XotirAI«Tushda kechgan umrlar»: Shomatov tergovi va Komissar G‘aniev
Mavzular
Kasalxona va Rustamning g‘amxo‘rligi
Qisqacha: Shahnoza kasal bo‘lib, tong yorishganda «Niva»ga o‘tqazilib kasalxonaga olib ketildi. Isitmasi sakkiz kundan keyin tushdi. Shu orada Dilya va Rustam tuman kasalxonasiga ikki marta kelib-ketishdi. Shahnoza Rustamning soqoli o‘sib, ko‘zlari kirtayib ketganini ko‘rdi. Uchinchi marta kelganida Rustam uning qo‘lini ancha ushlab turdi, Shahnoza esa pichirlab minnatdorchilik bildirdi.
- Shahnoza – Rustamning rafiqasi, kasal bo‘lib kasalxonada yotgan ayol.
- Rustam – Shahnozaning eri, uni hech tashlamagan, o‘qishdan haydalish xavfi ostida qolgan yigit.
- Dilya – Shahnozaga kasalxonada yangiliklarni aytib turgan tanish.
Rahmat, Rustam aka...— Shahnoza, kasalxonada Rustamga pichirlab aytgan
Shomatova tergov oldida
Qisqacha: Tergovchi grajdanka Shomatovadan 7-noyabrdan 8-noyabrga o‘tar kechasi qayerda bo‘lganini so‘raydi; u uyda bo‘lganini aytadi. Ertalab sutga chiqqan, qaytsa Rustam olib ketilgan, uy odamga to‘la bo‘lgan. Yangi odam bo‘lgani uchun qo‘shnilardan faqat farrosh Qurbonoy xolani tanishgan. Tergovchi protokolni o‘qiydi: 22-oktyabr kuni Rustam Vasilevning eshigini taqillatib, uni yerga yiqitgan, Vasilev esa shikoyat yozib, ertasiga qaytarib olgan.
- Qurbonoy xola – Shomatovlar bilan bir uyda turadigan farrosh xotin, yaxshi ayol.
- Vasilev Grigoriy Stepanovich – 10-uy, 35-kvartirada yashovchi grajdanin, Rustam eshigini taqillatgan odam.
«Hozir kechirim so‘raysan!»: to‘y
Qisqacha: Rustam va Shahnoza ro‘paradagi uyda to‘y bo‘layotganini bilmas edi; Qurbonoy xola ularni to‘yga chiqishga undadi. To‘yda Rustam ko‘p ichdi. Kelinning dugonasiga so‘z berilayotganda to‘rtinchi qavat derazasidan maykachan barzangi baqirdi. Rustam o‘rnidan turib ketdi, Shahnoza uni zo‘rg‘a to‘xtatdi. Keyin Rustam ichib, davraga chiqib raqsga tushdi, Shahnoza esa uni raqs emas, nola chekyapti deb sezdi.
- Zeboxon – to‘yda kelin; uning dugonasiga so‘z berilayotgan edi.
- Barzangi – to‘rtinchi qavatda yashaydigan maykachan, ayiqbashara erkak.
Barzangi bilan to‘qnashuv
Qisqacha: Rustam to‘rtinchi qavatga chiqdi, barzangi suv sepganini tan oldi. Barzangi eshikni yopmoqchi bo‘lganda Rustam oyog‘ini tirab qoldi; barzangi shisha ko‘tardi, lekin Rustam uni yerga yiqitib, tizzasini ko‘kragiga botirdi. Rustam undan kechirim so‘rashni talab qildi. Shunda zinadan zahil yuzli, qora plashli chol chiqib, millatchilik qilma dedi. Barzangi qamataman deb tahdid qildi, Rustam esa hammaning oldida topib so‘yaman dedi.
- Chol – zinada paydo bo‘lgan ozg‘in, zahil yuzli, qora plashli keksa odam; osoyishta ovozda millatchilik qilma deydi.
Nega millatchilik qilasan, ov?!— zinadagi chol Rustamga
Komissar G‘aniev tergov oldida
Qisqacha: Tergov hujjatida chol G‘aniev Soat G‘anievich, yetmish besh yoshli, 1941-yildan partiya a’zosi, ordenli iste’fodagi polkovnik sifatida ko‘rsatilgan. U o‘ziga «o‘rtoq Komissar» deb murojaat etishni talab qiladi. Marhum Shomatovni birinchi bo‘lib u ko‘rgan, badani sovub bo‘lgan. Shomatov sudda oddiy kurer bo‘lib ishlagan. Ekspertiza pichoq urilmagani, bo‘yin umurtqalari singanini aniqlagan; yerda oyna siniqlari yotgan. Komissar hammadan, avvalo Shomatovning o‘zidan gumon qilishni maslahat beradi.
- G‘aniev Soat G‘anievich (o‘rtoq Komissar) – 75 yoshli iste’fodagi polkovnik, «Qatortol» mavzei 40-uy 41-xonadonda yashaydi.
Gumonim – hammadan!— Komissar G‘aniev tergovchiga
Komissarning mulohazalari va bolaligi
Qisqacha: Komissar o‘n besh yoshdan komissar bo‘lganini aytib, Stalin va do‘xtir haqidagi latifani keltiradi; Shomatovni tili bir qarich, hamma narsaga burnini suqadigan deb ayblaydi. Tergovchining usullarini kamsitib, o‘z usullarini sanaydi: bosh barmoqni qisish, uxlatmaslik, «gorshok» operatsiyasi. Xrushchev davri va perestroykani qoralaydi. Keyin xayolida qishloq bolaligi gavdalanadi: otasi komissar bo‘lib, Eshon va Yunusboy undan cho‘chiganini eslaydi.
- Eshon (Obidxon eshon) – Soat bolaligi qishlog‘idagi mashhur «piri», baland devorli qo‘rg‘onda yashagan.
- Yunusboy – qishloqdagi tunuka tomli baland uyi bor boy.
Bilimingizni sinang
Shahnoza tuman kasalxonasida yotganda Dilya va Rustam uni ko‘rish uchun u yerga necha marta kelib-ketishdi (Rustam uchinchi marta kelganida Shahnoza unga minnatdorchilik bildirdi)?
- To‘rt marta
- Ikki marta
- Bir marta
- Uch marta
To‘g‘ri javob: Ikki marta. Dilya va Rustam kasalxonaga ikki marta kelib-ketishgan, uchinchi gal Shahnoza Rustamga rahmat degan.
Shahnoza kasalxonada Rustamni ko‘rganda uning qiyofasida nimani payqadi?
- Yuzi shishib, lablari yorilib ketganini
- Sochlari oqarib, yuzi sarg‘ayib ketganini
- Soqoli o‘sib, ko‘zlari kirtayib ketganini
- Kiyimlari yirtilib, qo‘llari tirnalganini
To‘g‘ri javob: Soqoli o‘sib, ko‘zlari kirtayib ketganini. Shahnoza Rustamning soqoli o‘sib ketganini, ko‘zlari kirtayib qolganini ko‘rgan.
Shahnoza kasalxonada Dilyadan Rustamning boshiga tushgan qanday xavf haqida eshitdi?
- Uni armiyaga chaqirishayotgani
- Uni o‘qishdan haydashlariga bir qadam qolgani
- Uni militsiya qidirayotgani
- Uni ishdan bo‘shatishga qaror qilingani
To‘g‘ri javob: Uni o‘qishdan haydashlariga bir qadam qolgani. Barakda majlis bo‘lib, Rustamni o‘qishdan haydashga bir qadam qolgan.
«Rahmat, Rustam aka...» — «Tushda kechgan umrlar»da bu so‘zlarni kim, qaerda va kimga pichirlab aytgan?
- Dilya, to‘y kuni Shahnozaga
- Shahnoza, tergovda tergovchiga
- Shahnoza, kasalxonada Rustamga
- Qurbonoy xola, uyda Rustamga
To‘g‘ri javob: Shahnoza, kasalxonada Rustamga. Shahnoza kasalxonada Rustam uchinchi marta kelganida unga pichirlab minnatdorchilik bildirgan.
Grajdanka Shomatova tergovchining savoliga ko‘ra, 7-noyabrdan 8-noyabrga o‘tar kechasi qayerda bo‘lganini aytdi?
- Tuman kasalxonasida
- Qurbonoy xola xonadonida
- Ro‘paradagi to‘yxonada
- O‘z uyida
To‘g‘ri javob: O‘z uyida. Shomatova o‘sha kechasi o‘z uyida bo‘lganini aytgan.
Shomatova sutga chiqib qaytganida uyda nimani bildi?
- Uyda yong‘in chiqqanini
- Qurbonoy xola kasal bo‘lib qolganini
- Dilya mehmon bo‘lib kelganini
- Rustam olib ketilganini
To‘g‘ri javob: Rustam olib ketilganini. U qaytganida Rustam olib ketilgan, uy odamga to‘la edi.
Shomatovlar yangi odam bo‘lgani uchun qo‘shnilardan kimnigina tanirdi?
- Klavdiya Sergeevnani
- Ahmadalievni
- Qurbonoy xolani
- Vasilevni
To‘g‘ri javob: Qurbonoy xolani. Ular qo‘shnilardan faqat Qurbonoy xolani tanigan.
Shomatova tergovda Qurbonoy xolani qanday ta’riflaydi?
- Shomatovlar bilan bir uyda turadigan farrosh xotin, yaxshi ayol
- Bozorda sut sotadigan kampir, achchiqtil ayol
- Tuman kasalxonasida ishlaydigan hamshira, mehribon ayol
- Ro‘paradagi uyda turadigan tikuvchi, o‘jar ayol
To‘g‘ri javob: Shomatovlar bilan bir uyda turadigan farrosh xotin, yaxshi ayol. Qurbonoy xola farrosh xotin va yaxshi ayol, Shomatovlar bilan bir uyda turadi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash