XotirAIO‘zbekiston Respublikasida soliqlar va yig‘imlar tizimi
Umumiy Qism
16-modda. Soliqlar va yig‘imlar
Soliq deganda ushbu Kodeksda belgilangan, O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetiga yoki davlat maqsadli jamg‘armasiga (bundan buyon matnda budjet tizimi deb yuritiladi) to‘lanadigan majburiy beg‘araz to‘lov tushuniladi.
Yig‘im deganda budjet tizimiga ushbu Kodeksda yoki boshqa qonunlarda belgilangan majburiy to‘lov tushuniladi, bu yig‘imning to‘lanishi uni to‘lovchi shaxsga nisbatan vakolatli organ yoki uning mansabdor shaxsi tomonidan yuridik ahamiyatga ega harakatlarni amalga oshirish, shu jumladan unga muayyan huquqlarni yoxud ruxsat etuvchi hujjatlarni berish shartlaridan biri bo‘ladi.
Shaxsning zimmasiga sud tartibida yuklatilgan jarimalar va boshqa to‘lovlar, shuningdek ijro ishini yuritish tartibida qo‘llaniladigan huquqiy ta’sir choralari, qonunda belgilangan hollarda mol-mulkni musodara qilish hamda boshqacha tarzda olib qo‘yish soliqlar yoki yig‘imlar jumlasiga kirmaydi.
17-modda. Soliqlarning va yig‘imlarning turlari
O‘zbekiston Respublikasi hududida quyidagi soliqlar belgilanadi:
- 1) qo‘shilgan qiymat solig‘i;
- 2) aksiz solig‘i;
- 3) foyda solig‘i;
- 4) jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i;
- 5) yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq;
5¹) foydali qazilmalarni qazib olganlik uchun maxsus renta solig‘i;
- 6) suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq;
- 7) mol-mulk solig‘i;
- 8) yer solig‘i;
- 9) ijtimoiy soliq.
O‘zbekiston Respublikasi hududida yig‘imlar belgilanishi mumkin. Yig‘imlarni joriy etish tartibi qonunlarda, yig‘imlarni hisoblab chiqarish va to‘lash tartibi ushbu Kodeksda hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.
Chet davlatlar avtotransport vositalarining O‘zbekiston Respublikasi hududiga kirganligi va uning hududi orqali tranziti uchun yig‘imni, yuk ko‘tarish quvvati 10 tonnadan yuqori bo‘lgan yuk avtotransporti vositalari va tirkamalarining avtomobil yo‘llari bo‘ylab harakatlanishi huquqi uchun yig‘imni, alkogol mahsulotlarini realizatsiya qilish huquqi uchun yig‘imlarni, pivo va pivo ichimliklari bilan chakana savdo qilish huquqi uchun yig‘imni hamda tamaki mahsulotlari bilan chakana savdo qilish huquqi uchun yig‘imni hisoblab chiqarish va to‘lash tartibi ushbu Kodeks bilan tartibga solinadi.
Davlat bojini hisoblab chiqarish va undirish tartibi davlat boji to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilanadi.
18-modda. Maxsus soliq rejimlari
Soliq to‘lovchilarning ayrim toifalari uchun O‘zbekiston Respublikasi hududida quyidagi maxsus soliq rejimlari belgilanadi:
- 1) aylanmadan olinadigan soliq;
- 2) mahsulot taqsimotiga oid bitimlar ishtirokchilariga soliq solishning alohida tartibi;
- 3) maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga va ayrim toifadagi soliq to‘lovchilarga soliq solishning alohida tartibi;
- 4) O‘zbekiston Respublikasining ayrim hududlarida soliq solishning alohida tartibi;
- 5) islomiy moliya operatsiyalariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari.
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga va ayrim toifadagi soliq to‘lovchilarga soliq solishning alohida tartibi qonunchilikda yoki investitsiya bitimlarida nazarda tutilgan investitsiyalarni amalga oshirish hamda boshqa shartlarni bajarish bilan bog‘liq holda muayyan muddat uchun belgilanadi.
Maxsus soliq rejimlari ayrim soliqlarni to‘lashdan ozod etishni, pasaytirilgan soliq stavkalarini va boshqa soliq imtiyozlarini qo‘llashni nazarda tutishi mumkin.
Bilimingizni sinang
Soliq kodeksiga ko‘ra, soliq deganda nima tushuniladi?
- Xizmat ko‘rsatilganligi uchun budjetga to‘lanadigan ixtiyoriy va evaz evaziga olinadigan to‘lov
- Davlat budjetiga yoki davlat maqsadli jamg‘armasiga to‘lanadigan majburiy beg‘araz to‘lov
- Sud tomonidan tayinlanib, davlat budjetiga to‘lanadigan majburiy jarima va penya to‘lovi
- Ruxsat etuvchi hujjat berilishi uchun davlat budjetiga to‘lanadigan majburiy evaz evaziga to‘lov
To‘g‘ri javob: Davlat budjetiga yoki davlat maqsadli jamg‘armasiga to‘lanadigan majburiy beg‘araz to‘lov. 16-moddada soliq budjet tizimiga to‘lanadigan majburiy beg‘araz to‘lov sifatida ta’riflangan.
Soliq va yig‘imni taqqoslang. Yig‘imning o‘ziga xos belgisi qaysi?
- Yig‘imning to‘lanishi vakolatli organ tomonidan yuridik ahamiyatga ega harakatlarni amalga oshirish (masalan, ruxsat berish) shartlaridan biri bo‘ladi
- Yig‘im sud tomonidan jarima sifatida yuklatilib, uning to‘lanishi vakolatli organning yuridik ahamiyatga ega harakatlariga bog‘liq bo‘lmaydi
- Yig‘im faqat chet el fuqarolaridan olinadi va uning to‘lanishi vakolatli organ tomonidan ruxsat berish shartlaridan biri hisoblanmaydi
- Yig‘im budjet tizimiga to‘lanmaydi, balki vakolatli organ hisobvarag‘iga o‘tkaziladi va yuridik ahamiyatga ega harakatlarga bog‘liq emas
To‘g‘ri javob: Yig‘imning to‘lanishi vakolatli organ tomonidan yuridik ahamiyatga ega harakatlarni amalga oshirish (masalan, ruxsat berish) shartlaridan biri bo‘ladi. 16-moddaga ko‘ra yig‘imni to‘lash vakolatli organning yuridik ahamiyatli harakatlari shartlaridan biri.
Sud tartibida fuqaroga yuklatilgan jarima Soliq kodeksiga ko‘ra qanday to‘lov hisoblanadi?
- Soliq jumlasiga kiradigan to‘lov hisoblanadi
- Yig‘im jumlasiga kiradigan to‘lov hisoblanadi
- Soliqlar yoki yig‘imlar jumlasiga kirmaydi
- Davlat boji jumlasiga kiradigan to‘lov
To‘g‘ri javob: Soliqlar yoki yig‘imlar jumlasiga kirmaydi. 16-moddaga ko‘ra sud tartibida yuklatilgan jarimalar soliq yoki yig‘im jumlasiga kirmaydi.
Yuk ko‘tarish quvvati qancha tonnadan yuqori bo‘lgan yuk avtotransporti vositalari avtomobil yo‘llari bo‘ylab harakatlanish huquqi uchun yig‘im to‘laydi?
- 20 tonnadan
- 12 tonnadan
- 10 tonnadan
- 5 tonnadan
To‘g‘ri javob: 10 tonnadan. Avtomobil yo‘llaridan foydalanish yig‘imi yuk ko‘tarish quvvati 10 tonnadan yuqori yuk avtotransporti uchun belgilangan.
Quyidagilardan qaysi biri Soliq kodeksida nazarda tutilgan soliq turlariga kiradi?
- Meros va hadyalar bo‘yicha olinadigan maxsus davlat solig‘i
- Savdo belgilaridan foydalanganlik uchun tovar belgisi solig‘i
- Faqat yuridik shaxslardan olinadigan umumiy daromad solig‘i
- Foydali qazilmalarni qazib olganlik uchun maxsus renta solig‘i
To‘g‘ri javob: Foydali qazilmalarni qazib olganlik uchun maxsus renta solig‘i. 17-moddada foydali qazilmalarni qazib olganlik uchun maxsus renta solig‘i soliqlar ro‘yxatida bor.
Yuk tashuvchi kompaniyaning yuk ko‘tarish quvvati 12 tonna bo‘lgan avtomobili avtomobil yo‘llari bo‘ylab yurmoqchi. Bu holatda Soliq kodeksiga ko‘ra qaysi to‘lov tartibi qo‘llaniladi?
- Faqat ijtimoiy soliq, chunki avtomobil yo‘llaridan foydalanish alohida to‘lov bilan belgilanmagan
- Yuk avtotransporti vositalarining avtomobil yo‘llari bo‘ylab harakatlanishi huquqi uchun yig‘im
- Faqat davlat boji, chunki harakatlanish huquqi davlat organi tomonidan beriladigan hujjatga bog‘liq
- Hech qanday to‘lov belgilanmaydi, chunki avtomobil yo‘llari barcha transport vositalari uchun bepul
To‘g‘ri javob: Yuk avtotransporti vositalarining avtomobil yo‘llari bo‘ylab harakatlanishi huquqi uchun yig‘im. 17-moddaga ko‘ra 10 tonnadan yuqori yuk avtotransporti harakatlanishi huquqi uchun yig‘im hisoblanadi.
Davlat bojini hisoblab chiqarish va undirish tartibi qaysi qonunchilikda belgilanadi?
- Davlat boji to‘g‘risidagi qonunchilikda
- Soliq kodeksining Maxsus qismi normalarida
- Fuqarolik protsessual qonunchilikda
- Bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda
To‘g‘ri javob: Davlat boji to‘g‘risidagi qonunchilikda. 17-moddaga ko‘ra davlat boji tartibi davlat boji to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilanadi.
Quyidagilardan qaysi biri Soliq kodeksidagi maxsus soliq rejimlariga kiradi?
- Qo‘shilgan qiymat solig‘ini umumbelgilangan tartibda hisoblash xususiyatlari
- Islomiy moliya operatsiyalariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari
- Yer va mol-mulk solig‘ini yagona tartibda to‘lashning o‘ziga xosliklari
- Aksiz solig‘i bo‘yicha umumiy soliq solish tartibining o‘ziga xos xususiyatlari
To‘g‘ri javob: Islomiy moliya operatsiyalariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari. 18-moddada maxsus soliq rejimlari qatorida islomiy moliya operatsiyalariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rsatilgan.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash