XotirAI«O‘tkan kunlar»: Kumushning rozilig‘i, Qovoq devona, Zaynab
Mavzular
Qutidor Oftob oyimni ko‘ndiradi
Qisqacha: Qutidor xotini Oftob oyimga kuyovi Otabekning ikkinchi uylanishida aybi yo‘qligini, buni faqat Otabekning ota-onasi istayotganini tushuntiradi. U Kumushni Toshkandga yubormaslikni, Otabekni ko‘ndirib o‘zi Toshkandga tushishni aytadi. Oftob oyim javob o‘rniga o‘krab yig‘laydi.
- Qutidor – Kumushning otasi, Oftob oyimning eri; Otabekning ikkinchi uylanishiga rozilik tarafida
- Oftob oyim – Kumushning onasi, qutidorning xotini; bu uylanishga qarshi
Otabek qutidor oldida
Qisqacha: Mehmonxonada qutidor Otabekdan Toshkanddan chiqishdagi asl maqsadini so‘raydi va ota-onasining xatini kecha olganini aytadi. Otabek avval Toshkandda otasining taklifini qabul qilgan, Marg‘ilonda esa undan aynagan edi. Otabek qizingizning rizoligisiz bu ishga ko‘nmayman, deydi. Chiqib ketgach, eru xotin yana yarim soat janjallashadi.
Ko‘nmasa, men ham ko‘nmaslikka majburman.— Otabek, Kumush rozi bo‘lmasa ikkinchi uylanishga ko‘nmasligini aytadi
Kumush va Fuzuliy devoni
Qisqacha: Xuftandan so‘ng Otabek Fuzuliy devonini varaqlab o‘tiradi. Kumush kirib, ko‘zi yoshli holda qarshisiga o‘tiradi va Fuzuliy yaxshi kitob, deydi. U rozi bo‘lganini aytadi, chunki Otabekka ishonadi. Qutidor ertasiga Toshkandga jo‘nashni e’lon qiladi.
Men rozi, men ko‘ndim— Kumush, Otabekka, ota-ona istagiga rozi bo‘lganini shoshib aytadi
Fuzuliy yaxshi kitob— Kumush, Otabekning xayolini ovutish uchun
Qovoq devona choyxonada
Qisqacha: Toshkand choyxonasiga Qovoq devona kirganda ermakchilar unga gap qotishadi. Devona belboqqa bir necha qovoq osib yuradi. Bir kishi belidagi qovoqni yulib qochadi, keyin uni qaytarishadi. Devona qovoqlarini Musulmon cho‘loq, Xudoyorbachcha va Nor kalla deb ataydi.
- Qovoq devona – Toshkandda mashhur o‘rta yoshli devona, belboqqa qovoqlar osib yuradi
Belbog‘ va ko‘z og‘rig‘i
Qisqacha: Ermakchilar devonaning belbog‘ini o‘g‘irlangan deb da’vo qiladi. Devona uni Yusufbe hojining o‘g‘li to‘yidan olganini aytadi. Ko‘zi bog‘liq bir kishi (ko‘z og‘rig‘i) devonaning orqasidan ergashib, pul ko‘rsatib, kim o‘g‘lini uylantirganini so‘raydi. Devona tutal javoblar beradi va uylanish Qorategindan emas, Toshkanddan bo‘lganini aytadi.
- Ko‘z og‘rig‘i – ko‘zini bog‘lagan, devonadan to‘y haqida surishtiruvchi kishi
- Yusufbe hoji – devona to‘yidan belbog‘ olgan, o‘g‘li uylangan hoji
Otabek va O‘zbek oyim: hindi
Qisqacha: Otabek qaynotasining kasalligi va «charlar» bahonasi tufayli onasi O‘zbek oyimga achchiq gapirmoqda. O‘zbek oyim Marg‘ilonlik domlani hindi, uning sehrini hindigina qaytaradi, deb o‘ylaydi. U Hasanalini Marg‘ilonga hindi domlaga yuborishga qaror qiladi.
- O‘zbek oyim – Otabekning onasi, Marg‘ilonlik kelinning sehridan qo‘rqadi
- Hasanali – O‘zbek oyim Marg‘ilonga hindi domlaga yubormoqchi bo‘lgan kishi
Tushlik va Zaynab
Qisqacha: O‘zbek oyim Oybodoqni sutchoyga yuboradi; Otabek o‘z kosasini ham onasi xonasiga keltirishni buyuradi. Kelin Zaynab kirib o‘tiradi. O‘zbek oyim Otabekni qaynotasini borib ko‘rishga qistaydi. Otabek Zaynabga tilla uzuk buyurganini, tilla chochpopuk olib berishini aytadi va choy berishda turmaslikni tayinlaydi.
- Zaynab – Otabekning yangi uylangan xotini, o‘n yetti yoshlar chamasi, oppoq, o‘rtacha husnli
- Oybodoq – O‘zbek oyim xonadonidagi xizmatchi, dasturxon va sutchoy olib kiradi
Bilimingizni sinang
Qutidorning fikricha, Otabekning ikkinchi uylanishini Kumush ustiga qanday baholash kerak?
- Uni o‘ta og‘ir xiyonat deb bilish kerak
- Uni Kumushning aybi deb bilish kerak
- Uni qutidor oilasiga nomus deb hisoblash kerak
- Uni haqiqiy kundash deb bo‘lmaydi
To‘g‘ri javob: Uni haqiqiy kundash deb bo‘lmaydi. Qutidor uni qizing ustiga chin ma’nosi bilan kundash deb bo‘lmaydi, degan.
Oftob oyim nima uchun Kumushni Toshkandga yuborishga qarshi chiqdi?
- Kumushning o‘zi Toshkandni yoqtirmagani uchun
- Qizini Marg‘ilondan tashqariga olib ketmaslik va’dasi bilan berganlari uchun
- Yo‘l uzoq va xavfli bo‘lgani uchun
- Otabek Marg‘ilonda qolishni istagani uchun
To‘g‘ri javob: Qizini Marg‘ilondan tashqariga olib ketmaslik va’dasi bilan berganlari uchun. Qizni Marg‘ilondan tashqariga olib ketmas va’dasi bilan berishgan edi.
Qutidor Otabek ko‘nmasa ham nima qilishini aytdi?
- Otabekni ko‘ndirib, o‘zi Toshkandga tushishini
- Hojiga xat yozib rad etishini
- Kumushni zo‘rlab Toshkandga yuborishini
- Uni Marg‘ilondan haydashini
To‘g‘ri javob: Otabekni ko‘ndirib, o‘zi Toshkandga tushishini. U Otabekni ko‘ndirib, Toshkandga tushmoqchi bo‘ldi.
Qutidorning Toshkandga tushish haqidagi gapidan so‘ng Oftob oyim javob o‘rniga nima qildi?
- Kumushni chaqirdi
- Qutidorni koyidi
- O‘krab-o‘krab yig‘ladi
- Uydan chiqib ketdi
To‘g‘ri javob: O‘krab-o‘krab yig‘ladi. Oftob oyim javob berish o‘rniga o‘krab-o‘krab yig‘ladi.
Otabek mehmonxonada qutidor bilan o‘tirganida nimaga shubhalanib o‘yladi?
- Hasanali nega kelmaganiga
- Hojining xati nega kelganiga
- Kumush nega bu o‘tirishga chaqirilmaganiga
- Qutidor nega hovlidan chiqib ketganiga
To‘g‘ri javob: Kumush nega bu o‘tirishga chaqirilmaganiga. U Kumush nega chaqirilmaganini va qayin onasi nega termulib boqayotganini o‘yladi.
Qutidor Toshkanddan chiqishdagi asl maqsadini so‘raganda, Otabek avval nima deb javob berdi?
- Ularni ko‘rish uchun kelganini
- Savdo ishlari uchun kelganini
- Hojining topshirig‘i bilan kelganini
- Kumushni olib ketgani kelganini
To‘g‘ri javob: Ularni ko‘rish uchun kelganini. Otabek avval ularni ko‘rish uchun kelganini aytdi.
Qutidor Otabekning ota-onasi yozgan xatni qachon olganini aytdi?
- Bugun ertalab
- O‘tgan oy
- Kecha
- Uch kun oldin
To‘g‘ri javob: Kecha. Qutidor xatni kecha olganini aytdi.
Otabek Toshkandda otasining taklifini qabul qilgan bo‘lsa, Marg‘ilonga kelgach nima qilgan edi?
- Taklifni Kumushga yashirgan
- Bu gapdan aynigan
- Taklifni qutidorga topshirgan
- Taklifni hojiga qaytargan
To‘g‘ri javob: Bu gapdan aynigan. Otabek Marg‘ilonga kelib bu gapdan aynigan edi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash