📖 Asar · Nur borki, soya bor · 172–186-b.
«Nur borki, soya bor»: Zuhra bilan uchrashuv, Shoira o‘tmishi
Mavzular
Doktor opa va nevarasi Alisher
Qisqacha: Doktor opa Shoiradan salom aytadi: Shoira ‘hammani kuydirib’ yuribdi. Favvora atrofida o‘ynayotgan mallasoch bolakayni u ‘Alisher’ deb chaqiradi; bu uning nevarasi, Sakkizinchi mart kuni xonada ko‘rgan jingalaksoch yigitning o‘g‘li. Doktor opa bolaning dadasi Leningrad blokadasidan olib kelingan yetimlardan bo‘lganini, kasalmand bo‘lib o‘sganini aytadi. Sherzod Alisherni ko‘chadan o‘tkazib qo‘yadi va Doktor opani shuncha vaqt bilmaganiga hayron bo‘ladi.
- Alisher – Doktor opaning mallasoch, moviy ko‘zli kichkina nevarasi.
- Doktor opa – oppoq sochli, mehribon shifokor ayol; o‘g‘li Leningrad qamalidan chiqqan bola bo‘lib o‘sgan.
Zuhra bilan teatr hovlisida
Qisqacha: Yarim soatdan keyin Sherzod yana teatr oldiga qaytadi, Zuhrani ko‘rmay ketmaslikka qaror qiladi. Hovlida ko‘rik tugagan, Zuhra beqasam nimcha va charm yubkada dugonasi bilan turibdi. Zuhra Sherzodni ko‘rib yuzi yorishadi va dugonasidan tezda xayrlashib unga yaqinlashadi. Sherzod uning oldiga kelganini aytadi; Zuhra uni qishloqqa yaxshi borib keldingizmi deb so‘raydi, demak uning qayoqdaligini surishtirgan.
- Zuhra – teatr artisti, qop-qora ko‘zli, beqasam nimcha va charm yubka kiygan qiz.
Telefon qo‘ng‘irog‘i va lolaga taklif
Qisqacha: Zuhra Sherzodning ishxonasiga telefon qilgani va yangi spektakl ko‘rigiga taklif qilmoqchi bo‘lganini aytadi. Sherzod hali ishxonaga borganini aytib, rahmat deydi. Ikkovi favvora oldidan tramvay bekatiga boradi. Sherzod to‘satdan lolaga chiqishni taklif qiladi, bu gapni bemavrid aytganini keyin tushunadi. Zuhra akasi armiyadan kelishi kerakligi uchun uyda ish ko‘pligini aytadi va ‘o‘zim xabar qilaman’ deydi; u kuzatmang deb tramvayga chiqib ketadi.
Ko‘rarmiz. Men o‘zim xabar qilaman.— Zuhra, Sherzodning lolaga taklifiga javoban
Zuhraning qalbi va bozor
Qisqacha: Tramvayda Zuhra nega ‘kuzatmang’ deganini o‘ylab o‘zini koyiydi. Ikki hafta ilgari Sherzodni birinchi marta teatr hovlisida ko‘rganidan beri uni ko‘p eslaydigan bo‘lgan; dadasining kutubxonasidan Sherzodning hikoyalar to‘plamini topib o‘qigan. O‘tgan chorshanba tahririyatga qo‘ng‘iroq qilgan, ammo Sherzod qishloqqa xizmat safariga ketgan ekan. Tramvayda o‘ylanib ikki bekat o‘tib ketadi, orqaga qaytib bozorga kiradi va shanba kuni ko‘katlar, meva, go‘sht xarid qiladi.
Zuhra oilasi va onasi xotirasi
Qisqacha: Zuhra Beruniy ko‘chasidagi ko‘p qavatli uyda yashaydi; dadasi Sulaymon Rustamovich Qoraqalpog‘istonga ketgan, bugun – 14 aprel – Zuhraning vafot etgan onasi tug‘ilgan kun. Dadasi va onasi maktabda bir sinfda o‘qigan; dada frontga ketgan, og‘ir yaralanib qaytgan, raykom kotibi, keyin obkomda ishlagan. Katta opasi tibbiyot, kichik opasi arxitektor; Zuhra Teatr rassomlik institutini bitirgan. Hasan geologiya fakul’tetiga kira olmay, onasi saraton kasalida yotganda ham dadasi aralashishni rad etgan; Hasan keyin armiyaga ketgan.
- Sulaymon Rustamovich – Zuhraning dadasi, frontda yaralangan, avval raykom kotibi, keyin obkomda ishlagan vijdonli rahbar.
- Hasan – Zuhraning akasi, ikki marta geologiyaga kirolmagan, armiyaga ketgan.
Oilaviy tantana: ota va qiz
Qisqacha: Zuhra onasi yaxshi ko‘rgan taomlarni tayyorlaydi: ‘Lolazor’ salati va behili osh; salatni onasi o‘tiradigan joyga qo‘yadi. Sulaymon Rustamovich daladan charchab, oqsoqlanib keladi, yangi kostyum kiyadi. Opalar kelmagan, har yili oila jamuljam bo‘lardi. Ota ‘Onangning xotirasini pok saqlash uchun’ deb vino quyadi; Zuhra yig‘lamsirab, otasi bilan onasi orasidagi buyuk kuchni tushunadi. Zuhra Sherzodni o‘ylab, hamma odamlar shunaqa yaqin bo‘larmikin deb xayol suradi; ota ertaga barvaqt mozor boshiga borishni aytadi.
Onangning xotirasini pok saqlash uchun.— Sulaymon Rustamovich, qadah ko‘tarib, Zuhraga
Shoira va uning o‘tmishi
Qisqacha: Shoira kechasi qabul bo‘limida navbatchilik qildi; kecha notinch o‘tdi. Ertalab Doktor opa unga Sherzod salom aytganini yetkazadi, Shoiraning yuragi qalqib ketadi. Shoira otasini es-es tanirdi: otasi ko‘p ichar, uyda janjal bo‘lar, keyin g‘oyib bo‘ldi; onasi esa ‘dadang o‘lgan’ degan. Onasi restoranda ishlab, doim kech qaytardi. O‘ninchi sinfni bitirayotganda bir yigit uning baxtini qaro qildi; keyin tibbiyot texnikumida montajchi yetim yigitga turmushga chiqdi, ammo uni yomon ko‘rardi.
- Shoira – kasalxona qabul bo‘limida navbatchi, o‘ttizga yaqin shifokor qiz; ota-onasi tufayli og‘ir o‘tmishli.
Bilimingizni sinang
Doktor opa «Nur borki, soya bor»da Sherzodga Shoira haqida nima dedi?
- Shoira hammani kuydirib yuribdi
- Shoira ishdan ketib qolibdi
- Shoira tez orada turmushga chiqarkan
- Shoira Sherzodni kutib o‘tiribdi
To‘g‘ri javob: Shoira hammani kuydirib yuribdi. Doktor opa Shoira hammani kuydirib yurganini aytdi.
Sherzod Doktor opaga kimga salom aytishni iltimos qildi?
- Elmiraga
- Zuhraga
- Shoiraga
- Professor Rauf Abdullayevichga
To‘g‘ri javob: Shoiraga. Sherzod Doktor opadan Shoiraga salom aytishni so‘radi.
Doktor opaning favvora atrofida o‘ynayotgan nevarasi Alisher qanday tashqi ko‘rinishda?
- Jingalak qora sochli, jigarrang ko‘zli
- Mallasoch, moviy ko‘zli
- Oq sochli, yashil ko‘zli
- Qora sochli, qora ko‘zli
To‘g‘ri javob: Mallasoch, moviy ko‘zli. Alisher mallasoch, moviy ko‘zli kichkina bola.
Sherzod Sakkizinchi mart kuni Doktor opaning xonasida ko‘rgan jingalaksoch yigit Alisherga kim bo‘ladi?
- Tog‘asi
- Domlasi
- Amakisi
- Dadasi
To‘g‘ri javob: Dadasi. Jingalaksoch yigit Doktor opaning o‘g‘li, ya’ni Alisherning dadasi edi.
Doktor opaning o‘g‘li, ya’ni Alisherning dadasi qaysi shahar blokadasidan olib kelingan yetimlardan bo‘lgan?
- Moskva
- Leningrad
- Stalingrad
- Sevastopol
To‘g‘ri javob: Leningrad. Alisherning dadasi Leningrad blokadasidan olib kelingan yetimlardan edi.
Sherzod Doktor opadan Alisherni nima uchun so‘rab oldi?
- Ko‘chadan o‘tkazib qo‘yish uchun
- Favvora yonidan olib ketish uchun
- Dadasiga topshirish uchun
- Teatrga olib kirish uchun
To‘g‘ri javob: Ko‘chadan o‘tkazib qo‘yish uchun. Sherzod bolani ko‘chadan o‘tkazib qo‘yish uchun qo‘liga oldi.
Zuhra teatr hovlisida Sherzodga qanday kiyimda ko‘rindi?
- Atlas ko‘ylakda
- Oq xalatda
- Beqasam nimcha va charm yubkada
- Qora kostyum-yubkada
To‘g‘ri javob: Beqasam nimcha va charm yubkada. Zuhra beqasam nimcha bilan charm yubka kiyib olgan edi.
Zuhra Sherzodni ko‘rib yuzi yorishgach, nima qildi?
- Sherzoddan yuz o‘girib, zalga kirib ketdi
- Qorovuldan Sherzodni chaqirib kelishni so‘radi
- Dugonasini Sherzod bilan tanishtirdi
- Dugonasi bilan tezgina xayrlashib, Sherzod tomon yurdi
To‘g‘ri javob: Dugonasi bilan tezgina xayrlashib, Sherzod tomon yurdi. Zuhra dugonasi bilan tezda xayrlashib, Sherzod tomon yurdi.
Faqat o‘qish yetarli emasXotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash