XotirAI logotipiXotirAI
📖 8-sinf · Adabiyot · 40–43-b.

«Kuntug‘mish» dostoni yakuni; ishqiy-qahramonlik dostonlari

Mavzular

Kuntug‘mish yurtiga qaytadi

Qisqacha: Kuntug‘mish to‘ra No‘g‘ay elga bormoqchi bo‘lib, yo‘l jabdug‘ini tayyorlaydi. U ikkita bolasi, Xolbeka yori, xizmatkor, qul, cho‘ri va kanizaklari bilan jo‘naydi. Xolmo‘min Zangarning ulug‘, akobirlari bilan o‘n kunlik yergacha birga kelib, xo‘shlashib, Zangarga qaytadi. Kuntug‘mish yurtiga omon-eson borib, elining ulug‘-kattalari bilan ko‘rishadi va otasi Qoraxonning toj-taxtiga ega bo‘ladi.

Qoraxon podsho va podshohona to‘y

Qisqacha: Qoraxon podsho necha yillardan beri qushbegisini o‘z o‘rniga qo‘yib, Kuntug‘mishning o‘tiga kuyib, tagizaminga kirib, toat-ibodatga mashg‘ul bo‘lib yotgan. Ibodatxonasidan chiqib, yolg‘iz farzandini va nabiralarini ko‘radi, Xolbeka bilan ko‘rishadi. Qirq kecha-qirq kunduz podshohona to‘y qilib, taxtiga Kuntug‘mish to‘rani chiqarib, podsho qiladi. Kuntug‘mish shunday qilib murod-maqsadiga yetadi.

Xalq dostonlari va yozma dostonlar

Doston xalq og‘zaki ijodi va o‘zbek mumtoz adabiyotida keng foydalanib kelinayotgan epik shakllardan biridir. «Doston» so‘zi xilma-xil ma’noni bildirib kelgan. Masalan, «doston» forschada epik asar nomini anglatadigan so‘z bo‘lib, u hatto qissa, romandek katta nasriy asarlarga ham nisbat beriladi.

Xalq dostonlari yozma adabiyotdagi «Suhayl va Guldursun», «Farhod va Shirin», «Layli va Majnun» kabi dostonlardan fantaziya ko‘lami, ko‘z ko‘rib, quloq eshitmagan voqealar, aql bovar qilmaydigan qahramonliklar tasviri bilan farq qiladi.

Ishqiy-qahramonlik dostonlari

«Kuntug‘mish» dostonining janrini ishqiy qahramonlik dostoni, deb belgilash mumkin. Chunki Kuntug‘mish dostonda katta qahramonliklar ko‘rsatadi: yurtga qiron keltirgan ajdarni yengadi, tosh bostirib qo‘yilgan kigiz ostidan chiqib ketadi.

Dostondagi Xolbeka, Gurkiboy va Mohiboy harakatlarida ham qahramonlik belgilari mavjud. Ishq-muhabbat, qahramonlik, jo‘mardlik doimo egizak tushunchalardir.

Muhabbatsiz kishi odam emasdur, / Gar odamsan, muhabbat ixtiyor et— Nodirabegim

Bilimingizni sinang

Zangardagi voqealardan keyin Kuntug‘mish to‘ra qaysi elga bormoqchi bo‘lib, yo‘l jabdug‘ini tayyorladi?
  1. Qatag‘on eliga
  2. Zangar eliga
  3. Oqsuv eliga
  4. No‘g‘ay eliga

To‘g‘ri javob: No‘g‘ay eliga. Kuntug‘mish No‘g‘ay elga bormoqchi bo‘lib, yo‘l jabdug‘ini tayyorladi.

Kuntug‘mish No‘g‘ay elga yo‘l olganda, uning yonida kimlar bor edi?
  1. Olim sayyod va cho‘ponlar
  2. Faqat Xolmo‘min
  3. Faqat Gurkiboy
  4. Ikkita bolasi, Xolbeka yori, xizmatkor, qul, cho‘ri va kanizaklari

To‘g‘ri javob: Ikkita bolasi, Xolbeka yori, xizmatkor, qul, cho‘ri va kanizaklari. U ikki bolasi, Xolbeka, xizmatkor, qul, cho‘ri va kanizaklari bilan jo‘nadi.

Xolmo‘min Zangarning ulug‘, akobirlari bilan Kuntug‘mishni qancha yergacha kuzatib keldi?
  1. O‘n kunlik yergacha
  2. Qirq kunlik yergacha
  3. Yetti kunlik yergacha
  4. Bir kunlik yergacha

To‘g‘ri javob: O‘n kunlik yergacha. Xolmo‘min o‘n kunlik yergacha birga kelib, xo‘shlashdi.

Xolmo‘min Kuntug‘mish bilan xo‘shlashgach, qayerga qaytdi?
  1. Zangarga
  2. Oqsuvga
  3. No‘g‘ayga
  4. Qatag‘onga

To‘g‘ri javob: Zangarga. Xolmo‘min yig‘lashib xo‘shlashib, Zangarga qaytdi.

Kuntug‘mish to‘ra yurtiga omon-eson yetib borgach, nimaga ega bo‘ldi?
  1. Otasi Qoraxonning toj-taxtiga
  2. Xolmo‘minning boyligiga
  3. Zangar taxtiga
  4. Qushbegi martabasiga

To‘g‘ri javob: Otasi Qoraxonning toj-taxtiga. U otasi Qoraxonning toj-taxtiga ega bo‘ldi.

Qoraxon podsho necha yillar o‘z o‘rniga qushbegisini qo‘yib, nima bilan mashg‘ul bo‘lib yotgan edi?
  1. Toat-ibodat bilan
  2. Sayohat bilan
  3. Ov bilan
  4. Savdo bilan

To‘g‘ri javob: Toat-ibodat bilan. Qoraxon qushbegisini o‘rniga qo‘yib, toat-ibodatga mashg‘ul bo‘lgan.

Qoraxon podsho ibodatxonasidan chiqqach, Kuntug‘mishning nabiralarini ko‘rib, kim bilan ko‘rishdi?
  1. Olim sayyod bilan
  2. Azbarxo‘ja bilan
  3. Xolbeka bilan
  4. Xolmo‘min bilan

To‘g‘ri javob: Xolbeka bilan. Qoraxon nabiralarini ko‘rib, Xolbeka bilan ko‘rishdi.

Qoraxon Kuntug‘mish qaytganda qancha muddat podshohona to‘y qilib berdi?
  1. Uch kecha-uch kunduz
  2. O‘n kecha-o‘n kunduz
  3. Yetti kecha-yetti kunduz
  4. Qirq kecha-qirq kunduz

To‘g‘ri javob: Qirq kecha-qirq kunduz. Qoraxon qirq kecha-qirq kunduz podshohona to‘y qilib berdi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiKuntug‘mish dostoni bayoni: Gurkiboy va Mohiboy (2-qism)Keyingi →Lutfiy: hayoti, g‘azallari va tuyuqlari