XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Mehnat kodeksi · 27–33-m.

Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning subyektlari va yuzaga kelish asoslari (2/2)

I Bo‘Lim. Umumiy Qoidalar

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

27-modda. Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

Agar lavozimga saylanish xodimdan muayyan mehnat vazifasini bajarishni talab etsa, lavozimga saylanish natijasida mehnat shartnomasi asosidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar yuzaga keladi.

Agar mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikda yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoxud tashkilot ustavida (nizomida) tanlov bo‘yicha egallanishi lozim bo‘lgan lavozimlar ro‘yxati va ushbu lavozimlarga tanlov o‘tkazish tartibi belgilangan bo‘lsa, tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar yuzaga keladi.

28-modda. Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar qonunchilikda va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoki tashkilot ustavida (nizomida) nazarda tutilgan hollarda lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi.

29-modda. Vakolatli davlat organlari tomonidan ishga yuborish munosabati bilan mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalaridan bo‘lgan shaxslarning yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlari mehnat shartnomasi asosida ularni mahalliy mehnat organining yo‘llanmasi bo‘yicha “Aholi bandligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda ishga joylashtirish natijasida yuzaga keladi.

Davlat grantlari bo‘yicha ta’lim olgan oliy ta’lim tashkilotlarining bitiruvchilari bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar ularni oliy ta’lim tashkilotining taqsimot komissiyasi tomonidan berilgan ishga yuborish yo‘llanmasi natijasida, mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi.

Muqobil xizmatga chaqirilgan fuqarolarning yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlari ularni tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limining muqobil xizmatni o‘tash joyini tayinlash to‘g‘risidagi ko‘rsatmasiga asosan tashkilotlarga yuborilishi natijasida, mehnat shartnomasiga asosan yuzaga keladi.

30-modda. O‘zbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyati huquqiga doir tasdiqnoma mavjud bo‘lganda mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

Mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun qonuniy ravishda O‘zbekiston Respublikasiga kelgan chet davlatlar fuqarolari va doimiy ravishda boshqa davlatlar hududida yashayotgan fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar vakolatli davlat organi bergan O‘zbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyati huquqiga doir tasdiqnoma olinganidan, shuningdek qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa talablar bajarilganidan keyin tuziladigan mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi.

31-modda. Ota-onadan birining (ota-onaning o‘rnini bosuvchi shaxsning) yozma roziligi mavjud bo‘lganda mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

O‘n beshdan o‘n olti yoshgacha shaxslar bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar ularni mazkur yoshga to‘lguniga qadar ishga qabul qilishga ushbu Kodeksga muvofiq yo‘l qo‘yiladigan hollarda ota-onadan birining (ota-onaning o‘rnini bosuvchi shaxsning) dastlabki yozma roziligi mavjud bo‘lganda mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi.

32-modda. Ish beruvchining zimmasiga mehnat shartnomasini tuzish majburiyatini yuklatish to‘g‘risidagi sud qarori qabul qilinishi natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

Ish beruvchi tomonidan ishga qabul qilish qonunga xilof ravishda rad etilgan shaxslar bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar ish beruvchining zimmasiga mehnat shartnomasini tuzish majburiyatini yuklatish to‘g‘risidagi sud qarori qabul qilinishi natijasida tuzilgan mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi.

33-modda. Shaxsiy mehnatdan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan va fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma asosida yuzaga kelgan munosabatlarni yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etish

Jismoniy shaxs bilan ushbu Kodeks 11-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan munosabatlarni haqiqatdan tartibga soluvchi fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomani tuzish ushbu munosabatlarning sud tomonidan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etilishiga sabab bo‘ladi. Bunday holda mehnat shartnomasi fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma tuzilgan kundan e’tiboran tuzilgan deb hisoblanadi, taraflarning munosabatlari esa shartnomada shartlashilgan ishni jismoniy shaxs tomonidan bajarish boshlangan kundan e’tiboran yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etiladi.

Shaxsiy mehnatdan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan va fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma asosida yuzaga kelgan munosabatlar tugatilgan taqdirda, ushbu munosabatlarni yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etish sud tomonidan amalga oshiriladi. Mazkur shartnoma bo‘yicha ijrochi bo‘lgan jismoniy shaxs ushbu munosabatlarni yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etish uchun yakka tartibdagi mehnat nizolarini ko‘rib chiqish uchun nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda sudga murojaat qilishga haqlidir.

Bilimingizni sinang

Mehnat kodeksi — 27-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning yuzaga kelishi
  2. Shaxsiy mehnatdan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan va fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma asosida yuzaga kelgan munosabatlarni yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar deb e’tirof etish
  3. Xodimning majburiyatlari
  4. Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

To‘g‘ri javob: Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar. 27-modda: Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar.

Mehnat kodeksi: «Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar» qaysi moddada belgilangan?
  1. 33-modda
  2. 26-modda
  3. 27-modda
  4. 22-modda

To‘g‘ri javob: 27-modda. 27-modda: Lavozimga saylanish yoki tegishli lavozimni egallash uchun tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar.

Mehnat kodeksiga ko‘ra lavozimga saylanish natijasida mehnat shartnomasi asosidagi munosabat qachon yuzaga keladi?
  1. saylov natijalari e’lon qilingan har qanday holatda, mehnat vazifasidan qat’i nazar
  2. lavozimga saylanish xodimdan muayyan mehnat vazifasini bajarishni talab etsa
  3. faqat saylangan shaxsning ota-onasi yoki turmush o‘rtog‘i yozma rozilik bergan holatda
  4. faqat lavozim tashkilot ustavida ko‘rsatilmagan holatda va vazifa talab etilmasa

To‘g‘ri javob: lavozimga saylanish xodimdan muayyan mehnat vazifasini bajarishni talab etsa. 27-moddaga ko‘ra saylanish muayyan mehnat vazifasini bajarishni talab etsa, mehnat shartnomasi asosidagi munosabat yuzaga keladi.

Tanlov bo‘yicha egallanishi lozim bo‘lgan lavozimlar ro‘yxati va tanlov o‘tkazish tartibi qayerda belgilanishi mumkin?
  1. faqat xodimning mehnat shartnomasida yoki tashkilot rahbarining yakka tartibdagi buyrug‘ida belgilanadi
  2. faqat kasaba uyushmasi qo‘mitasining qarorida yoki jamoaning umumiy yig‘ilishi bayonnomasida belgilanadi
  3. faqat mahalliy hokimlik buyrug‘ida yoki mahalliy mehnat organining ichki yo‘riqnomasida belgilanadi
  4. mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikda, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoki tashkilot ustavida (nizomida)

To‘g‘ri javob: mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikda, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoki tashkilot ustavida (nizomida). 27-modda: ro‘yxat va tartib qonunchilikda, boshqa huquqiy hujjatlarda yoki ustavda belgilanadi.

Universitet nizomida kafedra mudiri lavozimi tanlov asosida egallanishi va tanlov tartibi belgilangan. Dotsent Sarvar tanlovdan o‘tib, lavozimga ega bo‘ldi. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
  1. Tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabat yuzaga keladi
  2. Munosabat faqat Sarvar sudga murojaat qilib, sud uni xodim deb topgandan keyingina yuzaga keladi
  3. Munosabat yuzaga kelmaydi, chunki lavozim tanlov bilan egallangan va tanlov mehnat shartnomasini tuzishni talab etmaydi
  4. Munosabat faqat vakolatli davlat organining yo‘llanmasi bilan yuzaga keladi, tanlov natijasi bunga ta’sir qilmaydi

To‘g‘ri javob: Tanlovdan o‘tish natijasida mehnat shartnomasi asosidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabat yuzaga keladi. 27-moddaning ikkinchi qismiga ko‘ra tanlovdan o‘tish mehnat shartnomasi asosidagi munosabatni yuzaga keltiradi.

Mehnat kodeksi — 28-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Vakolatli davlat organlari tomonidan ishga yuborish munosabati bilan mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar
  2. Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar
  3. Mehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklikning darajalari
  4. Ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati

To‘g‘ri javob: Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar. 28-modda: Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar.

Mehnat kodeksi: «Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar» qaysi moddada belgilangan?
  1. 23-modda
  2. 28-modda
  3. 29-modda
  4. 35-modda

To‘g‘ri javob: 28-modda. 28-modda: Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladigan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar.

Lavozimga tayinlash yoki lavozimga tasdiqlash natijasida mehnat shartnomasi asosida munosabatlar qaysi hollarda yuzaga keladi?
  1. har qanday lavozimga tayinlanganda, qonunchilik va tashkilot ustavida nazarda tutilganidan qat’i nazar
  2. faqat davlat tashkilotlarida lavozimga tayinlanganda, ustav va qonunchilik hujjatlaridan qat’i nazar
  3. qonunchilikda, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoki tashkilot ustavida nazarda tutilgan hollarda
  4. faqat tayinlanayotgan shaxs o‘n sakkiz yoshga to‘lgan va ishga qabul qilish arizasi bergan hollarda

To‘g‘ri javob: qonunchilikda, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoki tashkilot ustavida nazarda tutilgan hollarda. 28-moddaga ko‘ra tayinlash yoki tasdiqlash natijasida munosabat faqat nazarda tutilgan hollarda yuzaga keladi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiYakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning subyektlari va yuzaga kelish asoslari (1/2)Keyingi →Umumiy qoidalar