XotirAI«Me’mor»: Hirotdan ketish va madrasa bilan vidolashuv
Mavzular
Me’morning alami va Badia
Qisqacha: O‘g‘lining qatlidan so‘ng Me’mor hamma qurganlarini buzaman, yondiraman deb baqirdi. Badia otasini tinchlantirdi, azonga yaqin bodom yog‘idan tayyorlangan doru berib uxlatdi. Zavrak bilan G‘avvos nonushta tayyorladi; Ahmad Chalabiy endi quvonishi aytildi.
- Ahmad Chalabiy – Me’morning dushmani, «korfarmo» deb ataladigan sovuq basharali kimsa.
Zulfiqorga noma, qal’a oldida
Qisqacha: Zavrak Nishopuriy Zulfiqor Shoshiyga yig‘lab noma yozdi va ikki tillo bilan Buxoroga ketayotgan savdogarga berdi. Me’mor Zavrak bilan Ixtiyoriddin qal’asiga borib, zindonbondan o‘g‘li yashirin ko‘milganini eshitdi. Mozor topilmadi, Me’mor qal’a oldida duo o‘qidi. Bir oydan keyin Zulfiqor Shoshiy kelib, fotiha o‘qidi.
- Zulfiqor Shoshiy – Me’morning shogirdi, Badianing yaqini; Buxorodan Nizomiddin fojiasidan keyin kelgan.
Boysunqur: Xurosondan chiqing
Qisqacha: Ikkinchi oy o‘rtasida Boysunqur Mirzo Me’morning uyiga kelib, tashqarida mansabdor shogirdlarni olib chiqqach, yolg‘iz gaplashdi. Fuqaro saltanatga qarshi gap yuritayotgani va Qorailon, Chalabiy fitnasi tufayli Xurosondan ketishni maslahat berdi. Hajga ketishni taklif qilib oltin to‘la xalta qo‘ydi. Me’mor Buxoroga qaytishini aytdi, pulni olmadi.
- Boysunqur Mirzo – Shohruh o‘g‘li amirzoda, Me’morga hamdard, uni Xurosondan ketishga undagan.
Hovli sotilishi va xayrlashuv
Qisqacha: Me’mor hovli-joyini arzon sotib, karvonsaroyda Buxoro karvonini izladi. Chalabiy karvonsaroyda ko‘rindi, notanish kimsalar kuzatdi; Zulfiqor bilan Zavrak yarog‘ sotib oldi. Kulollar va ustalar xayrlashgani keldi. Badia Xudododbekning taklifini rad etdi, G‘avvos Muhammad ham ular bilan ketishini aytdi.
Men qolsam, podshoni o‘ldiraman.— Badia Xudododbekka, Hirotda qolishni taklif qilganda
Me’morning oxirgi tuni
Qisqacha: Boysunqur mahrami orqali Me’morga tillo nigin yuborib, boshqa yo‘ldan ketishni aytdi. Ketishdan oldin Me’mor kechasi Puli Malonga borib, shaharni ko‘rdi, minoralar va madrasalar tomon yurdi. U yarim kechada o‘zi qurayotgan madrasa devorini quchoqlab, o‘pdi; Majnun-devona uni kuzatdi. Mirshab Najmiddin Buxoriyni tanidi.
Bilimingizni sinang
O‘g‘lining qatlidan xabar topgan Me’mor alamdan qaysi qurilmalarni buzaman deb baqirdi?
- Ixtiyoriddin qal’asi va zindonni
- Madrasa koshinlarini, hammom va ko‘prikni
- Jome masjidi va minoralarni
- Karvonsaroy va bozorni
To‘g‘ri javob: Madrasa koshinlarini, hammom va ko‘prikni. Me’mor hammomni ham, ko‘prikni ham buzaman deb baqirgan.
Alamdan baqirayotgan Me’morni «o‘zingizni qo‘lga oling» deb tinchlantirgan kim?
- Badia
- Ma’suma bekam
- Zavrak Nishopuriy
- G‘avvos Muhammad
To‘g‘ri javob: Badia. Otasini Badia tinchlantirgan.
Badia azonga yaqin Me’morni uxlatish uchun unga nima berdi?
- Afyunli choy
- Ziravorli issiq sho‘rva
- Zahar qo‘shilgan sharbat
- Bodom yog‘idan tayyorlangan behush doru
To‘g‘ri javob: Bodom yog‘idan tayyorlangan behush doru. Badia bodom yog‘idan tayyorlangan behush doru bergan.
Qatldan so‘ng Me’mor Xurosonga munosabatini qanday bildirdi?
- Xuroson endi unga harom bo‘lganini aytdi
- Xurosonda yangi madrasa qurishini aytdi
- Xurosonga Ulug‘bek bilan qaytishini aytdi
- Xurosonni hech qachon tark etmasligini aytdi
To‘g‘ri javob: Xuroson endi unga harom bo‘lganini aytdi. Me’mor Xuroson endi unga harom ekanini aytgan.
Ahmad Chalabiy bilan Me’mor orasi buzilgach, G‘avvos Muhammad nima qildi?
- Chalabiyning shogirdi bo‘lib oldi
- Ixtiyoriddin qal’asiga ishga kirdi
- Betobligini bahona qilib, hovliga kelmay qo‘ydi
- Zavrak bilan ittifoq tuzdi
To‘g‘ri javob: Betobligini bahona qilib, hovliga kelmay qo‘ydi. G‘avvos betobligini bahona qilib, Me’mor hovlisiga kelmay qo‘ygan.
Zulfiqor Shoshiy Buxorodan kelgach, Nizomiddin xonasida nima qildi?
- Badiaga xanjar sovg‘a qildi
- O‘tirib obdan yig‘lab, fotiha o‘qidi
- Nizomiddinning kitoblarini yig‘ishtirdi
- Me’mor bilan madrasaga bordi
To‘g‘ri javob: O‘tirib obdan yig‘lab, fotiha o‘qidi. Zulfiqor kirib, o‘tirib yig‘lab fotiha o‘qigan.
Boysunqur Mirzo Me’mor bilan qanday sharoitda gaplashdi?
- Dasturxon atrofida ikkovlari yolg‘iz qolib
- Saroyda Shohruh Mirzo ishtirokida
- Madrasa hovlisida shogirdlar oldida
- Mansabdorlar huzurida ochiq majlisda
To‘g‘ri javob: Dasturxon atrofida ikkovlari yolg‘iz qolib. Boysunqur Me’mor bilan yolg‘iz qolib gaplashgan.
Boysunqur Me’morga qayerga borishni taklif qildi?
- Qrimga, Oltin O‘rdaga
- Buxoroga, ona shahriga
- Samarqandga, Ulug‘bek huzuriga
- Hajga, Makka va Madinaga
To‘g‘ri javob: Hajga, Makka va Madinaga. Boysunqur hajga borishni taklif qilgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash