XotirAI logotipiXotirAI
📖 7-sinf · Adabiyot · 323–327-b.

Abdulla Qahhor hikoyasi yakuni; Mirtemir hayoti

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Unsinning so‘nggi lahzalari

Qisqacha: Unsin hushidan ketib, bir vaqt ko‘zini ochganda sandal chetida yotgan, tepasida Nodirmohbegim yig‘lab o‘tirgan edi. Nodirmohbegimning o‘ng ko‘zi shishib, ro‘molida qon izlari bor edi, chunki u Unsinning yosh joniga rahm qilishini so‘rab dodxoga yolvorganida dodxo uni urgan. Nodirmohbegim go‘ristondan keltirilgan tuproqni suvga chayib Unsinga ichirdi.

Nodirmohbegim yana kaltaklashlaridan hayiqmay Ganjiravonga bir xizmatkorini yubordi. Biroq Unsin peshingacha yetmadi – uzildi.

Mendan qaytmasa, Xudodan qaytsin... Endi Ganjiravonga ketarmikanman?— Unsin (Nodirmohbegimga)

Unsinning dafn etilishi

Shom qorong‘isida uning jasadini qizil ko‘rpaga o‘rab, aravaga solishdi. Shamol hamon guvullar, yaydoq daraxtlarning shoxida chiyillar, g‘uvullar edi. Darvozadan boshida paranji va qo‘lida oq tuguncha Nodirmohbegim chiqdi.

Qisqacha: Nodirmohbegim darvozaga yuzini o‘girib cho‘nqaydi va ikki qo‘lini fotihaga ochdi. Dodxo bilan birga bu dargohni yerga yuborganday ikkala mushtini uch marta yerga qadadi, so‘ng keskin burilib aravaga chiqdi va marhumaning bosh tomoniga o‘tirdi. Arava jo‘nadi; shahar qo‘rg‘onidan chiqqanda Nodirmohbegim yuborgan xizmatkor Ganjiravondan qaytib kelmoqda edi.

Mirtemirning ijodiy qirralari

Serqirra iste’dod egasi Mirtemir faqat lirik she’rlar bitish bilan cheklanmagan. Uning jarangdor sochmalari XX asr yigirmanchi yillarida juda mashhur bo‘lgan edi. Mirtemir go‘zal dostonlar ham yaratgan, dramatik va nasriy asarlar ham yozgan.

Toshkentdagi o‘qish yillari

Turmush qiyinchiliklaridan cho‘chimagan, ilmga chanqoq Mirtemir 11 yoshida amakisiga qo‘shilib, Toshkentga qochib keladi va Beshog‘ochdagi «Almaiy» nomidagi ishmaktabga joylashadi. Ikki yil bu maktabda o‘qigach, Toshkentning yangi shahar qismidagi «O‘zbek erlar bilim yurti»ga ko‘chadi.

Samarqand davri va qamoq

1929-yili bilim yurtini tugatgan Mirtemir yo‘llanma bilan o‘sha vaqtda poytaxt bo‘lgan Samarqand shahriga keladi. Bu shahardagi Pedakademiyada (hozirgi Samarqand davlat universiteti) o‘qish bilan birga O‘zbekiston Markaziy ijroiya qo‘mitasining raisi Yo‘ldosh Oxunboboyevga shaxsiy kotib bo‘lib ishlaydi.

Shoir hayotining Samarqand davri qizg‘in ijodiy izlanishlar davri bo‘ldi. U Hamid Olimjon bilan do‘stlashib qoladi. Lekin oradan ko‘p o‘tmay, Mirtemir tuhmat bilan qamaladi va qamoq muddatini uzoqda – Shimoldagi Belomorkanal qurilishida o‘taydi.

Mirtemir she’riyati

Mirtemirning ijodiy qiyofasini belgilaydigan, uni o‘zbek kitobxoni uchun ardoqli qilgan narsa – uning she’riyati. Mirtemir samimiy tuyg‘ularni, nozik kechinmalarni sodda va tushunarli ifodalay oladigan san’atkor.

Bilimingizni sinang

Abdulla Qahhor hikoyasida Unsin qachongacha yetmay, vafot etadi?
  1. Shom qorong‘isigacha
  2. Ertasi tonggacha
  3. Peshingacha
  4. Kechki namozgacha

To‘g‘ri javob: Peshingacha. Unsin peshingacha yetmay uzildi.

Abdulla Qahhor hikoyasida Nodirmohbegim Unsinga go‘ristondan keltirilgan tuproqni qanday tarzda ichirdi?
  1. Issiq sutga aralashtirib
  2. Yarim piyola suvga chayib
  3. Qaynatilgan shurvoga qo‘shib
  4. Bir kosa choyga solib

To‘g‘ri javob: Yarim piyola suvga chayib. Tuproq yarim piyola suvga chayilgan.

Abdulla Qahhor hikoyasida Nodirmohbegim kaltaklashlaridan hayiqmay nima qildi?
  1. Ganjiravonga bir xizmatkorini yubordi
  2. Ganjiravondan mehmon chaqirtirdi
  3. Unsinni Ganjiravonga olib borishga urindi
  4. Dodxoning o‘zini Ganjiravonga jo‘natdi

To‘g‘ri javob: Ganjiravonga bir xizmatkorini yubordi. U kaltaklanishdan qo‘rqmay Ganjiravonga xizmatkor jo‘natgan.

Abdulla Qahhor hikoyasida Unsinning jasadi shom qorong‘isida nimaga o‘ralib, aravaga solingan?
  1. Yashil gilamga
  2. Ko‘k to‘nga
  3. Oq kafanga
  4. Qizil ko‘rpaga

To‘g‘ri javob: Qizil ko‘rpaga. Jasad qizil ko‘rpaga o‘ralgan.

Abdulla Qahhor hikoyasidagi voqealarni ketma-ketlikda joylashtiring: 1) Nodirmohbegim Ganjiravonga xizmatkor yubordi; 2) Nodirmohbegim Unsinga tuproq chayilgan suvdan tutdi; 3) Arava jo‘nab, shahar qo‘rg‘onidan chiqdi; 4) Unsinning jasadi qizil ko‘rpaga o‘rab aravaga solindi.
  1. 2-1-4-3
  2. 1-2-4-3
  3. 2-1-3-4
  4. 2-4-1-3

To‘g‘ri javob: 2-1-4-3. Avval tuproq ichirildi, so‘ng xizmatkor yuborildi, jasad aravaga solindi va arava jo‘nadi.

Abdulla Qahhor hikoyasi haqida quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Unsin peshingacha yetmay uzildi. II. Arava shahar qo‘rg‘onidan chiqqanda Nodirmohbegim yuborgan xizmatkor Ganjiravondan qaytib kelmoqda edi. III. Unsinning jasadi shom qorong‘isida oq kafanga o‘ralgan.
  1. II va III
  2. I va III
  3. I, II va III
  4. I va II

To‘g‘ri javob: I va II. III hukm noto‘g‘ri: jasad qizil ko‘rpaga o‘ralgan.

Mirtemir qayerda tug‘ilgan?
  1. Qoratog‘ etaklaridagi Eski Iqon qishlog‘ida
  2. Hisor tog‘i etagidagi Oqtepa qishlog‘ida
  3. Zarafshon vodiysidagi Panjikent qishlog‘ida
  4. Chirchiq bo‘yidagi Gulbahor qishlog‘ida

To‘g‘ri javob: Qoratog‘ etaklaridagi Eski Iqon qishlog‘ida. Mirtemir Eski Iqon qishlog‘ida tug‘ilgan.

Hujjatlarda Mirtemirning tug‘ilgan vaqti qachon deb ko‘rsatiladi?
  1. 1910-yilning 1-mayi
  2. 1912-yilning 10-iyuni
  3. 1910-yilning 10-mayi
  4. 1908-yilning 10-mayi

To‘g‘ri javob: 1910-yilning 10-mayi. Hujjatlarda 1910-yilning 10-mayi yozilgan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiAbdulla Qahhor: hayoti, «O‘g‘ri» va «Dahshat»Keyingi →Mirtemir she’rlari: Bu – men tug‘ilgan tuproq, Onaginam, Toshbu