XotirAISharof Boshbekov “Temir xotin”: Alomat va Qo‘chqor
Mavzular
Alomatning mikrosxemalari sinovi
Qisqacha: Olimjon robotga ketma-ket turli mikrosxemalar o‘rnatib sinaydi. Avval Alomat soxta tabassum bilan telefonda gaplashayotgandek gapiradi, Olimjon esa bu sekretar-mashinistkalarniki ekanini aytib o‘chiradi. Keyingi mikrosxemadan rasmiy xulosa va qo‘shiq eshitiladi; Qo‘chqor buni magnitofonga o‘xshatadi. Olimjon radiodan tajriba uchun ashulaning ikki satri yozilganini tushuntiradi. Oxirgi mikrosxemadan Alomat haqorat so‘zlarini aytadi.
Alomat o‘z ismini o‘rganadi
Qisqacha: Yangi mikrosxemadan keyin Alomat odob bilan salom beradi. Olimjon unga ismi Alomat ekanini, Qo‘chqorni esa “Qo‘chqor aka” deb atashini o‘rgatadi. Alomat Qo‘chqordan nega unga hayvonning nomi qo‘yilganini so‘raydi, chunki qo‘chqor qo‘yning erkagi. Qo‘chqor “biz odamning erkagimiz-da” deb javob beradi. Alomat karavotning bir chetiga qimtinib o‘tiradi.
Qo‘chqor — qo‘yning erkagi-ku.— Alomat, “Temir xotin”dan
Qo‘chqor Olimjonni maqtaydi
Qisqacha: Olimjon ichkariga ketgach, Qo‘chqor Alomatga Olimjon haqida gapiradi: u shaharda bir institutda ishlaydi, kolxozda shu institutning tajriba uchastkasi bor va Olimjon har kelganida Qo‘chqornikida turadi. Qo‘chqor xotini bolalarini olib onasinikiga ketganini ham aytadi. Xotin-xalaj olti oylab daladan beri kelmasligini, Olimjon esa odamlarning og‘irini yengil qilaman deb kechalari uxlamasligini eslaydi.
Qo‘chqorning iltimosi
Qisqacha: Alomat o‘chirilgach, Qo‘chqor Olimjonga qiyomatlik ukalik qilishni so‘raydi: xotini ketib qolgan, xotinsiz uy uymas. U Alomat ro‘zg‘orga qarashib tursa deydi. Olimjon Alomat nima ish buyursa bajarishini aytadi. Qo‘chqor esa gap xizmatda emas, ko‘ngilda ekanini, kechqurun peshvoz chiqib “Yaxshi keldingizmi, dadasi” deydigan odam kerakligini tushuntiradi.
Nikoh rejasi, Olimjon e’tirozi
Qisqacha: Qo‘chqor mo‘ysafidlarni chaqirib osh berib, fotiha o‘qitmoqchi bo‘ladi. Olimjon buni rad etadi: Alomat odam emas, temir, ichi sim va plastmassa, ertaga sinovdan o‘tolmasa buzib tashlashi mumkin. Olimjon ketgach, Qo‘chqor Alomatni yashirincha yoqadi va mulla Suvonni chaqirib nikoh o‘qitishni taklif qiladi. Alomat ixtiyoringiz deb javob beradi.
To‘rtinchi sahna: kvars va manusonik
Qisqacha: To‘rtinchi sahna o‘sha hovlida, ikki kundan keyin boshlanadi. Qo‘chqor Alomatning qo‘llarini qaynoq suvga tiqadi, chunki ular muzday. Qumrining qo‘llari qadoq bosgan bo‘lsa-da nimadir bor edi, deydi. Alomat ko‘zlari kvarsdan yasalganini aytadi. U tashqi olam bilan faqat manusonik metodda aloqa qilishini, elektromagnit to‘lqinlarini qabul qilib ishlashini tushuntiradi.
Yig‘lash va gipnoz
Qisqacha: Qo‘chqor Alomatning xursandchilikda ham xotirjam bo‘lishini eshitib, uni mahalliy hokimiyatga o‘xshatadi. Alomat yig‘lay olmasligini, uyatni tushunmasligini aytadi va Qo‘chqorga bemalol yig‘lashni taklif qiladi. Qo‘chqor sababsiz yig‘lay olmasligini aytganda, Alomat gipnoz qilib sabab topishni taklif qiladi. Alomat gipnoz faqat yolg‘ondan iborat bo‘lishini tushuntiradi.
Alomatning gipnoz monologi
Qisqacha: Gipnoz davomida Alomat Qo‘chqorning ezilgan hayotini sanaydi: qirqqa kirgan, lekin ellikka kirgandek ko‘rinadi, neylon ko‘ylak kiyadi, kalish kiyib yuradi. To‘y-ma’rakalarda poygakda o‘tirishi, majlislarda faqat qo‘l ko‘tarib chapak chalishini aytadi. Bolalarini ham chalasavod, deydi. Qo‘chqor norozi bo‘lsa-da, ko‘ngli to‘lib, yig‘lagudek bo‘ladi; Alomat uning yaralari toshga aylanganini aytadi.
Axir, yosh ko‘zdan chiqadi, og‘izdan emas…— Alomat, “Temir xotin”dan
Bilimingizni sinang
“Temir xotin”dagi voqealarni ketma-ketlikda joylashtiring: 1) Olimjon sekretar-mashinistkalarniki mikrosxemani o‘chiradi; 2) Qo‘chqor Alomatning gapini magnitofonga o‘xshatadi; 3) Alomat Qo‘chqordan nega unga qo‘yning erkagi nomi qo‘yilganini so‘raydi; 4) Olimjon ketgach, Qo‘chqor Alomatni yashirincha jonlantiradi.
- 2-1-3-4
- 1-2-3-4
- 1-3-2-4
- 1-2-4-3
To‘g‘ri javob: 1-2-3-4. Voqealar matndagi tartibda keladi: mikrosxemalar sinovi, ism va savol, so‘ng yashirincha jonlantirish.
“Temir xotin”da Alomat mikrosxemasidagi ashulaning ikki satri tajriba uchun qayerdan yozib olingan?
- radiodan
- televizordan
- magnitofon lentasidan
- gramplastinkadan
To‘g‘ri javob: radiodan. Ashulaning ikki satri tajriba uchun radiodan yozib qo‘yilgan.
“Qo‘chqor — qo‘yning erkagi-ku.” — «Temir xotin» komediyasida bu gapni kim aytadi?
- Alomat
- Qumri
- Sharofat
- Olimjon
To‘g‘ri javob: Alomat. Bu gapni robot Alomat aytadi.
Alomat Qo‘chqordan nega unga hayvonning nomi qo‘yilganini so‘raganda, Qo‘chqor nima deb javob beradi?
- “biz qo‘ylarning boshlig‘imiz-da”
- “biz odamning erkagimiz-da”
- “bu shunchaki ism-da, o‘ylab o‘tirma”
- “bu ota-bobolarimizdan qolgan ism-da”
To‘g‘ri javob: “biz odamning erkagimiz-da”. Qo‘chqor “biz odamning erkagimiz-da” deb javob beradi.
Qo‘chqorning aytishicha, Olimjon shaharda qayerda ishlaydi?
- bir institutda
- gazeta tahririyatida
- kolxozda traktorchi bo‘lib
- bir zavodda
To‘g‘ri javob: bir institutda. Olimjon shaharda bir institutda ishlaydi.
Olimjon kolxozga har kelganida qayerda turadi?
- mehmonxonada
- institut yotoqxonasida
- Qo‘chqornikida
- mulla Suvonnikida
To‘g‘ri javob: Qo‘chqornikida. Olimjon har kelganida Qo‘chqornikida turadi.
“Temir xotin”da Qumri bolalarini olib qayerga ketib qolgan?
- opasinikiga
- Shahrixondagi qarindoshlarinikiga
- onasinikiga
- shahardagi institutga
To‘g‘ri javob: onasinikiga. Qumri bolalarini olib onasinikiga ketib qolgan.
Qo‘chqor Olimjondan qanday qarindoshlik rishtasi bilan yordam berishni so‘raydi?
- qudalik qilishni
- ustozlik qilishni
- kuyovlik qilishni
- qiyomatlik ukalik qilishni
To‘g‘ri javob: qiyomatlik ukalik qilishni. Qo‘chqor Olimjondan qiyomatlik ukalik qilishni so‘raydi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash