Alohida hollarda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari

Maxsus Qism

275-modda. Birgalikdagi faoliyat, ishonchli boshqaruv yoki konsessiya bitimi doirasida operatsiyalarni amalga oshirishda soliqni hisoblab chiqarish va to‘lashning o‘ziga xos xususiyatlari

Agar oddiy shirkat shartnomasining (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomaning) ishtirokchilaridan hech bo‘lmaganda bittasi O‘zbekiston Respublikasining soliq rezidenti bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi yuridik shaxsi yoxud yakka tartibdagi tadbirkor bo‘lsa, soliq solish maqsadida birgalikdagi faoliyat doirasida amalga oshiriladigan hamda ushbu Kodeksning 239-moddasiga muvofiq soliq solinishi lozim bo‘lgan operatsiyalarning umumiy hisobini yuritish shunday ishtirokchi (bundan buyon ushbu moddada ishonchli shaxs deb yuritiladi) tomonidan amalga oshirilishi kerak.

Mazkur qoida oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomaga) muvofiq shirkat ishlarini yuritish kimning zimmasiga yuklatilganligidan qat’i nazar, qo‘llaniladi.

Oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomaga) konsessiya bitimiga yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq operatsiyalarni amalga oshirishda shirkatning ishonchli shaxsi, konsessioner yoki ishonchli boshqaruvchi zimmasiga soliq to‘lovchining ushbu bo‘limda belgilangan majburiyatlari yuklatiladi.

Oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomaga) konsessiya bitimiga yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishda shirkatning ishonchli shaxsi, konsessioner yoki ishonchli boshqaruvchi soliq to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli hisobvaraq-fakturalarni taqdim etishi shart.

275-modda. Birgalikdagi faoliyat, ishonchli boshqaruv yoki konsessiya bitimi doirasida operatsiyalarni amalga oshirishda soliqni hisoblab chiqarish va to‘lashning o‘ziga xos xususiyatlari (davomi)

Soliq solinishi lozim bo‘lgan tovarlarni (xizmatlarni) oddiy shirkat shartnomasi (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnoma) doirasida ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish uchun olinadigan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha soliqni hisobga olish imkoniyati faqat shirkatning ishonchli shaxsiga, basharti sotuvchilar tomonidan ushbu shaxsga soliq to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar mavjud bo‘lsa, beriladi.

Shirkatning ishonchli shaxsi tomonidan boshqa faoliyat amalga oshirilgan taqdirda, oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomaga) muvofiq operatsiyalarni amalga oshirish chog‘ida foydalaniladigan va ushbu shaxs tomonidan o‘zining boshqa faoliyati amalga oshirilganda foydalaniladigan tovarlarning (xizmatlarning) alohida-alohida hisobi mavjud bo‘lganda, soliq summalarini hisobga olishga bo‘lgan huquq yuzaga keladi.

Soliqni hisobga olishga oid qism bo‘yicha xuddi shunday qoidalar konsessiya bitimiga yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq amalga oshiriladigan operatsiyalarga nisbatan belgilanadi.

Shirkatning soliq hisobini yuritish uchun mas’ul bo‘lgan ishonchli shaxsi, konsessioner, ishonchli boshqaruvchi oddiy shirkat shartnomasini (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnomani) konsessiya bitimini, mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasini bajarish jarayonida amalga oshirilgan operatsiyalarning hisobini har bir ko‘rsatib o‘tilgan shartnoma bo‘yicha alohida-alohida yuritadi.

276-modda. Qayta tashkil etilganda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari

Yuridik shaxs qayta tashkil etilganda uning soliq majburiyati ushbu moddada belgilangan o‘ziga xos xususiyatlar hisobga olingan holda, ushbu Kodeksning 92-moddasiga muvofiq o‘zining huquqiy vorisi (huquqiy vorislari) tomonidan bajariladi.

Yuridik shaxs qayta tashkil etilganda, qayta tashkil etish shaklidan qat’i nazar, qayta tashkil etilgan yuridik shaxsga qo‘yilgan va (yoki) ushbu shaxs tomonidan tovarlarni (xizmatlarni) olishda (olib kirishda) to‘langan, lekin u tomonidan hisobga olish uchun qabul qilinmagan soliq summasi ushbu bo‘limda nazarda tutilgan tartibda ushbu yuridik shaxsning huquqiy vorisida, agar huquqiy voris soliq to‘lovchi sifatida ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lsa, hisobga olinishi lozim.

Soliq summalarini hisobga olish qayta tashkil etilgan yuridik shaxsning huquqiy vorisi tomonidan qayta tashkil etilgan yuridik shaxs tovarlarni (xizmatlarni) olganda, unga taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar asosida, shuningdek huquqiy voris tovarlarni (xizmatlarni) olganda unga taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar asosida amalga oshiriladi. Soliq summalarini hisobga olish qayta tashkil etilgan yuridik shaxs tomonidan tovarlar (xizmatlar) olinishi bilan bog‘liq majburiyatlar bo‘yicha qarz huquqiy vorisga o‘tkazilganidan keyin to‘liq hajmda amalga oshiriladi.

Agar qayta tashkil etilgan shaxs ushbu Kodeksning 274-moddasiga muvofiq soliqning o‘rni qoplanishi huquqiga ega bo‘lsa, lekin soliqning o‘rni qoplanishi lozim bo‘lgan summasi qayta tashkil etish tugallanguniga qadar unga qoplanmasa, ko‘rsatilgan soliq summasining o‘rni uning huquqiy vorisiga qoplanadi.

276-modda. Qayta tashkil etilganda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari (davomi)

Agar yuridik shaxs qayta tashkil etilganda uning huquqiy vorisi (huquqiy vorislari) soliq to‘lovchi bo‘lmasa, qayta tashkil etilayotgan shaxs ushbu bo‘limda belgilangan tartibda soliqni hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summasiga tuzatish kiritishni amalga oshirishi kerak.

277-modda. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni olib kirishda va O‘zbekiston Respublikasi hududidan tovarlarni olib chiqishda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari

Tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirishda soliq solish tanlangan bojxona rejimiga qarab, quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

• 1) tovarlar erkin muomalada bo‘lish (import) uchun chiqarish bojxona rejimiga joylashtirilganda soliq to‘liq hajmda hisoblanadi;
• 2) tovarlar reimport bojxona rejimiga joylashtirilganda soliq to‘lovchi ushbu Kodeksga muvofiq tovarlar eksport qilinganda to‘lashdan ozod etilgan soliq summalarini yoxud unga tovarlar eksport qilinganligi tufayli qaytarib berilgan summalarni to‘laydi. Sanab o‘tilgan summalarni to‘lash bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi;
• 3) tovarlar tranzit, bojxona ombori, reeksport, boj olinmaydigan savdo, erkin bojxona hududi, yo‘q qilish, davlat foydasiga voz kechish bojxona rejimiga, shuningdek g‘amlab qo‘yilgan narsalar bojxonada deklaratsiya qilinganda soliq to‘lanmaydi;
• 4) tovarlar O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududida qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilganda, basharti qayta ishlash mahsulotlarini muayyan muddatda O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududidan olib chiqilsa, soliq to‘lanmaydi;
• 5) tovarlar vaqtincha olib kirish bojxona rejimiga joylashtirilganda bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda soliq to‘lashdan to‘liq yoki qisman ozod etish qo‘llaniladi;
• 6) bojxona hududidan tashqarida qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash mahsulotlari olib kirilgan taqdirda, soliq to‘lovi bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi;

277-modda. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni olib kirishda va O‘zbekiston Respublikasi hududidan tovarlarni olib chiqishda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari (davomi)

• 7) tovarlar ichki iste’mol uchun qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilganda soliq to‘liq hajmda to‘lanadi.

Tovarlar O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqilayotganda soliq solish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

• 1) tovarlar O‘zbekiston Respublikasi hududidan eksport bojxona tartib-taomilida olib chiqilayotganda soliq to‘lanmaydi. Mazkur qoida tovarlarni keyinchalik eksport bojxona tartib-taomiliga muvofiq olib chiqish maqsadida ushbu tovarlar bojxona ombori tartib-taomiliga joylashtirilganda ham qo‘llaniladi;
• 2) tovarlar O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqariga reeksport bojxona tartib-taomilida olib chiqilayotganda soliq to‘lanmaydi, O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirish chog‘ida to‘langan soliq summalari esa soliq to‘lovchiga bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda qaytariladi. Mazkur qoida tovarlar reeksport bojxona tartib-taomiliga muvofiq keyinchalik olib chiqish maqsadida bojxona ombori bojxona tartib-taomiliga joylashtirilganda ham qo‘llaniladi;
• 3) maxsus bojxona tartib-taomilini tugallash maqsadida g‘amlab qo‘yilgan narsalar, shuningdek tovarlar O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqilayotganda soliq to‘lanmaydi;
• 4) tovarlar O‘zbekiston Respublikasi hududidan ushbu qismning 1 — 3-bandlarida ko‘rsatilganlariga nisbatan boshqa tartib-taomillarga muvofiq olib chiqilayotganda, agar bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, bojxona tartib-taomillari bilan soliq to‘lashdan ozod etish va (yoki) to‘langan soliq summalarini qaytarish amalga oshirilmaydi.

277-modda. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni olib kirishda va O‘zbekiston Respublikasi hududidan tovarlarni olib chiqishda soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari (davomi)

Jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy, oilaviy, uy-ro‘zg‘or ehtiyojlari va tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa ehtiyojlar uchun mo‘ljallangan tovarlar olib o‘tilayotganda, tovarlar O‘zbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib o‘tilayotganligi munosabati bilan soliq to‘lash tartibi bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilanadi.

Bilimingizni sinang