjib, uni bir taloq qo‘yadi va go‘ristonga qumg‘on olib borib choy damlashni buyuradi.
men hozir seni bir taloq qo‘ydim, qaytib kelganingdan keyin uch taloqsan!— dodxo, «Dahshat» hikoyasidan

«Dahshat»: go‘ristonda va yakun

Qisqacha: Unsin go‘ristonga borib qo‘rqadi, lekin «O‘likning joni yo‘q!» deb olg‘a intiladi. Onhazratim sag‘anasi oldida o‘t yoqib, qumg‘onda choy damlaydi. Qaytishda oyog‘i go‘rga botadi, yelkasiga nimadir minib oladi va u hushidan ketadi. Keyin uning dodxoning maymuni ekanini fahmlaydi. Unsin choynak bilan qaytadi, qumg‘onni yo‘qotgan. Dodxo uni jon berayotgan deb o‘ylab, eshikka qochadi.
O‘likning joni yo‘q!— Unsin, «Dahshat» hikoyasidan

Bilimingizni sinang

Abdulla Qahhor qachon va qayerda tug‘ilgan?
  1. 1907-yil 25-mayda Qo‘qonda
  2. 1907-yil 17-sentabrda Andijonda
  3. 1907-yil 17-sentabrda Qo‘qonda
  4. 1905-yil 17-sentabrda Qo‘qonda

To‘g‘ri javob: 1907-yil 17-sentabrda Qo‘qonda. Abdulla Qahhor 1907-yil 17-sentabrda Qo‘qonda tug‘ilgan.

Abdulla Qahhorning otasi Abduqahhor qanday kasb egasi bo‘lgan?
  1. Kulol
  2. Dehqon
  3. Savdogar
  4. Temirchi

To‘g‘ri javob: Temirchi. Otasi Abduqahhor temirchi bo‘lgan.

Abdulla Qahhor Qo‘qondagi o‘qituvchilar tayyorlash texnikumida qaysi yillarda tahsil ko‘rgan?
  1. 1922–1924-yillarda
  2. 1920–1922-yillarda
  3. 1925–1930-yillarda
  4. 1924–1926-yillarda

To‘g‘ri javob: 1922–1924-yillarda. Qahhor 1922–1924-yillarda Qo‘qondagi o‘qituvchilar tayyorlash texnikumida o‘qigan.

Abdulla Qahhor 1930-yilda qaysi oliy o‘quv yurtining qaysi fakultetini tugatgan?
  1. O‘rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetini
  2. Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetini
  3. Qo‘qon pedagogika institutining adabiyot fakultetini
  4. O‘rta Osiyo davlat universitetining pedagogika fakultetini

To‘g‘ri javob: O‘rta Osiyo davlat universitetining pedagogika fakultetini. Qahhor 1930-yilda O‘rta Osiyo davlat universiteti (hozirgi O‘zMU) pedagogika fakultetini tugatgan.

Abdulla Qahhorga katta shuhrat keltirgan «Sarob» romani qaysi yilda yozilgan?
  1. 1924-yilda
  2. 1934-yilda
  3. 1951-yilda
  4. 1968-yilda

To‘g‘ri javob: 1934-yilda. «Sarob» romani 1934-yilda yozilgan.

Abdulla Qahhorning 1951-yilda yaratilgan «Qo‘shchinor chiroqlari» asari qaysi janrga mansub?
  1. Roman
  2. Qissa
  3. Hikoya
  4. Komediya

To‘g‘ri javob: Roman. «Qo‘shchinor chiroqlari» — 1951-yildagi roman.

«Og‘riq tishlar» (1954) komediyasi kimning qalamiga mansub?
  1. Abdulla Qodiriy
  2. Cho‘lpon
  3. Abdulla Qahhor
  4. Gulxaniy

To‘g‘ri javob: Abdulla Qahhor. «Og‘riq tishlar» — Abdulla Qahhorning komediyasi.

Abdulla Qahhorning qissalarini yaratilgan yillari bilan moslang: 1) «Sinchalak»; 2) «Muhabbat»; 3) «O‘tmishdan ertaklar». a) 1965; b) 1968; c) 1958.
  1. 1-a, 2-b, 3-c
  2. 1-c, 2-a, 3-b
  3. 1-c, 2-b, 3-a
  4. 1-b, 2-c, 3-a

To‘g‘ri javob: 1-c, 2-b, 3-a. «Sinchalak» — 1958, «Muhabbat» — 1968, «O‘tmishdan ertaklar» — 1965.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiCho‘lpon she’rlari va ko‘chim tushunchasiKeyingi →Abdulla Qahhor hikoyasi yakuni; Mirtemir hayoti