XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Oila kodeksi · 103–109-m.

Ota-ona hamda bolalarning aliment huquqi va majburiyatlari (2/3)

V Bo‘Lim. Oila A’Zolarining Va Boshqa Shaxslarning Aliment Majburiyatlari

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

103-modda. Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar

Ota-ona favqulodda holatlar (bolaning og‘ir shikastlanishi, kasal bo‘lishi va boshqalar) tufayli kelib chiqqan, bolaning ta’minoti uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishi shart.

Qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishdan bosh tortgan ota (ona)dan sud ularning oilaviy va moddiy ahvolini hisobga olib, qo‘shimcha xarajatlarni qisman pul bilan to‘lanadigan qat’iy summada undirish haqida hal qiluv qarori chiqarishi mumkin.

104-modda. Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar

Aliment O‘zbekiston Respublikasi hududida va uning tashqarisida pul yoki natura tarzida olingan barcha turdagi daromadlardan ushlab qolinadi.

Chet el valyutasida olinadigan daromadlar aliment undiriladigan kunda amalda bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy kursi bo‘yicha so‘mlarda hisoblanadi.

105-modda. Aliment miqdorini kamaytirish

Aliment to‘layotgan ota-onaning boshqa voyaga yetmagan bolalari bo‘lib, undan qonunda belgilangan miqdorda aliment undirilganda o‘sha bolalar aliment olayotgan bolalarga nisbatan moddiy jihatdan kamroq ta’minlanib qoladigan bo‘lsa, shuningdek aliment to‘layotgan ota (ona) nogironligi bo‘lgan shaxs bo‘lib, moddiy jihatdan qiynalib kelayotgan bo‘lsa yoki aliment olayotgan shaxs mustaqil daromadga ega bo‘lgan taqdirda, aliment miqdori sud tomonidan kamaytirilishi mumkin.

Agar voyaga yetmagan bola davlat yoki nodavlat muassasalarining to‘liq ta’minotida bo‘lsa, sud aliment to‘layotgan ota yoki onaning moddiy ahvolini hisobga olib, to‘lanayotgan aliment miqdorini kamaytirish haqida hal qiluv qarori chiqarishi mumkin.

Aliment miqdorini kamaytirish uchun asos bo‘lgan holatlar tugaganda manfaatdor taraf aliment qonunda belgilangan miqdorda undirilishini talab qilib, sudga murojaat etishga haqli.

106-modda. Yetim bolalarga va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ta’minot berish

Yetim bolalarga va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ta’minot berish, ularni tarbiyalash va ularga ta’lim berish davlat tomonidan to‘liq amalga oshiriladi.

107-modda. Bolalar muassasalariga joylashtirilgan bolalar uchun aliment undirish

Voyaga yetmagan bolani ota-onasidan olish va uni bolalar tarbiya muassasasiga joylashtirish to‘g‘risidagi hal qiluv qarorini chiqarishda sud ota va onaning har biridan mazkur bola foydasiga ushbu Kodeksning 99-moddasida belgilangan miqdorlarda alimentlar undiradi. Bunda undirilgan alimentlar mazkur bola nomiga ochilgan bank hisobvarag‘ida jamlanadi va u voyaga yetganda to‘lanadi.

108-modda. Voyaga yetgan mehnatga layoqatsiz bolalarning ta’minot talab qilish huquqi

Mehnatga layoqatsiz, yordamga muhtoj voyaga yetgan bolalar ota-onasidan, agar ular yo‘q bo‘lsa, qarindoshlari va ushbu Kodeksda ko‘rsatilgan boshqa shaxslardan o‘z ta’minoti uchun aliment talab qilish huquqiga ega. Bunday hollarda aliment miqdori sud tomonidan aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxsning moddiy va oilaviy ahvoli hisobga olinib, pul bilan to‘lanadigan qat’iy summada belgilanishi mumkin.

109-modda. Voyaga yetgan, mehnatga layoqatli bolalarning ota-onasiga ta’minot berish majburiyati

Voyaga yetgan, mehnatga layoqatli bolalar mehnatga layoqatsiz, yordamga muhtoj o‘z ota-onasiga ta’minot berishlari va ular to‘g‘risida g‘amxo‘rlik qilishlari shart.

Ota-onasining davlat va nodavlat muassasalari qaramog‘ida ekanligi voyaga yetgan mehnatga layoqatli bolalarni ota-ona haqida g‘amxo‘rlik qilish va ularga moddiy yordam ko‘rsatish majburiyatidan ozod qilmaydi.

Bilimingizni sinang

Oila kodeksi — 103-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ota-onaning voyaga yetgan bolalariga aliment to‘lashi
  2. Ota-onaning voyaga yetmagan bolalariga to‘laydigan aliment miqdori
  3. Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar
  4. Yetim bolalarga va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ta’minot berish

To‘g‘ri javob: Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar. 103-modda: Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar.

Oila kodeksi: «Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar» qaysi moddada belgilangan?
  1. 103-modda
  2. 100-modda
  3. 106-modda
  4. 99-modda

To‘g‘ri javob: 103-modda. 103-modda: Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar.

9 yoshli Timur avtohalokatda og‘ir shikastlandi, davolanishga qo‘shimcha mablag‘ zarur. Otasi Alisher oilaviy va moddiy ahvoli yetarli bo‘lishiga qaramay xarajatlarda ishtirok etishdan bosh tortdi. Oila kodeksiga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
  1. Alisher bunday xarajatlarda ishtirok etishi shart; bosh tortsa, sud qat’iy summada undirishi mumkin
  2. Alisher xarajatlarda ishtirok etishi shart emas, chunki bola davolanishi davlat zimmasida bo‘ladi
  3. Alisher xarajatlarda ishtirok etishi shart; bosh tortsa, sud faqat Alisherning roziligi bilan undirishi mumkin
  4. Alisher ishtirok etishi shart emas, chunki favqulodda xarajatlar faqat onaning zimmasiga yuklatiladi

To‘g‘ri javob: Alisher bunday xarajatlarda ishtirok etishi shart; bosh tortsa, sud qat’iy summada undirishi mumkin. 103-modda: ota-ona favqulodda holatlar tufayli kelib chiqqan qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishi shart.

Oila kodeksiga ko‘ra qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishdan bosh tortgan ota (ona)dan sud ularni qanday shaklda undirishi mumkin?
  1. Daromadning yarmi ulushida
  2. Faqat natura shaklida
  3. Qisman pul bilan to‘lanadigan qat’iy summada
  4. Ota-onalik huquqidan mahrum qilish orqali

To‘g‘ri javob: Qisman pul bilan to‘lanadigan qat’iy summada. 103-modda: sud oilaviy va moddiy ahvolni hisobga olib, qo‘shimcha xarajatlarni qat’iy summada undirishi mumkin.

Oila kodeksi — 104-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ota-onaning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar
  2. Bolalarning ta’minoti uchun qilinadigan qo‘shimcha xarajatlar
  3. Voyaga yetgan, mehnatga layoqatli bolalarning ota-onasiga ta’minot berish majburiyati
  4. Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar

To‘g‘ri javob: Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar. 104-modda: Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar.

Oila kodeksi: «Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar» qaysi moddada belgilangan?
  1. 109-modda
  2. 104-modda
  3. 111-modda
  4. 103-modda

To‘g‘ri javob: 104-modda. 104-modda: Aliment undirishda hisobga olinadigan daromadlar.

Oila kodeksiga ko‘ra aliment qaysi daromadlardan ushlab qolinadi?
  1. Faqat O‘zbekiston hududida pul shaklida olingan ish haqidan, natura va xorijdagi daromadlardan emas
  2. O‘zbekiston hududida va uning tashqarisida pul yoki natura tarzida olingan barcha turdagi daromadlardan
  3. Faqat rasmiy ish haqidan, boshqa turdagi daromadlar, shu jumladan natura shaklidagilari ushlanmaydi
  4. O‘zbekiston hududida olingan barcha turdagi daromadlardan, xorijdagi daromadlar esa hisobga olinmaydi

To‘g‘ri javob: O‘zbekiston hududida va uning tashqarisida pul yoki natura tarzida olingan barcha turdagi daromadlardan. 104-modda: aliment hududda va tashqarisida pul yoki natura tarzida olingan barcha daromadlardan ushlab qolinadi.

Aliment to‘lovchi Bekzod xorijda ishlab, daromadini dollarda olmoqda. Oila kodeksiga ko‘ra uning daromadi qaysi kurs bo‘yicha so‘mda hisoblanadi?
  1. Aliment undiriladigan kunda amalda bo‘lgan tijorat banklarining o‘rtacha kursi bo‘yicha
  2. Daromad olingan kunda amalda bo‘lgan Markaziy bankning rasmiy kursi bo‘yicha
  3. Sud qarori chiqarilgan kunda amalda bo‘lgan Markaziy bankning rasmiy kursi bo‘yicha
  4. Aliment undiriladigan kunda amalda bo‘lgan Markaziy bankning rasmiy kursi bo‘yicha

To‘g‘ri javob: Aliment undiriladigan kunda amalda bo‘lgan Markaziy bankning rasmiy kursi bo‘yicha. 104-modda: chet el valyutasidagi daromad aliment undiriladigan kundagi Markaziy bankning rasmiy kursi bo‘yicha so‘mda hisoblanadi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiOta-ona hamda bolalarning aliment huquqi va majburiyatlari (1/3)Keyingi →Ota-ona hamda bolalarning aliment huquqi va majburiyatlari (3/3)