XotirAI logotipiXotirAI
📖 8-sinf · Adabiyot · 321–334-b.

Robindranath Thakur va «Shubxa» hikoyasi

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Thakur tarjimai holi

Hindistonlik buyuk shoir, yozuvchi, bastakor va tarbiyashunos, taniqli jamoat arbobi, xalqaro Nobel mukofotining laureati Robindranath Thakur 1861- yili 7-mayda Kalkutta shahrida tavallud topgan. R.Thakur oiladagi 14 farzandning kenjasi bo‘lib, otasi uni butun Hindiston bo‘ylab o‘zi bilan olib yurar, mamlakatning muqaddas qadamjolarini ko‘rsatar edi.

Bo‘lajak adibning 8 yoshidayoq she’rlar yoza boshlagani shundan bo‘lsa kerak. R.Thakur dastlabki savodni uyida olgan. 1878—1880- yillarda London Universitetining kollejiga o‘qishga kiradi. Biroq uni tugatmasdan Hindistonga qaytadi.

Dastlabki asarlari

Uning 1882- yilda e’lon qilingan ilk she’riy to‘plami «Oqshom qo‘shiqlari» deb atalardi. Shundan so‘ng u pok insoniy muhabbat ulug‘langan «Tonggi qo‘shiqlar», «Suratlar va qo‘shiqlar», mustamlakachilik zulmi va ijtimoiy adolatsizlik qoralangan «Bibha sohili» va «Donishmand Roja» tarixiy romanlarini yozadi. U asosan bengal tilida ijod qilgan.

Milliy ozodlik harakati

1884—1911- yillarda R.Thakur ijtimoiy-siyosiy tadbirlarda ishtirok etdi. Jumladan, Hindiston Milliy kongressida faol qatnashdi. Bu vaqtda Hindiston Buyuk Britaniya davlatining mustamlakasi edi.

Uning «Chitra», «Lahza» she’riy to‘plamlari, «Roja va Rani», «Qurbonlik», «Chitrangoda», «Malini» falsafiy dramalari, keyinchalik o‘zbek tiliga ham tarjima qilingan «Hisob-kitob», «Jazo» va «Nur va soyalar» hikoyalari ana shu harakatning ijtimoiy-badiiy ko‘rinishi sifatida yaratildi.

Nobel va madhiyalar

U 1912- yilda o‘zining «Gitanjali» she’rlar to‘plamini ingliz tiliga tarjima qiladi. Mazkur asari uchun 1913- yilda Xalqaro Nobel mukofotiga sazovor bo‘ladi. Mukofot puliga esa Hindiston bolalariga bepul maktab ochadi. Bu maktab Birinchi jahon urushidan keyin bepul o‘qitiladigan universitetga aylantiriladi.

Uning 1911- yilda vatanparvarlik ruhida bitgan «Xalq qalbi» nomli qo‘shig‘i Hindiston Respublikasining milliy madhiyasiga, 1913- yilda yaratgan «Mening oltin Bengaliyam» qo‘shig‘i esa Bangladesh Xalq Respublikasining milliy madhiyasiga aylangan.

Ma’rifat va o‘zbek tilida

R.Thakur Hindiston ozodligini, uning kelajagini ma’rifatda ko‘rdi. U ozodlikka, avvalo, savodxonlik, ma’rifatga oshnolik, g‘aflat va jaholatni yengish orqaligina erishish mumkin deb hisoblaydi. Buyuk adib shu jihatdan bizga ma’rifatparvar jadid bobolarimiz Behbudiy, Avloniy, Fitrat, Cho‘lponlarni eslatadi.

O‘zbek tilida adibning sakkiz jildlik tanlangan asarlar to‘plami, shuningdek, «Nur va soyalar» (1957), «Ko‘zga tushgan cho‘p» (1973) nomli kitoblari nashr etilgan. O‘zbek sahnasida esa uning «Pochta» pyesasi va «Halokat» romani asosida tayyorlangan «Gang daryosining qizi» dramasi Hamza nomli akademik teatrda o‘ynalgan. «O‘zbekfilm» kinostudiyasida 1961- yilda xuddi shu nomda to‘la metrajli badiiy film yaratilgan.

«Shubxa»: qahramonlar va tabiat

Qisqacha: Banikontxaning uch qizi bor: Shukeshini (Zulfizar), Shuxashini (xushtabassum) va kenjasi Shubxashini (shirin zabon). Shubxa soqov tug‘ilgan, ota-onasiga og‘ir yuk bo‘lganini sezib, yolg‘izlikka intiladi. Otasi uni yaxshi ko‘radi, onasi esa nomus qiladi. Shubxa Chondipur qishlog‘ida yashaydi, tabiat bilan suhbat quradi, molxonadagi sigirlar Sharbashi va Panguli, echki, mushuk uning do‘stlari. Yalqov o‘g‘il bola Protap baliq ovida unga sherik bo‘ladi va uni Shu deb chaqiradi.

«Shubxa» yakuni

Qisqacha: Ota-ona qizni erga berish uchun Kalkuttaga olib boradi. Protap Shubxaga er topilganini aytadi, Shubxa daryo bo‘yiga kelmay qo‘yadi. Shubxa molxonadagi hayvonlar va ona tabiat bilan xayrlashadi. Kalkuttada kuyov keladi va to‘y bo‘ladi. Bir hafta o‘tmay kelinning soqov ekani ma’lum bo‘ladi, eri esa tili bor boshqa qizga uylanadi.

Hikoya muallifi Shubxaning ayanchli taqdiri orqali kitobxonni, insonni tushunishga, uning qalbiga quloq solishga da’vat etadi. Chunki hayotda barchaning haq-huquqi barobar. Ustoz yozuvchi Abdulla Qahhor ta’biri bilan aytganda, «Odamning chiqiti bo‘lmaydi!»

Bilimingizni sinang

Hindistonlik buyuk shoir Robindranath Thakur qaysi shaharda va qachon dunyoga kelgan?
  1. Kalkutta shahrida, 1861-yil 7-mayda
  2. Dehlida, 1861-yil 7-mayda
  3. Kalkutta shahrida, 1880-yil 7-mayda
  4. Bombeyda, 1878-yil 7-mayda

To‘g‘ri javob: Kalkutta shahrida, 1861-yil 7-mayda. Thakur 1861-yil 7-mayda Kalkutta shahrida tug‘ilgan.

Robindranath Thakur oiladagi nechta farzandning qaysi biri bo‘lgan?
  1. o‘n to‘rt farzandning kenjasi
  2. sakkiz farzandning kenjasi
  3. uch farzandning o‘rtanchasi
  4. o‘n to‘rt farzandning to‘ng‘ichi

To‘g‘ri javob: o‘n to‘rt farzandning kenjasi. Thakur oiladagi 14 farzandning kenjasi bo‘lgan.

Robindranath Thakur necha yoshidayoq she’rlar yoza boshlagan?
  1. 8 yoshidayoq
  2. 12 yoshidayoq
  3. 17 yoshidayoq
  4. 4 yoshidayoq

To‘g‘ri javob: 8 yoshidayoq. Bo‘lajak adib 8 yoshidayoq she’r yoza boshlagan.

Robindranath Thakurning 1882-yilda e’lon qilingan ilk she’riy to‘plami qanday nomlanadi?
  1. «Gitanjali»
  2. «Tonggi qo‘shiqlar»
  3. «Oqshom qo‘shiqlari»
  4. «Suratlar va qo‘shiqlar»

To‘g‘ri javob: «Oqshom qo‘shiqlari». Ilk to‘plam 1882-yilda chiqqan «Oqshom qo‘shiqlari»dir.

«Shubxa» hikoyasi quyidagi adiblardan qaysi birining qalamiga mansub?
  1. Abdulla Qahhor
  2. Fitrat
  3. Robindranath Thakur
  4. Cho‘lpon

To‘g‘ri javob: Robindranath Thakur. «Shubxa» hikoyasi hindistonlik adib R.Thakurniki.

Robindranath Thakurning «Roja va Rani», «Qurbonlik», «Chitrangoda» va «Malini» asarlari qaysi janrga mansub?
  1. falsafiy dramalar
  2. hikoyalar
  3. tarixiy romanlar
  4. she’riy to‘plamlar

To‘g‘ri javob: falsafiy dramalar. Bu asarlar Thakurning falsafiy dramalaridir.

Robindranath Thakur qalamiga mansub «Donishmand Roja» asari qaysi janrda yozilgan?
  1. tarixiy roman
  2. falsafiy drama
  3. she’riy to‘plam
  4. hikoya

To‘g‘ri javob: tarixiy roman. «Donishmand Roja» Thakurning tarixiy romanlaridan biri.

Robindranath Thakur 1913-yilda Xalqaro Nobel mukofotiga qaysi asari uchun sazovor bo‘lgan?
  1. «Lahza»
  2. «Gitanjali»
  3. «Oqshom qo‘shiqlari»
  4. «Chitra»

To‘g‘ri javob: «Gitanjali». Nobel mukofoti ingliz tiliga tarjima qilingan «Gitanjali» uchun berilgan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiMuhammad Fuzuliy hayoti, ijodi va g‘azallariKeyingi →Sergey Yesenin hayoti va she’rlari