XotirAIAbdulla Oripov hayoti va “Sohibqiron” dramatik dostoni
Mavzular
Tug‘ilishi va oilasi
Abdulla Oripov 1941- yilning 21- mart — ayni Yilboshi bayrami kuni Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida tug‘ildi. Bo‘lajak shoirning otasi Orifboy Ubaydulla o‘g‘li ishbilarmon dehqonlardan bo‘lib, jamoa xo‘jaligi raisi edi. Onasi Turdixol momo ko‘pchilik o‘zbek ayollari singari sarishta, mehnatkash, mehribon, g‘oyat ta’sirchan va ezgulikka tashna ayol bo‘lgan. Oilada to‘rt o‘g‘il, to‘rt qiz bo‘lib, Abdulla o‘g‘illarning kenjasi edi.
Bolaligi va ilk she’rlar
Bolaligi qishloqdagi boshqa tengdoshlariniki qatori o‘tdi: qo‘y boqdi, suv tashidi, pichan o‘rdi, yantoq chopdi, somon to‘pladi. Ayni vaqtda, u boshqacharoq ham edi: qandaydir xayolchan, ta’sirchan, o‘ychil, kitobga haddan tashqari ko‘ngil qo‘ygan.
Har holda so‘zlarni qofiyalashga ishqiboz bo‘lib qolganim esimda.— Abdulla Oripovning o‘zi eslashi
Ta’lim va xizmat yo‘li
Abdulla o‘z qishlog‘idagi yetti yillik maktabda o‘qiy boshladi. 1958- yilda qo‘shni Tayzan ovulidagi o‘rta maktabni oltin medal bilan bitirgan o‘spirin Toshkent Davlat universiteti O‘zbek filologiyasi fakulteti jurnalistika bo‘limiga o‘qishga kirib, uni 1963- yilda imtiyozli diplom bilan bitirdi.
A.Oripov oliy maktabni tugatgach, Toshkentdagi “Yosh gvardiya” nashriyotiga muharrir bo‘lib ishga kiradi. 1967—1974- yillarda G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyotda dastlab muharrir, so‘ng katta muharrir bo‘lib xizmat qiladi. 1974—1976- yillarda “Sharq yulduzi” jurnalida nazm bo‘limini boshqaradi.
1983- yilda shoir “Gulxan” jurnalining bosh muharriri bo‘ldi. A.Oripov 1988- yilda O‘zbekiston Respublikasi Mualliflik huquqini himoya qilish qo‘mitasi raisi lavozimiga o‘tkazildi. 1996- yilning mart oyidan 2009- yilning mayiga qadar shoir O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining raisi vazifasida ishlab keldi.
Kitoblari va tarjimalari
Birinchi marta Respublika matbuotida “Qushcha” degan she’ri chiqqan paytda A.Oripov talaba edi. Shoirning birinchi she’rlar to‘plami “Mitti yulduz” esa 1965- yilda chop etilgan.
- “Ko‘zlarim yo‘lingda” (1967), “Onajon” (1969), “Ruhim” (1971)
- “Sohibqiron” (1996), to‘rt jildlik “Tanlangan asarlar” (2000 — 2001)
U Dantening “Ilohiy komediya” asari, L. Ukrainka, T. Shevchenko, N. Nekrasov, Q. Quliyev, R. Hamzatov singari atoqli shoirlar asarlarini o‘zbekchaga o‘girgan.
Unvonlari, vafoti va xotirasi
Abdulla Oripovga 1989- yilning 25- avgustida “O‘zbekiston xalq shoiri” unvoni berilgan. 1998- yilda esa “O‘zbekiston Qahramoni” unvoni bilan taqdirlandi.
Buyuk shoir, O‘zbekiston Respublikasi davlat madhiyasi muallifi Abdulla Oripov 2016- yilning 5- noyabrida vafot etdi. Toshkent va Qarshi shaharlarida unga haykallar o‘rnatilgan, ko‘chalarga nomi qo‘yilgan, Qarshi shahrida shoir nomida ona tili va adabiyot fanlari chuqurlashtirib o‘qitiladigan maktab-internat ochilgan.
Sohibqiron: I sahna
Qul ko‘p, sen – yolg‘iz!— Temur, “Sohibqiron” I sahna
Sohibqiron: Husayn bilan jang
II sahna: harbiy ko‘rsatmalar va Boyazid maktubi
Bayrog‘ingiz egilmasin maydonda sira, / Jangda yolg‘iz qolsangiz ham bayroq tik bo‘lsin.— Temur, “Sohibqiron” II sahna
Buqalamun va Bibixonim
III sahna: Angora jangi va shatranj
Bizning uchun ulkan zamin shatranj taxtasi...— Temur, “Sohibqiron” III sahna
Bilimingizni sinang
Shoir Abdulla Oripov Qashqadaryo viloyatining qaysi tumanidagi qishlog‘ida tug‘ilgan?
- Koson tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida
- Qarshi tumanidagi Xo‘ja Ilg‘or qishlog‘ida
- Shahrisabz tumanidagi Tayzan qishlog‘ida
- Kitob tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida
To‘g‘ri javob: Koson tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida. Abdulla Oripov Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi Neko‘z qishlog‘ida tug‘ilgan.
Abdulla Oripovning onasi kim bo‘lgan?
- Oyposhsha momo
- Hadicha momo
- Zulfiya momo
- Turdixol momo
To‘g‘ri javob: Turdixol momo. Shoirning onasi Turdixol momo sarishta, mehnatkash, mehribon ayol bo‘lgan.
Oripovlar oilasida to‘rt o‘g‘il va to‘rt qiz bo‘lgan. Abdulla Oripov shu oilada qanday o‘rinda turgan?
- O‘g‘illarning to‘ng‘ichi
- O‘g‘illarning kenjasi
- O‘g‘illarning o‘rtancha farzandi
- Oilaning yagona o‘g‘li
To‘g‘ri javob: O‘g‘illarning kenjasi. Abdulla to‘rt o‘g‘ilning eng kichigi, ya’ni kenjasi bo‘lgan.
Abdulla Oripov 1958- yilda qaysi joydagi o‘rta maktabni oltin medal bilan bitirgan?
- Koson shahridagi
- Neko‘z qishlog‘idagi
- Tayzan ovulidagi
- Qarshi shahridagi
To‘g‘ri javob: Tayzan ovulidagi. Oripov qo‘shni Tayzan ovulidagi o‘rta maktabni oltin medal bilan bitirgan.
Abdulla Oripov Toshkent Davlat universiteti O‘zbek filologiyasi fakultetining qaysi bo‘limini imtiyozli diplom bilan tamomlagan?
- Tarjimonlik bo‘limini
- Adabiyotshunoslik bo‘limini
- Jurnalistika bo‘limini
- Tilshunoslik bo‘limini
To‘g‘ri javob: Jurnalistika bo‘limini. Shoir universitetning jurnalistika bo‘limini 1963- yilda imtiyozli diplom bilan bitirgan.
Oliy maktabni tugatgach, Abdulla Oripov Toshkentdagi qaysi nashriyotga muharrir bo‘lib ishga kirgan?
- “Gulxan” nashriyotiga
- “Sharq yulduzi” nashriyotiga
- G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyotga
- “Yosh gvardiya” nashriyotiga
To‘g‘ri javob: “Yosh gvardiya” nashriyotiga. Dastlabki ish joyi Toshkentdagi “Yosh gvardiya” nashriyoti bo‘lgan.
Abdulla Oripov 1967—1974- yillarda G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyotda qanday lavozimlarda xizmat qilgan?
- Dastlab korrektor, so‘ng muharrir
- Dastlab muharrir, so‘ng katta muharrir
- Dastlab bo‘lim mudiri, so‘ng direktor
- Dastlab katta muharrir, so‘ng bosh muharrir
To‘g‘ri javob: Dastlab muharrir, so‘ng katta muharrir. Shoir G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyotda avval muharrir, keyin katta muharrir bo‘lgan.
Abdulla Oripov qaysi yilda “Gulxan” jurnalining bosh muharriri bo‘lgan?
- 1976- yilda
- 1988- yilda
- 1996- yilda
- 1983- yilda
To‘g‘ri javob: 1983- yilda. Shoir 1983- yilda “Gulxan” jurnalining bosh muharriri bo‘ldi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash