Umumiy qoidalar
Vii Bo‘Lim. Xodimlarning Mehnat Huquqlarini Himoya Qilish. Mehnat Nizolarini Ko‘Rib Chiqish
527-modda. Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish
Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
mehnat to‘g‘risidagi qonunchilik, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar, shuningdek mehnat shartnomalari shartlari buzilishining oldini olishni va (yoki) ularga barham berishni;
xodimning buzilgan huquqlarini tiklashni;
xodimning mehnat huquqlari buzilganligi munosabati bilan unga yetkazilgan moddiy zararning o‘rnini qoplashni va (yoki) ma’naviy ziyonni kompensatsiya qilishni;
xodimning mehnat huquqlarini buzganlikda aybdor ish beruvchilarning va boshqa mansabdor shaxslarning javobgarligini.
528-modda. Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi
Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishni rad etishi to‘g‘risidagi yozma yoki og‘zaki majburiyatlari haqiqiy emas.
529-modda. Mehnat huquqlarini himoya qilishning asosiy usullari
Mehnat huquqlarini himoya qilishning asosiy usullari quyidagilardan iborat:
xodimlarning mehnat huquqlarini o‘zi himoya qilishidan;
mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikka, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga va mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati hamda tekshiruvidan;
mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikka, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga va mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratidan;
mehnat huquqlarining yarashtiruv-vositachilik tartib-taomillari orqali himoya qilishdan;
mehnat huquqlarining mehnat nizolarini ko‘rib chiquvchi organlar tomonidan himoya qilishdan.
Xodimlarga mehnat huquqlarini himoya qilish usulini tanlash, qonunda taqiqlanmagan barcha usullar bilan o‘z mehnat huquqlarini himoya qilish huquqi kafolatlanadi.
Bilimingizni sinang
Mehnat kodeksi — 527-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Mehnat faoliyatini amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi hududiga qonuniy ravishda kirib kelgan chet el fuqarosi bo‘lgan xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishning o‘ziga xos xususiyatlari
- Yuqori malakali mutaxassis yoki malakali mutaxassis bo‘lgan chet el fuqarolari mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari
- Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish
- Mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikka, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga hamda mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati va tekshiruvini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organlari
To‘g‘ri javob: Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. 527-modda: Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish.
Mehnat kodeksi: «Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish» qaysi moddada belgilangan?
- 534-modda
- 525-modda
- 526-modda
- 527-modda
To‘g‘ri javob: 527-modda. 527-modda: Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish.
Mehnat kodeksiga ko‘ra, xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish quyidagilardan qaysi birini o‘z ichiga oladi?
- Xodimning buzilgan huquqlarini tiklashni
- Xodimning ish haqini kamaytirishni
- Ish beruvchining zararini xodimdan undirishni
- Xodimni boshqa ish joyiga majburan ko‘chirishni
To‘g‘ri javob: Xodimning buzilgan huquqlarini tiklashni. 527-moddaga ko‘ra himoya xodimning buzilgan huquqlarini tiklashni o‘z ichiga oladi.
Ish beruvchi Sanjar xodim Dildoraning mehnat huquqlarini buzdi. Mehnat kodeksiga ko‘ra, mehnat huquqlarini himoya qilishga yana nima kiradi?
- Ish beruvchilarning mehnat huquqlarini buzganlik uchun javobgarligini faqat ma’muriy jarima bilan cheklash
- Mehnat huquqlarini buzganlikda aybdor ish beruvchilarning va boshqa mansabdor shaxslarning javobgarligi
- Mehnat huquqlarini buzganlikda aybdor xodimlarning va boshqa jamoat vakillarining javobgarligi
- Mehnat huquqlarini buzganlikda ayblangan ish beruvchilarning fuqarolik-huquqiy mas’uliyatdan ozod etilishi
To‘g‘ri javob: Mehnat huquqlarini buzganlikda aybdor ish beruvchilarning va boshqa mansabdor shaxslarning javobgarligi. 527-moddaga ko‘ra himoya aybdor ish beruvchi va mansabdor shaxslarning javobgarligini ham o‘z ichiga oladi.
Xodimning mehnat huquqlari buzilganligi munosabati bilan unga qanday zararlar qoplanishi mumkin?
- Faqat ish haqining o‘rtacha miqdoridagi jarima, ma’naviy ziyon qoplanmaydi
- Faqat moddiy zararning yarmi va ma’naviy ziyonning to‘liq kompensatsiyasi
- Yetkazilgan moddiy zararning o‘rni va (yoki) ma’naviy ziyon kompensatsiyasi
- Faqat ish beruvchining mol-mulkiga undiriladigan jarima va muddatli penya
To‘g‘ri javob: Yetkazilgan moddiy zararning o‘rni va (yoki) ma’naviy ziyon kompensatsiyasi. 527-moddaga ko‘ra moddiy zararning o‘rnini qoplash va (yoki) ma’naviy ziyonni kompensatsiya qilish himoya tarkibiga kiradi.
Mehnat kodeksi — 528-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- O‘zini o‘zi himoya qilish huquqini suiiste’mol qilish
- Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi
- Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish
- O‘zini o‘zi himoya qilish shakllari
To‘g‘ri javob: Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi. 528-modda: Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi.
Mehnat kodeksi: «Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi» qaysi moddada belgilangan?
- 528-modda
- 533-modda
- 527-modda
- 531-modda
To‘g‘ri javob: 528-modda. 528-modda: Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmasligi.
Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishga nisbatan Mehnat kodeksida nima deyilgan?
- To‘sqinlik qilishga ish beruvchi roziligi bilan yo‘l qo‘yiladi
- To‘sqinlik qilish faqat jamoa shartnomasida ruxsat etiladi
- To‘sqinlik qilishga bir yilga yo‘l qo‘yiladi
- To‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmaydi
To‘g‘ri javob: To‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmaydi. 528-moddaga ko‘ra xodimning himoya huquqini amalga oshirishga to‘sqinlik qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash