XotirAIUmumiy qoidalar (2/2)
I Bo‘Lim. Notariat Faoliyatining Tashkiliy Asoslari
7-modda. Notarius faoliyatidagi cheklovlar
Notarius:
ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan, shuningdek Notarial palata va uning hududiy boshqarmalaridagi faoliyatdan tashqari tadbirkorlik va boshqa faoliyat bilan shug‘ullanishga;
shartnomalarni tuzish, o‘zgartirish va bekor qilish chog‘ida vositachilik xizmati ko‘rsatishga;
faksimiledan foydalanishga va shaxsiy muhrni boshqa shaxslarga berishga, bundan uning litsenziyasining amal qilishi to‘xtatilgan davrga muhrni Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligiga, adliya boshqarmalariga topshirishi mustasno;
ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarni istisno etganda o‘z idorasi joylashgan hududdan tashqarida faoliyatni amalga oshirishga haqli emas.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius o‘z fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzmasdan turib o‘z faoliyatini amalga oshirishga ham haqli emas.
Ushbu modda birinchi qismining uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan cheklov davlat notarial idorasining boshqa xodimlariga nisbatan ham tatbiq etiladi.
8-modda. Davlat notarial idorasi
Davlat notarial idoralari O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tashkil etiladi va tugatiladi.
Davlat notarial idorasi yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmaydi.
Davlat notarial idorasining nomida “davlat notarial idorasi” degan so‘zlar bo‘lishi, tegishli tuman, shahar ko‘rsatilishi va zarur bo‘lganda, davlat notarial idorasining raqami bo‘lishi kerak.
8¹-modda. Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius yuridik shaxs tashkil etmagan holda o‘z idorasiga ega bo‘lishga, bank hisobvarag‘i va boshqa shaxsiy hisobvaraqlar ochishga, mulkiy hamda shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bo‘lishga hamda majburiyatlarni o‘z zimmasiga olishga, xodimlar bilan mehnat shartnomalarini tuzish va bekor qilishga, sudda o‘z nomidan ishtirok etishga hamda qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirishga haqli.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notariusni hisobga qo‘yish va hisobdan chiqarish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi va adliya boshqarmalari tomonidan amalga oshiriladi.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notariusning idorasi tugatilganda kreditorlarning talablari qanoatlantirilgandan so‘ng qolgan mol-mulk notariusning tasarrufida qoladi va unga soliq solinmaydi.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius notarial idoraning xodimlarini lavozimga tayinlashda va lavozimidan ozod qilishda mustaqildir, bundan ushbu Qonunning 2¹ va 2²-moddalarida ko‘rsatilgan hollar mustasno.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius idorasining nomida “xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius” degan so‘zlar bo‘lishi va tegishli tuman, shahar ko‘rsatilishi kerak.
8²-modda. Notarial idoraning binosi
Notarial idora binosida fuqarolarning notarius huzuriga kirish imkoniyati, notarial harakatlarning sir tutilishi, notarial ish yuritish hujjatlari, materiallari va notarial arxivning but saqlanishi, to‘lovlarni qabul qilish, audio- va video qayd etish uchun shart-sharoitlar ta’minlanishi kerak.
10-modda. Notarial ish yuritish va hisobdorlik
Notarial idora notarial ish yuritish hujjatlari va materiallarining but saqlanishini ta’minlashi, o‘z notarial arxiv ishini yuritishi shart.
Notarial ish yuritish hujjatlari va materiallari uch yil o‘tgach Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, adliya boshqarmalari huzuridagi idoraviy notarial arxivlarga topshirilishi kerak. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, adliya boshqarmalari huzuridagi idoraviy notarial arxivlar tomonidan beriladigan notarial tasdiqlangan hujjatlarning dublikatlari va reyestrlardan ko‘chirmalar notarial tasdiqlangan hujjatlarga tenglashtiriladi hamda ularni berganlik uchun qonunchilikda belgilangan tartibda haq undiriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, adliya boshqarmalari huzuridagi idoraviy notarial arxivlar O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhrga ega bo‘ladi.
Notarial ish yuritish qoidalari, notarial hujjatlarni saqlash muddatlari va tartibi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, adliya boshqarmalari davlat boji tushumlarining hisobini yuritadi va ular yuzasidan davlat soliq xizmati organlariga hisobot taqdim etadi.
11-modda. Notarial harakatlar amalga oshiriladigan til
O‘zbekiston Respublikasida notarial harakatlar davlat tilida amalga oshiriladi.
Rasmiylashtirilgan hujjat matni fuqarolarning talabiga binoan notarius yoki notarial harakatlarni amalga oshiruvchi shaxs tomonidan rus tilida yoki imkon bo‘lsa, boshqa maqbul tilda beriladi.
12-modda. Notariusning muhri, shtamplari, ish qog‘ozlari
Notarius O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan, notarius familiyasi, ismi-sharifi, lavozimi va notarial idoraning nomi ko‘rsatilgan shaxsiy muhriga, tasdiqlovchi yozuvlar bitilgan shtamplariga, notarial idoraning blankalariga ega bo‘ladi. Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notariusning muhrida litsenziyaning seriyasi va raqami ko‘rsatiladi.
Notariuslarning reyestriga ularning muhri va imzosi namunalari kiritiladi.
Notariusning muhri O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan yagona namuna bo‘yicha tayyorlanadi.
Notarius muhri, shtamplari, gerbli (maxsus) blankalari litsenziyaning amal qilishi to‘xtatib turilgan, tugatilgan va litsenziya bekor qilingan hollarda hamda qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligiga hamda adliya boshqarmalariga qaytarilishi lozim.
Notarial idoralar tomonidan gerbli (maxsus) blankalarni hisobga olish, saqlash, sarflash va ular bo‘yicha hisobot berish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.
Bilimingizni sinang
Notarius tadbirkorlik va boshqa faoliyat bilan shug‘ullana olmaydi. Qaysi faoliyat bu cheklovdan istisno?
- Ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyat bilan
- Savdo-sotiq va vositachilik faoliyati bilan
- Ko‘chmas mulk bilan bog‘liq tadbirkorlik faoliyati bilan
- Advokatlik faoliyati bilan
To‘g‘ri javob: Ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyat bilan. 7-moddaga ko‘ra notarius ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan hamda Notarial palatadagi faoliyatdan tashqari boshqa faoliyat bilan shug‘ullana olmaydi.
Notariusga shartnomalarni tuzish, o‘zgartirish va bekor qilish chog‘ida nima taqiqlanadi?
- Shartnoma loyihasini tuzib berish
- Vositachilik xizmati ko‘rsatish
- Tomonlarga huquqlarini tushuntirish
- Shartnoma imzolanishini shahodatlash
To‘g‘ri javob: Vositachilik xizmati ko‘rsatish. 7-modda notariusning shartnomalar tuzish chog‘ida vositachilik xizmati ko‘rsatishga haqli emasligini belgilaydi.
Notariusning shaxsiy muhri va faksimile borasida qaysi hukm to‘g‘ri?
- Faksimile va shaxsiy muhrni boshqa notariuslarga berish mumkin; litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr Notarial palataga topshiriladi
- Faksimile va shaxsiy muhrni faqat yordamchisiga berish mumkin; litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr yordamchida qoladi
- Faksimile va shaxsiy muhrni boshqalarga berish taqiqlanadi; litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr adliya organiga topshiriladi
- Faksimile taqiqlanadi, shaxsiy muhrni esa ishonchli xodimga berish mumkin; litsenziya to‘xtatilgan davrda muhr yo‘q qilinadi
To‘g‘ri javob: Faksimile va shaxsiy muhrni boshqalarga berish taqiqlanadi; litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr adliya organiga topshiriladi. 7-moddaga ko‘ra faksimile va muhrni boshqalarga berish mumkin emas; to‘xtatilgan davrga muhr adliya organiga topshiriladi.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius faoliyatini boshlashdan oldin qanday shartnoma tuzishi shart?
- Notarial idora binosini uzoq muddatli ijaraga olish shartnomasi
- Notarial harakatlarni sug‘urtalash to‘g‘risidagi ixtiyoriy kelishuv
- Mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni sug‘urtalash shartnomasi
- Fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish shartnomasi
To‘g‘ri javob: Fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish shartnomasi. 7-moddaga ko‘ra bunday sug‘urta shartnomasisiz xususiy notarius faoliyatni amalga oshira olmaydi.
Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius Hasanov o‘z idorasi yonida savdo do‘koni ochib, tadbirkorlik bilan shug‘ullana boshladi. Uning harakatiga qanday baho berish kerak?
- Qonunga zid: notarius ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan boshqa tadbirkorlik bilan shug‘ullana olmaydi
- Qonuniy: xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius tadbirkorlik faoliyatida cheklanmagan
- Qonuniy, agar do‘kondan olinadigan daromad notarial daromaddan kam bo‘lsa
- Qonunga zid faqat savdo do‘koni davlat notarial idorasi yonida ochilgan bo‘lsa
To‘g‘ri javob: Qonunga zid: notarius ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan boshqa tadbirkorlik bilan shug‘ullana olmaydi. 7-moddaga ko‘ra notarius tadbirkorlik bilan shug‘ullanishga haqli emas (ilmiy, ijodiy, pedagogik faoliyat bundan mustasno).
Notarius Ismoilova litsenziyasi to‘xtatilgan davrda shaxsiy muhrini ishonchli xodimi Zarinaga bergan edi. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- To‘g‘ri: ishonchli xodimga muhrni berish mumkin, litsenziya to‘xtatilgan davrda muhr xodimning o‘zida qolishi kerak edi
- Noto‘g‘ri: shaxsiy muhrni boshqa shaxsga berib bo‘lmaydi, litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr adliya organiga topshirilishi kerak edi
- To‘g‘ri: shaxsiy muhrni Zarinaga berish mumkin, faqat litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr Notarial palataga topshirilishi lozim edi
- Noto‘g‘ri: shaxsiy muhrni boshqa shaxsga berib bo‘lmaydi, litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr Vazirlar Mahkamasiga topshirilishi kerak edi
To‘g‘ri javob: Noto‘g‘ri: shaxsiy muhrni boshqa shaxsga berib bo‘lmaydi, litsenziya to‘xtatilgan davrga muhr adliya organiga topshirilishi kerak edi. 7-modda muhrni boshqalarga berishni taqiqlaydi va to‘xtatilgan davrga muhrni adliya organiga topshirishni belgilaydi.
Xususiy notarius Qodirov Toshkent shahridagi idorasi joylashgan hududdan tashqarida, qo‘shni viloyatda doimiy ravishda notarial harakatlar bajara boshladi. Qonunchilikka muvofiqmi?
- Ha: xususiy notarius ixtiyoriy viloyatda doimiy faoliyat yuritishi mumkin, chunki idora joylashuvi cheklov belgilamaydi
- Ha: notarius o‘z idorasi joylashgan hududdan tashqarida ham faoliyat yurita oladi, agar tegishli viloyat hokimligi ruxsat bersa
- Yo‘q: notarius qo‘shni viloyatda faqat Notarial palata a’zolarining umumiy yig‘ilishi ruxsati bilan faoliyat yurita oladi
- Yo‘q: qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari notarius o‘z idorasi joylashgan hududdan tashqarida faoliyat yurita olmaydi
To‘g‘ri javob: Yo‘q: qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari notarius o‘z idorasi joylashgan hududdan tashqarida faoliyat yurita olmaydi. 7-modda: o‘z idorasi joylashgan hududdan tashqarida faoliyat yuritish istisnolardan tashqari taqiqlanadi.
Davlat notarial idorasining nomida qaysi so‘zlar bo‘lishi kerak?
- “davlat notarial idorasi”
- “davlat adliya idorasi”
- “notarial palata idorasi”
- “davlat notarial arxivi”
To‘g‘ri javob: “davlat notarial idorasi”. Davlat notarial idorasining nomida “davlat notarial idorasi” so‘zlari, tuman yoki shahar va zarur bo‘lsa raqami ko‘rsatilishi kerak.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash