XotirAI«Me’mor»: Qumliklar safari va G‘avvos tashlab ketilishi
Mavzular
Qorailon jasadi va Horunbek siri
Qisqacha: Horunbek Nizomiddinning dimishqiy shamshiri bilan Qorailon ko‘ksiga ikki bor sanchdi. Zavrak, Horunbek va Zulfiqor jasadlarni qumga ko‘mishdi. Horunbek Qorailon uni anchadan beri ta’qib qilayotganini aytdi. Keyin Me’mor undan Maymanadan ekanini so‘radi; Horunbek ko‘p shaharlarda turganini va ota kasbi bo‘z to‘qish ekanini aytdi, Me’morning yuragi shig‘illab ketdi.
- Horunbek – aravakash, Maymanalik, ota kasbi bo‘zchi; Qorailon uni ta’qib qilgan.
- Badia – Me’morning qizi, aravakashda katta sir borligini payqaydi.
Odam safarda bilinadi
Qisqacha: XXVI bob. Me’mor Nizomiddin qatli, qaroqchi o‘limi va bugungi fojiadan dovdirab qoldi. Badia izdan tushganlar qaroqchi ekanini aytdi, Me’mor uni «jallod qizining gapi» dedi. Ma’suma beka qaro kunlar o‘tib ketishini aytdi. Horunbek Me’morga Buxoroda saltanat ishlariga aralashmaslikni maslahat berdi.
- Ma’suma beka – Me’morning rafiqasi, Badianing onasi, sho‘rva dekchasini ushlab o‘tirgan.
— Murg‘ob otlari qumga yaramaydi,— Horunbek, ot ustida Me’morga
Echkemar va ilon hazili
Qisqacha: Badia qum tepaligidagi echkemarni va suvdek ketayotgan qum ilonini ko‘rsatdi. Zavrak Nishopuriy ilonga qamchi o‘ynatdi va hazillashdi. Bu bugungi birinchi kulgi bo‘ldi. Zavrak onasi folbinga o‘qittirgan tumor qo‘ltig‘ida ekanini aytdi.
- Zavrak Nishopuriy – Me’morning shogirdi, hozirjavob, Nishopurlik; tumor taqadi.
Betimning qalini — jonimning huzuri,— Zavrak ko‘z qisib, G‘avvosga ishora qilib
G‘avvos va tungi qorovul
Qisqacha: G‘avvos Muhammad Andxuddan chiqib qumga kirgach xomush va serxarxasha bo‘lib qoldi. Quduq yonida tunab, Zulfiqor bilan Zavrak galma-gal qorovullik qildi. Zulfiqor yulduzlarga qarab Ramazondagi onasini esladi. Zavrak Zulfiqorga Badia bilan bir-birini yaxshi ko‘rishini aytdi. Badia qo‘rqib ularning yoniga keldi va dev haqida so‘radi.
- Zulfiqor Shoshiy – Me’morning shogirdi, Toshkentlik, Badiani yashirincha sevadi.
- G‘avvos Muhammad – Hirotlik savdogar o‘g‘li, Me’morga shogird, safardan pushaymon.
Lutfiy g‘azali va podsholar zulmi
Qisqacha: Zulfiqor Lutfiyning g‘azalini sekin o‘qidi; Badia buni o‘zlariga mos topdi. Zavrak Lutfiyni ko‘rganini aytdi; Badia Lutfiy otasining yaqin oshnosi, Xurosondan chiqib ketganini aytdi. Zulfiqor podshohlar zulmini sanadi, Badia ehtiyot bo‘lishga chaqirdi.
G‘avvosning tashlab ketilishi
Qisqacha: G‘avvos Muhammad aravada oh urib, Zavrakni ayblab, Hirotga qaytishni talab qildi. Badia aravani to‘xtatdi, ikkinchi aravaga o‘tdi va xanjar olib, uni aravadan otishni buyurdi; Zulfiqor uni qumga otdi. G‘avvos arava orqasidan yugurib, yolvordi. Keyin Zavrak otdan tushib uni uchinchi arava yuklari ustiga chiqarib qo‘ydi.
— Nomard Qo‘rqoq{ — dedi Badia.— Badia, G‘avvos qumga otilgach
— Meni olib ketinglar, do-od, tavba qildim— G‘avvos Muhammad, arava orqasidan yugurib
Qo‘shiq va behudud qumliklar
Qisqacha: Kechgacha jim yurishdi. Zulfiqor Lutfiyning g‘azalini ayta boshladi, Badia jilmaydi, Horunbek xursand bo‘ldi. XXVII bob. Me’mor Qizilqumda yaxshi nafas olib o‘zini bardam sezdi. Horunbek Muhammad Arg‘un ayg‘oqchilari haqida ogohlantirdi; Me’mor shogirdlarida xoin yo‘q deb ishondi.
— Ishonaman. Shogirdlarim ichida xoin yo‘q.— Me’mor, Horunbekka
Bilimingizni sinang
Horunbek Qorailon ko‘ksiga ikki bor sanchganda qaysi qurolni ishlatdi?
- Badianing xanjarini
- Zavrakning teshasini
- Nizomiddinning dimishqiy shamshirini
- Zulfiqorning nayzasini
To‘g‘ri javob: Nizomiddinning dimishqiy shamshirini. Horunbek Nizomiddinning dimishqiy shamshirini yalang‘ochlab Qorailonga sanchgan.
Horunbek Qorailon haqida Me’morga qanday fikr bildirdi?
- Qorailon uni anchadan buyon ta’qib qilib, izlab yurgan
- Qorailon Me’morni emas, uning shogirdlarini izlayotgan
- Qorailon Muhammad Arg‘un xizmatidan chiqib ketgan
- Qorailon Maymanadagi eski dushmani bo‘lgan
To‘g‘ri javob: Qorailon uni anchadan buyon ta’qib qilib, izlab yurgan. Horunbek Qorailon anchadan buyon ketiga tushib, uni izlab yurganini aytgan.
Me’mor Horunbekdan qayerlik ekanini so‘raganda, u qaysi shahardan ekanini aytdi?
- Maymana
- Nishopur
- Andxud
- Toshkent
To‘g‘ri javob: Maymana. Horunbek Maymanadan ekanini aytgan.
Horunbek ota kasbi bo‘z to‘qish ekanini aytganda, Me’morga qanday ta’sir qildi?
- Yuragi shig‘illab ketdi
- Aravani to‘xtatishni buyurdi
- U xursand bo‘lib kuldi
- Jim bo‘lib uxlab qoldi
To‘g‘ri javob: Yuragi shig‘illab ketdi. Me’morning yuragi shig‘illab ketgan.
Badia safarda aravakash Horunbek haqida nimani payqadi?
- U Qorailonning qarindoshi ekanini
- Unda katta sir borligini
- U Mirzoning yuborgani ekanini
- U Hirotga qaytmoqchi ekanini
To‘g‘ri javob: Unda katta sir borligini. Badia aravakashda katta sir borligini payqagan.
Ma’suma beka Me’mor va oilani tasalli berib, qaro kunlar haqida nima dedi?
- Bu qaro kunlar qaytib keladi
- Bu qaro kunlar o‘tib ketadi
- Bu qaro kunlar bizni sinaydi
- Bu qaro kunlar uzoq cho‘ziladi
To‘g‘ri javob: Bu qaro kunlar o‘tib ketadi. Ma’suma beka qaro kunlar o‘tib ketishiga ishontirgan.
«Murg‘ob otlari qumga yaramaydi,» — bu so‘zlarni ot ustida Me’morga kim aytgan?
- Zavrak
- Zulfiqor
- G‘avvos Muhammad
- Horunbek
To‘g‘ri javob: Horunbek. Bu gapni aravakash Horunbek Me’morga aytgan.
Horunbek Me’morga Buxoroda nimalarga aralashmaslikni maslahat berdi?
- saltanat ishlariga
- madrasa qurilishiga
- shogirdlar ishlariga
- savdo-sotiq ishlariga
To‘g‘ri javob: saltanat ishlariga. Horunbek Me’morga saltanat ishlariga aralashmaslikni tayinlagan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash