XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Mehnat kodeksi · 54–59-m.

Mehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklik organlari (2/2)

Ii Bo‘Lim. Mehnat Sohasidagi Ijtimoiy Sheriklik

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

54-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyati komissiya vakolatlarining muddati tugashi munosabati bilan, shuningdek quyidagi hollarda muddatidan oldin tugatilishi mumkin:

qaysi xolisona sabablar oqibatida ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosi o‘z faoliyatini amalga oshirishi mumkin bo‘lmasa, o‘sha sabablar mavjud bo‘lgan taqdirda (vafot etganligi, komissiya a’zosi sifatida faoliyatini davom ettirish imkoniyatini istisno etuvchi sud hukmining mavjudligi va boshqalar);

komissiya a’zosini u vakillik qilayotgan taraf chaqirib olganda;

komissiya a’zosi o‘zini o‘zi rad etganda.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyati muddatidan oldin tugatilgan taqdirda, u manfaatlarini ifoda etayotgan taraf o‘n kalendar kundan kechiktirmay komissiyaning yangi a’zosini tasdiqlashi kerak.

Agar ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosi uzrli sababga ko‘ra (vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi, xizmat safarida, mehnat ta’tilida yoki ijtimoiy ta’tilda bo‘lganligi sababli va boshqalar) vaqtincha o‘z majburiyatlarini bajara olmasa, mazkur a’zo o‘ziga vakillik qilayotgan taraf ushbu komissiya a’zosi bo‘lmagan muddat ichida komissiyada mazkur tarafga vakillik qiladigan shaxsni ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan muddatda belgilaydi.

55-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning vakolatlari

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalar:

zarur bo‘lgan taqdirda, jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasini ishlab chiqish, qabul qilish va ijro etish hamda ularga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha davlat organlari bilan maslahatlashuvlar o‘tkazadi;

jamoa kelishuvlarining va jamoa shartnomasining loyihalarini ishlab chiqadi;

ish beruvchilardan, ularning birlashmalaridan, kasaba uyushmalaridan yoki xodimlarning boshqa birlashmalaridan jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasi bajarilishining borishi to‘g‘risidagi axborotni so‘rab oladi;

ish beruvchilardan, ularning vakillaridan, xodimlarning vakillaridan, davlat organlaridan komissiya faoliyatini amalga oshirish, muzokaralar olib borish, tegishli jamoa kelishuvining yoki jamoa shartnomasining loyihalarini tayyorlash hamda ularning bajarilishi ustidan nazoratni tashkil etish uchun zarur bo‘lgan axborot va materiallarni oladi;

kelib tushgan takliflarni keyinchalik jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasi loyihalariga kiritish uchun tahlil qiladi va umumlashtiradi;

komissiya ishida ishtirok etish uchun manfaatdor davlat hokimiyati organlari vakillarini, shuningdek olimlarni, ekspertlarni, mutaxassislarni taklif etadi;

jamoa kelishuvlari, jamoa shartnomasi va tegishli ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya tomonidan qabul qilingan qarorlar bajarilishining borishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

55-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning vakolatlari (davomi)

jamoa kelishuvlariga va (yoki) jamoa shartnomasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritishga doir takliflar ishlab chiqadi hamda kiritadi;

zarur bo‘lgan taqdirda, jamoa kelishuvlarining, jamoa shartnomasining loyihalarini tayyorlash va ular bajarilishining borishi ustidan nazoratni amalga oshirish uchun vaqtinchalik ishchi guruhlarni tashkil etadi;

ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zolarini, shuningdek komissiyaning qarori bilan tashkil etilgan ishchi guruhlar a’zolarini mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikning va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarning ijro etilishi holatini o‘rganish uchun tashkilotlarga yuboradi;

qonunchilik hujjatlari va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar loyihalarini muhokama qilishda ishtirok etadi, ularni takomillashtirish bo‘yicha takliflar kiritadi;

komissiya majlisida jamoa kelishuvlarining va jamoa shartnomasining bajarilishini ta’minlamayotgan tashkilotlar rahbarlarini eshitadi;

xalqaro mehnat standartlarini qo‘llashga ko‘maklashish uchun maslahatlashuvlar o‘tkazishda ishtirok etadi;

jamoa kelishuvlarini va jamoa shartnomasini tuzish hamda amalga oshirish jarayonidagi kelishmovchiliklarni hal qilishga ko‘maklashadi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha tarmoq va hududiy komissiyalar tashkilotlarda jamoa kelishuvlarini hamda jamoa shartnomasini tuzishda amaliy va uslubiy yordam ko‘rsatadi.

56-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya ishini rejalashtirish

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning navbatdagi yil uchun ish rejasi komissiyaning joriy yil to‘rtinchi choragidagi oxirgi majlisida tasdiqlanadi.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning ish rejasida quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:

komissiya reglamentini tayyorlash uchun mas’ul bo‘lgan komissiya a’zolari;

komissiya majlislari o‘tkaziladigan sanalar;

komissiya muhokamasiga taqdim etiladigan masalalarning ta’rifi;

komissiya majlisining kun tartibiga kiritiladigan masalalarni tayyorlash uchun mas’ul bo‘lgan komissiya a’zolari;

jamoa kelishuvlarining, jamoa shartnomasining bajarilishi, komissiya tomonidan qabul qilingan qarorlarning ro‘yobga chiqarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish choralari;

komissiya ishining texnik ta’minotiga qaratilgan chora-tadbirlar.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning ish rejasida komissiyaning samarali faoliyat ko‘rsatishini ta’minlashga, tegishli darajadagi ijtimoiy sheriklikni rivojlantirishga qaratilgan boshqa masalalar ham nazarda tutilishi mumkin.

Taraflarning kelishuviga ko‘ra ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning ish rejasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya majlislarida ish rejasiga kiritilmagan qo‘shimcha masalalar ijtimoiy sheriklik taraflarining kelishuviga ko‘ra ko‘rib chiqilishi mumkin.

57-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha hududiy, tarmoq va respublika komissiyalarining reglamenti

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha hududiy, tarmoq va respublika komissiyalarining faoliyati tegishli komissiyaning birinchi majlisida taraflarning kelishuvi bilan tasdiqlanadigan ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya reglamentiga binoan amalga oshiriladi.

58-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning majlislari

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning majlislari ish rejasiga muvofiq, biroq kalendar yil davomida kamida ikki marta o‘tkaziladi.

Ijtimoiy sheriklik taraflaridan hech bo‘lmaganda bittasining tashabbusi bilan ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning rejadan tashqari majlisi o‘tkazilishi mumkin.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya majlislari o‘tkaziladigan joy, sana va vaqt taraflarning kelishuviga ko‘ra belgilanadi.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya qarorlarining tayyorlangan loyihalari komissiya a’zolariga komissiya majlisini o‘tkazishning tayinlangan sanasidan kamida o‘n kalendar kun oldin tarqatiladi.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyaning majlisi, agar unda komissiya taraflarining har biridan belgilangan komissiya a’zolarining kamida uchdan ikki qismi hozir bo‘lsa, vakolatli hisoblanadi.

59-modda. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning qarorlari

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning qarorlari, agar ijtimoiy sheriklikning har bir tarafidan belgilangan vakillarning ko‘pchiligi ularni yoqlab ovoz bergan bo‘lsa, qabul qilingan hisoblanadi.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning qarorlari tegishli reglamentda belgilangan muddatda kuchga kiradi.

Boshlang‘ich darajadagi ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning qarori ushbu qaror manfaatlariga daxldor bo‘lgan xodimlarning e’tiboriga ular qabul qilingan sanadan e’tiboran o‘n kalendar kundan kechiktirmay yetkaziladi. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha hududiy, tarmoq va respublika komissiyalarining qarorlari ular qabul qilingan sanadan e’tiboran o‘n kalendar kundan kechiktirmay ochiq foydalanish uchun ommaviy axborot vositalarida yoki tegishli komissiyalarning rasmiy veb-saytlarida joylashtirilishi lozim.

Bilimingizni sinang

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyati muddatidan oldin tugatilsa, uning tarafi yangi a’zoni qancha muddatdan kechiktirmay tasdiqlashi kerak?
  1. O‘n besh kalendar kundan
  2. Besh kalendar kundan
  3. O‘n kalendar kundan
  4. O‘ttiz kalendar kundan

To‘g‘ri javob: O‘n kalendar kundan. A’zo faoliyati muddatidan oldin tugasa, u manfaatini ifoda etayotgan taraf o‘n kalendar kundan kechiktirmay yangi a’zoni tasdiqlaydi.

Mehnat kodeksi — 54-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha tarmoq komissiyalari
  2. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish
  3. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalar vakolatlarining muddati
  4. Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha hududiy, tarmoq va respublika komissiyalarining reglamenti

To‘g‘ri javob: Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish. 54-modda: Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish.

Mehnat kodeksi: «Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish» qaysi moddada belgilangan?
  1. 53-modda
  2. 54-modda
  3. 51-modda
  4. 57-modda

To‘g‘ri javob: 54-modda. 54-modda: Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosining faoliyati qaysi holda muddatidan oldin tugatilishi mumkin?
  1. Komissiya a’zosini u vakillik qilayotgan taraf chaqirib olganda
  2. Komissiya a’zosi mehnat ta’tiliga chiqqan va ta’tildan qaytmagan holatda
  3. Ish beruvchi komissiya a’zosiga nisbatan buyruq chiqarganda
  4. Komissiya raisi a’zoning faoliyatini tugatishni xohlaganda

To‘g‘ri javob: Komissiya a’zosini u vakillik qilayotgan taraf chaqirib olganda. 54-modda: a’zoni vakillik qilayotgan taraf chaqirib olishi faoliyatni muddatidan oldin tugatish asoslaridan biri.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, komissiya a’zosining faoliyati muddatidan oldin tugatilsa, u manfaatlarini ifoda etayotgan taraf yangi a’zoni qancha muddatda tasdiqlashi kerak?
  1. Besh kalendar kundan kechiktirmay
  2. O‘n kalendar kundan kechiktirmay
  3. O‘ttiz kalendar kundan kechiktirmay
  4. Bir oy ichida

To‘g‘ri javob: O‘n kalendar kundan kechiktirmay. 54-modda: taraf o‘n kalendar kundan kechiktirmay yangi a’zoni tasdiqlashi kerak.

Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiya a’zosi Karim bir oyga mehnat ta’tiliga chiqdi. Mehnat kodeksiga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
  1. Karimning komissiya a’zoligi tugatiladi va uning o‘rniga yangi a’zo taraf tomonidan darhol tasdiqlanadi
  2. Komissiya bu davrda majlis o‘tkaza olmaydi, Karim ta’tildan qaytguncha faoliyatni to‘xtatib turishi shart bo‘ladi
  3. Karimning vakillik qilayotgan tarafi uning o‘rniga ta’til davrida vaqtincha vakillik qiladigan shaxsni belgilaydi
  4. Karimni almashtirish uchun sud qarori talab etiladi, vakillik qilayotgan taraf esa bunday vakolatga ega emas

To‘g‘ri javob: Karimning vakillik qilayotgan tarafi uning o‘rniga ta’til davrida vaqtincha vakillik qiladigan shaxsni belgilaydi. 54-modda: uzrli sababga ko‘ra (mehnat ta’tili) vaqtincha bajara olmasa, taraf shu muddatga vakillik qiladigan shaxsni belgilaydi.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, quyidagilardan qaysi biri komissiya a’zosi faoliyatini muddatidan oldin tugatishga olib keladigan xolisona sabablarga kiradi?
  1. A’zoning boshqa shaharga xizmat safariga ketishi yoki vaqtincha ko‘chib o‘tishi
  2. A’zoning vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi va davolanish muassasasida bo‘lishi
  3. A’zoning homiladorlik va tug‘ish bo‘yicha ijtimoiy ta’tilga chiqib ketishi
  4. Faoliyatni davom ettirish imkoniyatini istisno etuvchi sud hukmining mavjudligi

To‘g‘ri javob: Faoliyatni davom ettirish imkoniyatini istisno etuvchi sud hukmining mavjudligi. 54-modda: vafot yoki faoliyatni davom ettirishni istisno etuvchi sud hukmi xolisona sabab; vaqtincha sabablar esa faqat vaqtincha almashtirishga asos.

Mehnat kodeksi: «Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning vakolatlari» qaysi moddada belgilangan?
  1. 50-modda
  2. 62-modda
  3. 58-modda
  4. 55-modda

To‘g‘ri javob: 55-modda. 55-modda: Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha komissiyalarning vakolatlari.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiMehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklik organlari (1/2)Keyingi →Jamoaviy muzokaralar