XotirAI«Yulduzli tunlar»: Xo‘janddan Andijonga qaytish
Mavzular
Oyisha begim bilan xayrlashuv
Qisqacha: Bobur Oyisha begimni mahofalarda Toshkentga kuzatib, yuz kishilik qo‘riqchi ajratdi. Qorovultepada yolg‘iz to‘xtab, qalliq bilan ko‘ngilda xayrlashdi. Yuz kun Samarqandda turib begim bilan yuzma-yuz ko‘rishmagan edi. Kechqurun Qo‘shtegirmonda g‘azal satrlarini yozib qo‘ydi.
- Oyisha begim – Boburning qalliqi, Toshkentga kuzatib yuborilgan.
Tohir keltirgan dahshatli xabar
Qisqacha: Xo‘jandda Boburni ozib-qorayib ketgan Tohir kutib oldi va Samarqandni nega tashlaganini so‘rab yig‘ladi. Andijon qo‘ldan ketgani, Ali Do‘stbek darvozani ochib bergani, Xo‘ja Abdulla darvozaxonaga osilgani ma’lum bo‘ldi. Bobur qattiq iztirobga tushdi.
- Tohir – Boburning Andijondan xabar keltirgan odami.
- Xo‘ja Abdulla – Boburning ustozi, sadoqati uchun osib o‘ldirilgan.
Qasos va chekinmaslik
Qisqacha: Bobur ustozi uchun qasos olishga qasam ichdi. Samarqandda tilini tutgan duduqlik kuchli ruhiy larza tufayli yo‘qoldi. Qosimbek va tabib chol yonida edi; tabib onasi va egachisi salomat ekanini aytdi. Bobur odamlarni to‘plashni va Andijonga borishni buyurdi.
Xoinlar jazosini olur! Chekinish yo'q!— Bobur, duduqligi yo‘qolgan paytda
Xo‘jandda ona va egachi bilan
Qisqacha: Qosimbek Boburni Xo‘jandda to‘xtab kuch yig‘ishga undadi va ona-egachi Qo‘qonga kelganini aytdi. Bobur Konibodom yo‘lida Qutlug‘ Nigor xonim karvoniga yo‘liqdi. Xo‘jand dorug‘asi Boburga Sirdaryo sohilidagi ikki oshiyonli bog‘ni berdi. Bobur onasidan Tanbalning o‘n ming qo‘shini borligini va o‘zi «vafot etdi» degan mish-mish tarqalganini eshitdi.
- Qutlug‘ Nigor xonim – Boburning onasi, Yunusxonning qizi.
- Xonzoda begim – Boburning egachisi.
Sohibqiron Temurning qilichi
Qisqacha: Qutlug‘ Nigor xonim Boburga Andijondagi devor tuynugidan topilgan maxfiy sandiqni ko‘rsatdi. Sandiqdan Amir Temurning oltin sopli qilichi chiqdi. Qinidagi yozuvga ko‘ra Temur uni Mironshoh Mirzoga in’om etgan. Po‘latiga «Kuch – adolatdadir» degan so‘zlar bitilgan. Bobur qilichni beliga taqdi.
Onajon, siz menga yangi bir ruh ato qildingiz!— Bobur, qilichni taqqach onasiga
Xonzoda va onasining tasallisi
Qisqacha: Xonzoda begim Temurbekning chingiziylarga qarshi kurashini eslatib, Boburdagi jo‘mardlikni maqtadi. Bobur uni O‘shdagi tajovuzdan qutqargan, Oyisha begimni Toshkentga kuzatgan, qamal ko‘rgan samarqandliklarga urug‘lik keltirgan edi. Ona sabr qilishga chaqirdi; Bobur Sohibqirondan saboq olishga ahd qildi.
Sargardonlik va Ovchi qishlog‘i
Qisqacha: Bobur lomakon yurib, Sirdaryodan qayta-qayta o‘tdi va o‘zini toblab bordi. Mezbonlarga og‘ir bo‘lmaslik uchun onasi va egachisini O‘ratepaga, xolasi Xub Nigor xonim yoniga joyladi. O‘zi uch yuzga yaqin navkari bilan tog‘larga chiqib, Ovchi qishlog‘i yonida qoyatosh ustida chodir tikdi.
- Xub Nigor xonim – Boburning xolasi, O‘ratepada yashaydi.
Marg‘ilondan chopar, Do‘stbek
Qisqacha: Ali Do‘stbek yuborgan chopar Tanbal uning qizini haramiga olib ketganini va Marg‘ilon isyonga tayyorligini aytdi. Eson Davlat begim ham Marg‘ilonda ekan. Bobur ko‘chni yig‘ishtirib, to‘rt kunlik yo‘lni bir yarim kunda bosdi. Do‘stbek darvoza oldida afv so‘rab, qasam ichdi, Marg‘ilon bayram qildi.
- Ali Do‘stbek – Marg‘ilon dorug‘asi, Boburning tog‘oyisi, avval xiyonat qilgan.
- Qambarbek – O‘shdan kelgan bek.
Tanbal mag‘lub, Andijon ochildi
Qisqacha: Do‘stbek Qosimbekni O‘shga yubormoqchi bo‘ldi, ammo Bobur rozi bo‘lmadi. Tanbal Marg‘ilonga hujum qilib, mag‘lub bo‘ldi; O‘sh va O‘zgan Boburga ko‘mak berdi. Andijonliklar dorug‘a Nosirbekni o‘rab, Tanbalni kiritmaslikni va xutbada Bobur nomini o‘qishni talab qildilar. Ertasi kuni Boburni qo‘rg‘onda kutib oldilar.
El-yurtda adolat bor ekan-a!— Bobur, Andijonga kirayotib Qosimbekka
Bilimingizni sinang
Bobur Oyisha begimni Toshkentga kuzatish uchun nechta kishilik qo‘riqchi ajratdi?
- Uch yuz kishilik
- Yuz kishilik
- Ming kishilik
- Ellik kishilik
To‘g‘ri javob: Yuz kishilik. Bobur begimni kuzatish uchun yuz kishini ajratgan.
Bobur Samarqandda necha kun turib Oyisha begim bilan yuzma-yuz ko‘rishmagan?
- Ikki yuz kun
- Qirq kun
- Yetmish kun
- Yuz kun
To‘g‘ri javob: Yuz kun. Bobur yuz kun Samarqandda turib qalliqi bilan ko‘rishmagan.
Bobur kechqurun tunash uchun qayerda to‘xtab, g‘azal satrlarini yozib qo‘ydi?
- Ovchi qishlog‘ida
- Qorovultepada
- Qo‘shtegirmonda
- O‘ratepada
To‘g‘ri javob: Qo‘shtegirmonda. Bobur Qo‘shtegirmonda tunab, g‘azal yozdi.
Xo‘ja Abdulla nima sababli darvozaxonaga osib o‘ldirilgan?
- Hirotga qochmoqchi bo‘lgani uchun
- Tanbalga qarshi qilich ko‘targani uchun
- Boburga sadoqati tufayli
- Soxta farmon yozgani uchun
To‘g‘ri javob: Boburga sadoqati tufayli. Xo‘ja Abdulla Boburga sadoqati tufayli osib o‘ldirilgan.
Boburning tilidagi duduqlik nima tufayli yo‘qoldi?
- Uzoq yo‘l charchog‘i tufayli
- Sovuq suvda cho‘milgani tufayli
- Kuchli ruhiy larza tufayli
- Tabib davosi tufayli
To‘g‘ri javob: Kuchli ruhiy larza tufayli. Ruhiy larza duduqlikni birdan yo‘q qilib yubordi.
Bobur Xo‘jandda odamlarni to‘plashni buyurib, qayerga borishga qaror qildi?
- Hirotga
- Samarqandga
- Toshkentga
- Andijonga
To‘g‘ri javob: Andijonga. Bobur Andijonga borishni buyurdi.
Xo‘jand dorug‘asi Boburning ixtiyoriga nimani berdi?
- Sirdaryo bo‘yidagi qal’ani
- Shahar arkidagi saroyni
- Tog‘dagi ovchi uyni
- Sirdaryo sohilidagi ikki oshiyonli qasrli bog‘ni
To‘g‘ri javob: Sirdaryo sohilidagi ikki oshiyonli qasrli bog‘ni. Dorug‘a Boburga ulkan bog‘ini qasri bilan berdi.
Boburga aytilishicha, Ahmad Tanbalning necha ming kishilik qo‘shini bor edi?
- Uch ming
- Besh ming
- Yigirma ming
- O‘n ming
To‘g‘ri javob: O‘n ming. Tanbalning o‘n ming qo‘shini bor emish deyilgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash