XotirAIHalima Xudoyberdiyeva hayoti va she’rlari
Mavzular
Tug‘ilishi va oilasi
Halima Xudoyberdiyeva 1947- yil 17- mayda Sirdaryo viloyatining Boyovut tumanida tug‘ildi. Otasi — Ummatqul Xudoyberdi o‘g‘li bog‘bon edi. Onasi — Sharofat Xonnazar qizi bo‘lajak shoira endi ikki yoshga to‘lganida vafot etadi. So‘ng unga xolasi — qishlog‘ining faol ayollaridan bo‘lgan Qarshigul Xonnazar qizi onalik qiladi.
“Mening anchagina asarlarim, jumladan, “Bir o‘rim soch tarixi”, “Sayram baxshi aytimlari”, “Hindiqushdan nola keldi” she’rlarim, “Ilinj” dostonim aynan onayizorim ta’sirida bitilgandir”, — deb eslaydi shoira.
Bolalik va ta’lim yillari
Bo‘lajak shoira bolaligida barcha yoshlarga xos “chiniqish maktabi”ni o‘tadi: maktabda o‘qidi, g‘o‘za yaganasi va chopig‘iga chiqdi, pilla qurti boqdi, paxta terdi, jamoat ishlarida faol qatnashdi...
Halima Toshkent Davlat universiteti (hozirgi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning talabasi bo‘ldi. 1972- yili dorulfununning Jurnalistika fakultetini bitirdi. 1975—1977- yillarda Moskvadagi Oliy Adabiyot kursida saboq oldi.
Sh. Rashidov Sirdaryo viloyatining o‘sha paytdagi rahbarlariga yosh shoirani nazardan qochirmaslikni tayinladi. Sh. Rashidov keyinchalik ham iste’dodli shoirani qo‘llab turdi.
Ilk kitoblari va she’riy to‘plamlari
Halimaning dastlabki she’riy majmuasi — “Ilk muhabbat” hali talaba chog‘ida — 1969- yili chop etildi. Yosh Halima ijodga ko‘ngil ermagi emas, hayot-mamot masalasi deb qarardi. U bir she’rida: “Shunchaki yozmoqlik shoirga o‘lim”, — deb yozadi.
- “Oq olmalar”, “Chaman” kitoblari ketma-ket chop etildi.
Tarjimalari va ruscha kitoblari
Shoiraning she’rlari qator chet tillariga tarjima qilingan. Uning ruschaga o‘girilgan she’rlari “Gordost” (1976), “Beliye yabloki” (1979), “Reshimost” (1985) nomlarida Moskva va Toshkentda bosildi.
Shoira qirg‘iz, tojik, rus, yapon, tatar shoirlari va dramaturglarining bir qancha asarlarini o‘zbek tiliga tarjima qilgan.
Mukofot, lavozim, vafoti
Halima Xudoyberdiyeva 1990- yili “Muqaddas ayol” to‘plami uchun Respublika Davlat mukofotiga sazovor bo‘lgan. U 1985- yildan boshlab salkam o‘n yil mobaynida “Saodat” jurnalining bosh muharriri lavozimida ishladi. 1991- yilda Halima Xudoyberdiyevaga “O‘zbekiston xalq shoirasi” unvoni berildi.
Halima Xudoyberdiyeva she’riyatida inson ko‘nglidagi murakkab his-tuyg‘ular, ruhiyatning g‘oyat murakkab manzaralari ta’sirchan aks etadi.
O‘zbek shoirasi Halima Xudoyberdiyeva 2018- yilning 17- avgustida Toshkent shahrida vafot etdi.
“Begim, sizni tabiat…” yaratilishi
Dastlabki turtki shu — “Mixning, tig‘ning zahrini sezmay yonib boraman” satri bo‘lib, ko‘nglimni qizdirdi.
“Dorilomon kunlar keldi...” she’ri
Bu dunyoning qir-darasin xosiyati mo‘l, / Yerni yalangoyoq bossang, yayraydi taning.— Halima Xudoyberdiyeva, “Dorilomon kunlar keldi...”
Yashamoq — bir tansiq taom, unga ursang qo‘l, / Borgan sari ochiladir ishtahang saning.— Halima Xudoyberdiyeva, “Dorilomon kunlar keldi...”
“Begim” va “Shunchaki” she’rlari
Shunchaki yozmoq bu – shoirga o‘lim.— Halima Xudoyberdiyeva, “Shunchaki”
Mixning, tig‘ning zahrini sezmay yonib boraman, / Ishq zardobli sharobdir, qonib-qonib boraman.— Halima Xudoyberdiyeva, “Begim, sizni tabiat…”
Bilimingizni sinang
Halima Xudoyberdiyeva qaysi viloyat va tumanda tug‘ilgan?
- Sirdaryo viloyatining Boyovut tumanida
- Xorazm viloyatining Gurlan tumanida
- Toshkent viloyatining Zangiota tumanida
- Sirdaryo viloyatining Sardoba tumanida
To‘g‘ri javob: Sirdaryo viloyatining Boyovut tumanida. Shoira Sirdaryo viloyati Boyovut tumanida tug‘ilgan.
Shoira Halima Xudoyberdiyeva qaysi sanada tug‘ilgan?
- 1947- yil 17- mayda
- 1947- yil 17- avgustda
- 1943- yil 17- mayda
- 1953- yil 17- mayda
To‘g‘ri javob: 1947- yil 17- mayda. Halima Xudoyberdiyeva 1947- yil 17- mayda tug‘ilgan.
Halima Xudoyberdiyevaning onasi Sharofat Xonnazar qizi shoira necha yoshga to‘lganida vafot etgan?
- Yetti yoshga
- Besh yoshga
- Ikki yoshga
- O‘n yoshga
To‘g‘ri javob: Ikki yoshga. Onasi Halima endi ikki yoshga to‘lganida vafot etgan.
Halima Xudoyberdiyeva qaysi asarlari aynan onayizori ta’sirida bitilganini aytgan?
- “Sayram baxshi aytimlari”, “Hindiqushdan nola keldi” she’rlari va “Ilinj” dostoni
- “Muqaddas ayol”, “Turkiston onasi” va “Sadoqat” to‘plamlari
- “Ilk muhabbat”, “Oq olmalar” va “Chaman” to‘plamlari
- “Gordost”, “Beliye yabloki” va “Reshimost” kitoblari
To‘g‘ri javob: “Sayram baxshi aytimlari”, “Hindiqushdan nola keldi” she’rlari va “Ilinj” dostoni. Shoira ba’zi asarlarini onasi ta’sirida bitilganini eslaydi.
Halima Xudoyberdiyevaning «Ilinj» asari qaysi janrga mansub?
- Hikoya
- G‘azal
- Doston
- Ruboiy
To‘g‘ri javob: Doston. “Ilinj” — shoiraning dostoni.
Halima Xudoyberdiyeva 1972- yili universitetning qaysi fakultetini bitirgan?
- Huquqshunoslik fakultetini
- Filologiya fakultetini
- Tarix fakultetini
- Jurnalistika fakultetini
To‘g‘ri javob: Jurnalistika fakultetini. 1972- yili Jurnalistika fakultetini bitirgan.
Sh. Rashidov Sirdaryo viloyati rahbarlariga yosh shoira Halima Xudoyberdiyeva haqida nimani tayinlagan?
- Uni jurnalga bosh muharrir etishni
- Uni Moskvaga o‘qishga yuborishni
- Uni nazardan qochirmaslikni
- Kitobini rus tilida chop etishni
To‘g‘ri javob: Uni nazardan qochirmaslikni. Rashidov shoirani nazardan qochirmaslikni tayinlagan.
«Mixning, tig‘ning zahrini sezmay yonib boraman, / Ishq zardobli sharobdir, qonib-qonib boraman.» misralari qaysi she’rdan olingan?
- “Dorilomon kunlar keldi...”
- “Begim, sizni tabiat…”
- “Sayram baxshi aytimlari”
- “Shunchaki”
To‘g‘ri javob: “Begim, sizni tabiat…”. Misralar “Begim, sizni tabiat…” she’rida.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash