XotirAI«Kecha va kunduz»: bazm kechasi, tut tagi va mingboshi xotinlari
Mavzular
Enaxonning hasrati, kelin iloji
Qisqacha: Enaxon mehmonlarni yaxshi siylay olmayotganidan siqiladi, kampir bilan tortishib, kelinbibisiga hasratini aytadi. Kelinbibi mingboshining qizi yoki kichik xotini Sultonxonga aytib, mehmonlarni chaqirtirishni maslahat beradi. Enaxon rozi bo‘ladi, kelin esa chaqirtirishni o‘z zimmasiga oladi va ular Zebi ashula aytayotgan uyga kiradilar.
- Enaxonning kelinbibisi – Enaxonning akasi Xolmatning xotini, mehmon ziyofatiga ilоj topuvchi.
- Sultonxon – mingboshining kichik xotini.
Qishloq bazmi kechasi
Qisqacha: Bir tomchi suv dengizga aylangan kechada Enaxonnikiga qishloq qizlari, juvonlar va kampirlar to‘planadi, ikki dutor, o‘yinchilar va ovozli juvonlar keladi. Dasturxonga hech kim qaramaydi; faqat mingboshi oyimlari «shu ham mehmondorchilikmi?» deganday lab burishtiradi. Bazmda hamma bolaga aylanadi.
Xolmat va aravakash bola
Qisqacha: Yigitlar ayvon yonida yashirincha tomosha qiladi; Xolmat bilan aravakash yigit tut yog‘ochiga suyanib turadi. Aravakash Zebining ovozidan sevinib, Zebinisaxon deydi va qizarib yerga qaraydi. Xolmat uning yuragi urganini fahmlaydi. Zebi Razzoq so‘fining qizi, sovchisi ko‘pligi aytiladi, Xolmat «noumid shayton» deb tegishadi.
Tut tagida Zebi va yigit
Qisqacha: Qumri tut tagida ikki erkakni ko‘rib uyalib qaytadi va birining aravakash ekanini pichirlaydi; Zebi buni eshitib, ayvondan chiqadi. Poyloqchi kampir uxlagani ketadi. Aravakash Zebini ko‘rib «Ana, o‘zi kelayotir!» deydi, Xolmat ketadi. Yigit sahar aravani qo‘shishni so‘raydi, Zebi javob berolmaydi va otasi bilan bog‘liq qora o‘ylarga botadi. Ayvondan qizlar chaqirgach, Zebi uyg‘onib ketadi.
Ana, o'zi kelayotir!— Aravakash yigit, Zebini ko‘rganda ixtiyorsiz qichqirdi
Bazm tugashi, ziyofat chaqiriqlari
Qisqacha: Bu safar faqat o‘yin bo‘ladi, Qumri yaxshi o‘ynaydi, Enaxonning onasi hammani kuldiradi. Oshdan keyin bir dehqon qizi ertaga mehmonlarni kutishini aytadi. Sultonxon esa mehmonlar indinga o‘zlarinikida bo‘lishini aytadi va bazm yarim kechada tarqaladi.
Umrinisabibi va Sultonxon
Qisqacha: Ertalab Sultonxonni uyg‘otgan Umrinisabibi qo‘shni xotin; u Sultonxonga mehmonlarni chaqirib xato qilganini, eri qayliqboz ekanini va Zebi ovozini eshitib sovchi qo‘yishini ogohlantiradi. Sultonxon tilla uzugini unga beradi. Umrinisabibi kasal bo‘lgan onasini bahona qilib Sultonxonni uyiga jo‘natish, mehmonlarni qaytarishni maslahat beradi.
Kishi degan o'z tomiriga bolta chopadimi?— Umrinisabibi, Sultonxonni ogohlantirib
- Umrinisabibi – o‘rta yoshli qo‘shni xotin, mingboshi oilasiga yordamlashadi.
Poshshaxon va Xadichaxon
Qisqacha: Mingboshining o‘rtanchi xotini Poshshaxon Zebini mingboshiga olib berish uchun katta kundoshi Xadichaxon bilan ittifoq tuzmoqchi bo‘lib, nonushtani uning uyida qiladi. Xadichaxon achchiq kesatib, Sultonxon kelgandan so‘ng nolishini aytadi. Poshshaxon avval o‘zi ham Xadichaxon ustiga kundosh bo‘lib kelganini eslab, rost deydi.
- Poshshaxon – mingboshining o‘rtanchi xotini.
- Xadichaxon – mingboshining katta xotini, eski kundosh.
Bilimingizni sinang
«Kecha va kunduz» romanida Enaxon mehmonlarni ko‘ngildagidek siylay olmayotganini aytib, qanday nolidi?
- «O‘lganim yaxshi mening!»
- «Kambag‘al bo‘lib tug‘ilibman!»
- «Uyimdan ketaqolsinlar!»
- «Mehmonlar o‘zlari siylasin!»
To‘g‘ri javob: «O‘lganim yaxshi mening!». Enaxon mehmonni yaxshi kuta olmaganidan qattiq siqilib, «O‘lganim yaxshi» deb nolidi.
Enaxon Zebining qishloqqa ko‘p kunga kelishiga ruxsat bermagan kishidan nolib, uni «sovuq» deb ataydi. Bu kim?
- Zebining otasi Razzoq so‘fi
- Umrinisabibining eri
- Enaxonning akasi Xolmat
- Sultonxonning eri mingboshi
To‘g‘ri javob: Zebining otasi Razzoq so‘fi. Enaxon Zebini ko‘p kun qo‘yib yubormagan otasi Razzoq so‘fidan xafa bo‘lgan.
Enaxonning kelinbibisi mehmonlarni chaqirtirish uchun mingboshining qiziga yoki kimga aytishni maslahat beradi?
- Sultonxonga
- Poshshaxonga
- Umrinisabibiga
- Xadichaxonga
To‘g‘ri javob: Sultonxonga. Kelinbibi mingboshining qizi yoki kichik xotini Sultonxonga aytishni maslahat bergan.
«Kecha va kunduz» romanida Enaxonning uyidagi qishloq bazmiga nechta dutor keltirilgan?
- Uchta
- Bitta
- Ikkita
- To‘rtta
To‘g‘ri javob: Ikkita. Bazmga bir emas, ikki dutor va ovozli juvonlar kelgan.
Xolmat aravakash yigitning Zebiga ko‘ngli borligini fahmlab, unga qanday dedi?
- «Sevib qolgan ekansiz-ku!»
- «Ko‘nglingiz tushgan ekan-da!»
- «Yurakdan urgan ekan-a!»
- «Yuragingiz qaynayotir-ku!»
To‘g‘ri javob: «Yurakdan urgan ekan-a!». Xolmat yigitning yuragi urganini sezib, «Yurakdan urgan ekan-a!» dedi.
«Kecha va kunduz» romanida ashulachi Zebi kimning qizi?
- Razzoq so‘fining
- Xolmatning
- Umrinisabibining
- Mingboshining
To‘g‘ri javob: Razzoq so‘fining. Zebi Razzoq so‘fi degan odamning qizi.
Zebi uyining ostonasi nima sababdan yeyilib ketgan, deyiladi?
- Uyiga ashulachilar ko‘p kelgani uchun
- Aravalar tez-tez to‘xtagani uchun
- Mehmonlar tinimsiz kelib turgani uchun
- Sovchilari juda ko‘p bo‘lgani uchun
To‘g‘ri javob: Sovchilari juda ko‘p bo‘lgani uchun. Zebining sovchilari shu qadar ko‘pki, ostonasi yeyilib ketgan.
Xolmat aravakash yigitga tegishib: «Xudodan tilab turing, ..., degan» deb, qaysi iborani eslatadi?
- «Noumid shayton»
- «Tilagan topadi»
- «Sabr tagi — sariq oltin»
- «Ko‘ngil ko‘zgu»
To‘g‘ri javob: «Noumid shayton». Xolmat yigitga «noumid shayton» degan gapni eslatib, tegishgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash