XotirAI«Tushda kechgan umrlar»: Rustam tank ekipaji va Afg‘on posti
Mavzular
Suv orzusi va tushlar
Qisqacha: Cho‘lda xizmat qilayotgan Rustam suvni ko‘p orzu qiladi, uning tushlarida ham suv uchraydi. Askarlar orasida sariq kasali tarqalgani uchun suvga yantoq qo‘shib qaynatib berishadi. Iyun o‘rtalarida Rustam olma tagidagi so‘rida oyisi bilan suv haqida tush ko‘radi: kosadagi suv qumga aylanadi.
- Temur aka – Rustamga bu yerning suvini ichib bo‘lmasligini tushuntirgan tajribali sherik.
Mashqlar, zampolit va xatlar
Qisqacha: Qumlar orasidagi «Dushman shaharchasi»da askarlar harbiy taktikaga muvofiq hujum mashqini o‘tkazadi. Rustam maktabda dadasining «Niva»sini haydab prava olgani uchun tankchilikka o‘qitilmoqda. Zampolit majlisda Afg‘onistonga kirish yaqinligini tushuntiradi. Rustam akasidan va Shahnozadan xat oladi.
- Shahnoza – Rustamga xat yozib, uni sog‘inib kutishini aytgan qiz.
O‘zingizni asrang! Men sizni kutaman— Shahnozaning Rustamga xatidagi iltijosi
Tank ekipaji a’zolari
Qisqacha: Tank ekipaji to‘rt kishidan iborat: Rustam komandir, Temur aka mexanik haydovchi, Sasha otuvchi, Xayriddin o‘qlovchi. Temur aka yoshi katta, baquvvat, ko‘kragida burgut rasmi bor. Xayriddin mushtdekkina, Forishda onasidan boshqa hech kimi yo‘q, pedagogika bilim yurtini bitirgan. U namoz o‘qigisi keladi, lekin istihola qiladi.
- Xayriddin – ekipajning o‘qlovchisi, mushtdekkina, imonli, onasidan boshqa hech kimi yo‘q yigit.
- Sasha – ekipaj otuvchisi.
Temur aka gapi va Afg‘onga parvoz
Qisqacha: Avgust oxirida Temur aka Rustamga o‘zi yetimxonada o‘sganini aytadi. U ko‘pchilik askarlarning otalari bolasini boshqa qismga o‘tkazayotganini eslatadi. Sentyabr o‘rtalarida Xayriddin «u yoqqa» ketishini tushida ko‘radi. 29 sentyabrda ular «IL-76» samolyotida uchadi, Temur aka Rustamni dalda qiladi. Samolyot qo‘nganda Xayriddin Rustamga «Bismillo» deyishni aytadi.
Qo‘rqma! Bir boshga bir o‘lim!— Temur aka samolyotda Rustamga
«Bismillo» deng, jo‘ra! Bu tuproqda ajdodlarimiz yotibdi.— Xayriddin, Afg‘on tuprog‘iga qadam qo‘ygach
Farax, kazarma, chars va dedovshina
Qisqacha: Askarlar «Ural»larda yo‘lga tushadi, yo‘lda yo‘q qilingan texnika qoldiqlarini ko‘radi. Qism Farax shahriga yaqin joyda. Kazarmalar fanerdan yasalgan. Oktyabrda Temur aka sheriklari bilan chars chekadi. «Qariyalar» yangi kelganlarni, jumladan Xayriddinni xo‘rlaydi. Temur aka ulardan ikkitasiga o‘zini «blatnoy» deb tushuntiradi. Keyin Temur aka razvedkachilar bataloniga o‘tkaziladi.
- Sasha – ekipaj otuvchisi, Temur aka razvedkaga o‘tgach ham ekipajda qoladi.
Postdagi snaryad ombori
Qisqacha: Oktyabr oxirida ekipaj tankni katta yo‘l muyulishidagi okopga joylashtiradi, Gardez tomon ketayotgan karvonni qo‘riqlaydi. Yaqinda yuz yigirma snaryad ombori bor. Dushman karvonga raketa uzadi, Rustam beshta snaryaddan o‘t ochishni buyuradi. Mexanik Viktor omborga raketa tushganini aytadi, snaryadlar ketma-ket portlaydi. Komandir tankdan chiqishni taqiqlaydi, ular oxirgisi portlaguncha kutadi.
Oxirgi snaryad yorilguncha kutasan. Tankdan chiqish taqiqlanadi.— Vzvod komandiri Rustamga ratsiyada
- Viktor – Rustamning tank ekipajidagi mexanik haydovchi (postda).
Magazin, «prokat» xotinlar va tushlar
Qisqacha: Noyabrda Rustam otasining yig‘lagani haqida tush ko‘radi, Xayriddin buni yaxshilik deb izohlaydi. Rustam qismdagi magazinda sotuvchi ayol bilan tortishadi. Rus tankchi uni olib chiqib, bunday ayollar katta ofitserlarning «prokat»ga olgan xotinlari ekanini tushuntiradi. Tankchi ofitserlar Afg‘ondan narsalar olib ketishini aytadi. Rustam tushida Shahnoza bilan to‘y qilayotganini ko‘radi.
Urush o‘z yo‘liga, hayot o‘z yo‘liga!— notanish rus tankchi Rustamga
Uch xat, Tursunboy va dadam tushi
Qisqacha: Noyabr oxirida Rustam bir yo‘la uchta xat oladi: akasidan, Shahnozadan va maktabdan uch yil oldin bitirgan Tursunboy Jalilovdan. Shahnoza Pskentda Dilyaning xolasinikiga borish uchun so‘raydi. Tursunboy akasi Rustamning xolasiga Afg‘oniston tinchib qolgan deb aytganini va oilasi uni Mo‘g‘ulistonda deb o‘ylashini yozadi. Dekabr boshida Rustam dadasi snaryad ostida qolgan tush ko‘radi va akasiga xat yozadi.
- Tursunboy Jalilov – Rustamdan uch yil oldin maktabni bitirgan, Afg‘onistonda xizmat qilib qaytgan aka.
Temur akaning kelishi va mina
Qisqacha: Dekabr o‘rtalarida post oldida ikkita BMP to‘xtaydi, Temur aka kelib Rustam va Xayriddin bilan ko‘rishadi, Rustamga Xayriddinni ehtiyot qilishni tayinlaydi. 31 dekabrda Rustam kolonnada qismga ketayotib mina topilganiga guvoh bo‘ladi. Sapyorlar mina bilan ishlayotganda portlash bo‘ladi va Rustam uzilgan qo‘lni ko‘radi.
Shu bolani ehtiyot qil!— Temur aka Rustamga Xayriddin haqida
Bilimingizni sinang
«Tushda kechgan umrlar»dagi Rustam komandir bo‘lgan dastlabki tank ekipajida mexanik haydovchi vazifasini kim bajaradi?
- Sasha
- Xayriddin
- Temur aka
- Tursunboy Jalilov
To‘g‘ri javob: Temur aka. Ekipajda Rustam komandir, Temur aka mexanik haydovchi.
Rustam komandir bo‘lgan tank ekipajida o‘qlovchi vazifasini kim bajaradi?
- Xayriddin
- Temur aka
- Sasha
- Tursunboy Jalilov
To‘g‘ri javob: Xayriddin. Sasha otuvchi, Xayriddin esa o‘qlovchi.
«Tushda kechgan umrlar»da Temur aka Rustamga o‘zi qayerda o‘sganini aytadi?
- Pskentda, xolasinikida
- Forishda, onasi yonida
- Farax qishlog‘ida
- Yetimxonada
To‘g‘ri javob: Yetimxonada. Temur aka yetimxonada o‘sganini aytadi.
Xayriddinning onasi, undan boshqa hech kimi yo‘q ekanligi aytiladigan yerda, qaysi joyda turadi?
- Faraxda
- Gardezda
- Pskentda
- Forishda
To‘g‘ri javob: Forishda. Xayriddinning Forishda turadigan onasidan boshqa hech kimi yo‘q.
Rustam maktabda yurgan paytida nima qilgani uchun tankchilikka o‘qitilgan?
- Akasi tankchi bo‘lib xizmat qilgani uchun
- Temur aka uni o‘zi so‘rab olgani uchun
- Zampolit uni alohida tavsiya qilgani uchun
- Dadasining «Niva»sini haydab prava olgani uchun
To‘g‘ri javob: Dadasining «Niva»sini haydab prava olgani uchun. Rustam dadasining «Niva»sini haydab prava olgani sabab tankchilikka o‘qitilgan.
Tank ekipajida qaysi vazifa eng «qora kasb» hisoblanadi?
- Mexanik haydovchi
- Komandir
- Otuvchi
- O‘qlovchi
To‘g‘ri javob: O‘qlovchi. Ekipajda eng «qora kasb» o‘qlovchi hisoblanadi.
Quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Temur akaning ko‘kragiga nina bilan burgut rasmi o‘yib solingan; II. Temur akaning chap bilagida «Temur» degan ko‘kimtir yozuv bor; III. Xayriddinning Toshkentda turadigan onasidan boshqa hech kimi yo‘q.
- Faqat I
- I va II
- II va III
- I, II va III
To‘g‘ri javob: I va II. Xayriddinning onasi Toshkentda emas, Forishda turadi.
Zampolit majlisda askarlarga erta-indin qaysi yurtga kirishlarini tushuntiradi?
- Pokistonga
- Afg‘onistonga
- Eronga
- Mo‘g‘ulistonga
To‘g‘ri javob: Afg‘onistonga. Zampolit askarlarga Afg‘on tuprog‘iga kirish yaqinligini tushuntiradi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash