XotirAI«O‘tkan kunlar»: Homidning fosh bo‘lishi va Musulmonqul istibdodi
Mavzular
Usta Alim uyida
Qisqacha: Usta Alim Otabekni quchoqlab o‘pib, ayvonga ko‘rpacha soladi va uni yangi mehmon sifatida ko‘rpachaga o‘tqazadi. Otabek Homid va uning ikki yordamchisiga yolg‘iz o‘zi qarshi turganini aytadi. Usta Alim hayratda qoladi. Otabek bu sirni faqat o‘zi va tangri bilganini, endi usta uchinchi bilguvchi bo‘lganini aytadi.
- Usta Alim – Otabekning chin do‘sti, uyiga Otabek tushadigan usta.
- Homid – Otabekning raqibi, yomonlik rejalarini tuzgan dushman.
Hikoya va xat topshirish
Qisqacha: Otabek Marg‘ilonga birinchi kelishidan boshlab uch yillik hikoyasini do‘sti usta Alimga so‘zlab beradi. Usta Alim chin ismini yashirgani uchun ayblamasa-da, xafa bo‘lishini aytadi. Oshdan so‘ng u fotiha o‘qiydi. Otabek daftaridan ikkita xat chiqarib, usta Alimga xizmat topshiradi.
Qutidorning uyidagi qayg‘u
Qisqacha: Qutidor oilasi bilan uyda o‘tirganda bu kunlarda atrofda qonli voqealar bo‘layotganini aytadi. Nikoh kuni Komilbek hammomda o‘ldirilgan, kecha uy orqasida uch kishi o‘ldirilgan edi. Kumush bu ishning oxiri xayrlik ekanini aytadi. Kumushbibi qo‘rqunch uyda yota olmagani uchun Oftob oyim uning buyumlarini ikkinchi uyga tashitadi.
- Qutidor – Kumushbibining otasi.
- Oftob oyim – Kumushbibining onasi, qutidorning xotini.
- Kumushbibi – qutidorning qizi, Otabekning rafiqasi.
Sir ochildi
Qisqacha: Kechqurun usta Alim qutidor mehmonxonasiga kirib, unga Otabekning xatini beradi. Qutidor xatni o‘qib dahshat va hayratda qotib qoladi. Usta Alim qutidorni va Otabekni qamatdirgan va soxta taloq xatini yozgan odam Homid ekanini tasdiqlaydi. Qutidor ichkariga yugurib kirib, xatni oilasi oldida o‘qiydi. Xatda Otabek Homidni yordamchilari bilan tuproqqa qorishtirganini yozadi.
Otabekning yolg‘iz kurashi
Qisqacha: Qutidor Homid va uning ikki kishisini Otabek yolg‘iz o‘zi yengganini eshitib ishonolmaydi. Usta Alim Otabek o‘ziga jarohat olmaganini va bu ishni hech kimga, hatto ustaga ham bildirmaganini aytadi. U Otabekning Marg‘ilonga yetti-sakkiz marta kelib, har safar o‘zinikida tushganini so‘zlaydi. Otabek qutidor uni ogirroq tariqa bilan darvozasidan jo‘natgan deb o‘ylab, qaytmagan. Bu kuni peshinda Otabek Toshkandga jo‘nab ketgan.
- Otabek – Kumushbibining eri, Yusufbek hojining o‘g‘li, Homid va uning odamlarini yolg‘iz yengan yigit.
Kumush va Otabekning xati
Qisqacha: Kumush Otabek qaytmasligidan qo‘rqadi, Oftob oyim esa uni tinchlantiradi. Qutidor Kumushga atab yozilgan xatni beradi. Xatda Otabek Kumushni shar’iy rafiqam deb atab, Homid va uning odamlarini o‘ldirgani, Kumush ovozi unga kuch bergani haqida yozadi. Kumush ikki xatni solishtirib, ularni ikki kishi yozganini sezadi va soxta xatni yondiradi.
Ering sani tashlab ketmas, qo‘rqma qizim— Oftob oyim Kumushga ko‘ngil berib aytadi
Jaholat kelsa, aql qochadir, qizim— Qutidor Otabekni nega qaytarganini izohlab aytadi
Musulmonqul istibdodi
Qisqacha: Uchinchi bo‘lim: Musulmonqulning zulmi haddan oshib, Qo‘qon aholisini to‘ydirdi. Xon Xudoyor o‘zini qo‘g‘irchoq ekanini tushunib, Musulmonqulning otaligidan qutilishni orzu qildi. Ulamolarning bir qismi Musulmonqulga yaqin edi, ulamolarning boshqa qismini Xudoyor o‘z tayanchi qildi. Xudoyor yashirin ravishda Toshkand, Andijon, Marg‘ilon va boshqa shaharlarga murojaatnoma yubordi. Toshkanddagi Yusufbek hoji to‘dasidan amaliy choralar ko‘rsatilgan javob maktubi olindi.
- Musulmonqul – Qo‘qondagi qipchoq hukmdor, Xudoyorning qayin otasi.
- Xudoyor – otigagina xon bo‘lib o‘tirgan, Musulmonqulning kuyovi.
Bilimingizni sinang
Otabek Homid haqida nimani aytgach, usta Alim hayratda qoldi?
- Qutidorning uyidan chiqib ketganini aytgach
- Marg‘ilonga yetti-sakkiz marta kelganini aytgach
- Kumushbibini taloq qilganini aytgach
- Homid va uning ikki yordamchisiga yolg‘iz o‘zi qarshi turganini aytgach
To‘g‘ri javob: Homid va uning ikki yordamchisiga yolg‘iz o‘zi qarshi turganini aytgach. Otabek uch dushmanga qarshi yolg‘iz o‘zi turganini aytdi, usta Alim hayratda qoldi.
Otabek Homid bilan bo‘lgan kurash sirini usta Alimdan oldin kimlar bilganini aytdi?
- Faqat o‘zi va tangri
- Faqat o‘zi va Kumushbibi
- Faqat o‘zi va Yusufbek hoji
- Faqat o‘zi va qutidor
To‘g‘ri javob: Faqat o‘zi va tangri. Otabek bu ishni hozirgacha faqat o‘zi va tangri bilganini aytdi; usta uchinchi bilguvchi bo‘ldi.
Otabek usta Alimning hazliga qanday munosabat bildirdi?
- Latifaga kulib, ko‘rpachaga chiqib o‘tirdi
- Jim qolib, darrov daftarini ochdi
- Fotiha o‘qib, dasturxonga o‘tirdi
- Xafa bo‘lib, ayvondan tushib ketdi
To‘g‘ri javob: Latifaga kulib, ko‘rpachaga chiqib o‘tirdi. Otabek ustaning latifasiga kulib, ko‘rpachaga chiqib o‘tirdi.
Otabek o‘zining chin do‘sti usta Alimga nimani so‘zlab berdi?
- Qutidor oilasining kelishmovchiliklarini
- Toshkanddagi savdo ishlarining tafsilotini
- Homidning bolalik yillari haqidagi gaplarni
- O‘z hikoyasini Marg‘ilonga birinchi kelishidan boshlab
To‘g‘ri javob: O‘z hikoyasini Marg‘ilonga birinchi kelishidan boshlab. Otabek usta Alimga Marg‘ilonga birinchi kelishidan boshlab o‘z hikoyasini so‘zlab berdi.
Oshdan so‘ng usta Alim nima qildi?
- Otabekka ikkita xat topshirdi
- Hikoyani qayta so‘zlashni so‘radi
- Qutidorning uyiga jo‘nab ketdi
- Fotiha o‘qidi
To‘g‘ri javob: Fotiha o‘qidi. Oshdan so‘ng usta Alim fotiha o‘qidi.
Otabek usta Alimga xizmat topshirish uchun daftaridan nechta xat chiqardi?
- To‘rtta xat
- Ikkita xat
- Uchta xat
- Bitta xat
To‘g‘ri javob: Ikkita xat. Otabek daftaridan usta Alimga topshirish uchun ikkita xat chiqardi.
Qutidorning aytishicha, Komilbek qayerda va qachon o‘ldirib ketilgan?
- Nikohdan keyingi kuni uy orqasida
- Kechqurun qutidorning mehmonxonasida
- Nikoh kechasi dor ostida
- Nikoh kuni hammomda
To‘g‘ri javob: Nikoh kuni hammomda. Komilbek nikoh kuni hammomda o‘ldirib ketilgan edi.
Qutidor bilan Otabekni qamatdirib, dor ostiga yuborgan odam kim ekanini usta Alim tasdiqladi?
- Xudoyor
- Komilbek
- Homid
- Musulmonqul
To‘g‘ri javob: Homid. Qutidorning so‘rog‘iga javoban usta Alim Homid bu ishning ortida turganini tasdiqladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash