XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Mehnat kodeksi · 388–391-m.

Umumiy qoidalar

Vi Bo‘Lim. Ayrim Toifadagi Xodimlar Mehnatini Huquqiy Jihatdan Tartibga Solishning O‘Ziga Xos Xususiyatlari

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

388-modda. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi

Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari deganda ayrim toifadagi xodimlar uchun mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikning umumiy qoidalari qo‘llanilishini qisman cheklovchi yoxud qo‘shimcha qoidalarni nazarda tutuvchi qoidalarni belgilash tushuniladi.

389-modda. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tasnifi

Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagi mezonlar bo‘yicha tasniflanadi:

Mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikka va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga muvofiq ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlarini tasniflashning boshqa mezonlari ham nazarda tutilishi mumkin.

390-modda. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlarini belgilash chog‘ida kafolatlarning saqlanib qolishi

Xodimlarning mehnat sohasidagi hamda muayyan mehnat turiga xos bo‘lgan talablar yoki yuqori ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan shaxslarga alohida g‘amxo‘rlik qilish (mehnatni huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari) bilan o‘zaro bog‘liq bo‘lgan mashg‘ulotlar sohasidagi huquqlarining asoslantirilgan tafovutlari, istisnolari, afzalliklari, shuningdek cheklovlarini belgilash chog‘ida tegishli toifadagi xodimlarning ushbu Kodeksda va mehnat to‘g‘risidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan barcha kafolatlari saqlanadi, bundan ushbu bo‘limda belgilangan, xodimlarning mazkur toifasi uchun ayrim kafolatlarni berish imkoni yo‘qligi bilan bog‘liq alohida istisnolar mustasno.

391-modda. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlarini belgilash tartibi

Ayrim toifadagi xodimlarga beriladigan kafolatlar darajasining pasayishiga, ularning huquqlari cheklanishiga, intizomiy va (yoki) moddiy javobgarligi oshishiga olib keladigan mehnatni huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari faqat ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda va tartibda belgilanishi mumkin.

Bilimingizni sinang

Mehnat kodeksi — 388-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi
  2. Ishlab chiqarish ta’limi tugallanganidan keyin o‘quvchilarning huquq va majburiyatlari
  3. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlarini belgilash chog‘ida kafolatlarning saqlanib qolishi
  4. Ijodiy ta’tillar

To‘g‘ri javob: Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi. 388-modda: Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi.

Mehnat kodeksi: «Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi» qaysi moddada belgilangan?
  1. 388-modda
  2. 381-modda
  3. 387-modda
  4. 390-modda

To‘g‘ri javob: 388-modda. 388-modda: Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tushunchasi.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari deganda nima tushuniladi?
  1. Mehnat qonunchiligining umumiy qoidalari qo‘llanilishini qisman cheklovchi yoki qo‘shimcha qoidalarni nazarda tutuvchi qoidalarni belgilash
  2. Mehnat qonunchiligining umumiy qoidalarini to‘liq bekor qilib, ayrim xodimlar uchun butunlay alohida huquqiy rejim o‘rnatuvchi qoidalarni belgilash
  3. Ayrim xodimlarga mehnat qonunchiligining umumiy qoidalari tatbiq etilmasligini va ularga faqat shartnoma qoidalari qo‘llanilishini belgilash
  4. Ish beruvchiga xodimlarni toifalarga ajratib, ularning ish haqi va ish vaqtini mustaqil belgilash huquqini beruvchi qoidalarni o‘rnatish

To‘g‘ri javob: Mehnat qonunchiligining umumiy qoidalari qo‘llanilishini qisman cheklovchi yoki qo‘shimcha qoidalarni nazarda tutuvchi qoidalarni belgilash. 388-moddaga ko‘ra, bu umumiy qoidalar qo‘llanilishini qisman cheklovchi yoki qo‘shimcha qoidalar belgilashdir.

Mehnat kodeksi — 389-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ayollar mehnatini muhofaza qilish bo‘yicha qo‘shimcha choralar
  2. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tasnifi
  3. Homiladorligi yoki farzandlari borligi sababli ishga qabul qilishni rad etishni, ishdan bo‘shatishni yoki ish haqini kamaytirishni taqiqlash
  4. Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlarini belgilash tartibi

To‘g‘ri javob: Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tasnifi. 389-modda: Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari tasnifi.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, quyidagilardan qaysi biri mehnat munosabatlari subyektlari bo‘yicha tasniflash mezoniga kiradi?
  1. Transport xodimlari, pedagoglar, tibbiyot xodimlari va boshqa sohalarda ishlovchi shaxslar toifalari
  2. Ayollar, oilaviy vazifalarni bajarish bilan mashg‘ul shaxslar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, voyaga yetmaganlar
  3. Kasanachilar, masofadan turib ishlovchi xodimlar va uy xizmatchilari bilan bog‘liq alohida qoidalar
  4. Tabiiy-iqlim sharoiti noqulay hududlarda, hamda og‘ir va zararli sharoitlarda ishlovchi shaxslar

To‘g‘ri javob: Ayollar, oilaviy vazifalarni bajarish bilan mashg‘ul shaxslar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, voyaga yetmaganlar. 389-modda 1-bandiga ko‘ra, subyektlar bo‘yicha mezonga ayollar, nogironlar, voyaga yetmaganlar va hokazo kiradi.

Kazus. Karimov kasanachi sifatida ishlaydi, Sobirova esa masofadan turib ishlovchi xodim. Mehnat kodeksidagi tasniflashga ko‘ra, ularning mehnati qaysi mezon bo‘yicha o‘ziga xos xususiyatlarga ega deb hisoblanadi?
  1. Mehnat sharoitlarining og‘irligi va zararliligiga qarab belgilangan mezon bo‘yicha
  2. Tabiiy-iqlim sharoitlari noqulay hududlarda ishlash xususiyatlari mezoni bo‘yicha
  3. Xodim va ish beruvchi o‘rtasidagi mehnat munosabatlarining xususiyatlari bo‘yicha
  4. Mehnat faoliyatining sohalari va tarmoqlari xususiyatlari bo‘yicha belgilanadi

To‘g‘ri javob: Xodim va ish beruvchi o‘rtasidagi mehnat munosabatlarining xususiyatlari bo‘yicha. 389-modda 5-bandiga ko‘ra, kasanachilar va masofadan ishlovchilar munosabatlar xususiyatlari mezoniga kiradi.

Pedagoglar, tibbiyot xodimlari va transport xodimlari mehnatining o‘ziga xos xususiyatlari qaysi mezon bo‘yicha tasniflanadi?
  1. Mehnat munosabatlarining subyektlari xususiyatlari bo‘yicha
  2. Mehnat sharoitlarining og‘irligi va zararliligi bo‘yicha
  3. Tabiiy-iqlim sharoitlari va hududlar xususiyatlari bo‘yicha
  4. Mehnat faoliyatining sohalari, tarmoqlari va turlari bo‘yicha

To‘g‘ri javob: Mehnat faoliyatining sohalari, tarmoqlari va turlari bo‘yicha. 389-modda 2-bandiga ko‘ra, pedagoglar, tibbiyot va transport xodimlari soha va tarmoq mezoniga kiradi.

Quyidagi hukmlardan qaysi biri to‘g‘ri? Mehnat kodeksidagi tasniflash mezonlari haqida.
  1. Mehnat qonunchiligi va boshqa huquqiy hujjatlarda tasniflashning boshqa mezonlari ham nazarda tutilishi mumkin
  2. Faqat Kodeksda sanab o‘tilgan mezonlar mavjud, boshqa hujjatlarda mezonlar belgilanishi mumkin emas
  3. Tasniflash mezonlarini faqat ish beruvchi ichki hujjat orqali belgilaydi, qonun hujjatlari bunga aralashmaydi
  4. Tasniflash faqat mehnat munosabatlari subyektlari bo‘yicha amalga oshiriladi, boshqa mezonlar nazarda tutilmaydi

To‘g‘ri javob: Mehnat qonunchiligi va boshqa huquqiy hujjatlarda tasniflashning boshqa mezonlari ham nazarda tutilishi mumkin. 389-modda oxirgi qismiga ko‘ra, boshqa mezonlar ham nazarda tutilishi mumkin.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiIshni ta’lim bilan birga olib boruvchi xodimlar uchun kafolatlar va kompensatsiyalarKeyingi →Ijtimoiy va huquqiy jihatdan kuchli himoya qilinishga muhtoj shaxslarning mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari (1/9)