XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Mehnat kodeksi · 94–96-m.

Umumiy qoidalar

Iii Bo‘Lim. Ishga Joylashtirish

94-modda. Ishga joylashish huquqi

Har kimga o‘zining ishlab chiqarishga va ijodiy mehnatga doir qobiliyatlaridan foydalanish hamda qonunchilikda taqiqlanmagan har qanday faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha mutlaq huquq tegishlidir.

Har kim ish beruvchiga bevosita murojaat qilish yoki mehnat organlarining bepul ko‘magi orqali, shuningdek xususiy bandlik agentliklarining xizmatlari vositasida ish joyini erkin tanlash huquqiga egadir.

95-modda. Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari

Davlat:

bandlik turini, shu jumladan turli mehnat rejimidagi ishni tanlash erkinligini;

ishga qabul qilishni qonunga xilof ravishda rad etishdan, qonunga xilof ravishda boshqa ishga o‘tkazishdan, xodimni ishdan chetlashtirishdan va mehnat shartnomasini bekor qilishdan himoyalanishni;

maqbul keladigan ish tanlashga va ishga joylashishga bepul ko‘maklashishni;

kasb egallashda va ishga ega bo‘lishda, mehnat qilish va bandlik sharoitlarida, mehnatga haq to‘lashda, xizmat pog‘onalari bo‘yicha ko‘tarilishda har kimga imkoniyatlar tengligi yaratilishini;

ish qidirayotgan shaxslarni va ishsizlarni kasbga tayyorlashga, qayta tayyorlashga hamda ularning malakasini oshirishga ko‘maklashishni;

mehnat organlarining taklifiga ko‘ra ishlash uchun boshqa joyga ixtiyoriy ravishda ko‘chib ketish munosabati bilan qilingan xarajatlar kompensatsiya qilinishini;

haq to‘lanadigan jamoat ishlarida ishtirok etish imkoniyatini kafolatlaydi.

Ishga joylashtirish bo‘yicha kafolatlarni taqdim etish tartibi aholi bandligi to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilanadi.

96-modda. Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish sohasidagi qo‘shimcha kafolatlar

Davlat aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish bo‘yicha qo‘shimcha kafolatlarni ta’minlaydi.

Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalari jumlasiga quyidagilar kiradi:

o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bolalari, nogironligi bo‘lgan bolalari bor yolg‘iz ota-ona (ularning o‘rnini bosuvchi shaxs), shuningdek ko‘p bolali oilalardagi ota-onalar (ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar);

umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim tashkilotlarini, kasb-hunar maktablarini, kasb-hunar kollejlarini hamda texnikumlarini tamomlab, kasbga ega bo‘lgan yoshlar;

“Mehribonlik” uylarining bitiruvchilari, shuningdek oliy ta’lim tashkilotlarining davlat grantlari bo‘yicha ta’lim olgan bitiruvchilari;

O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining, Ichki ishlar vazirligining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Milliy gvardiyasining, Davlat xavfsizlik xizmatining qo‘shinlaridagi muddatli harbiy xizmatdan bo‘shatilgan shaxslar;

nogironligi bo‘lgan shaxslar;

pensiyaoldi yoshidagi shaxslar (qonunda belgilangan pensiya yoshiga qadar ikki yil oldin);

jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan shaxslar yoki sudning qaroriga ko‘ra o‘ziga nisbatan tibbiy yo‘sindagi majburlov choralari qo‘llanilgan shaxslar;

odam savdosidan jabrlanganlar.

Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalari jumlasiga qonunchilikka muvofiq boshqa shaxslar ham kiritilishi mumkin.

Ishga joylashtirish sohasidagi qo‘shimcha kafolatlar qo‘shimcha ish o‘rinlarini, ixtisoslashtirilgan tashkilotlarni, shu jumladan nogironligi bo‘lgan shaxslar mehnat qilishi uchun tashkilotlarni tashkil etish, maxsus qayta tayyorlash va malaka oshirish dasturlarini tashkil etish, ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan toifadagi fuqarolarni ishga joylashtirish uchun ish o‘rinlarining eng kam sonini belgilash yo‘li bilan, shuningdek qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa choralar orqali ta’minlanadi.

96-modda. Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish sohasidagi qo‘shimcha kafolatlar (davomi)

Ish beruvchi ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan, mehnat organlari va boshqa organlar tomonidan yuborilgan shaxslarni qonunchilikda belgilangan tartibda ishga qabul qiladi.

Qonunchilikda aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish sohasidagi boshqa qo‘shimcha kafolatlar ham nazarda tutilishi mumkin.

Bilimingizni sinang

Mehnat kodeksi — 94-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Jamoa kelishuvlarining bajarilishi ustidan nazorat
  2. Ish beruvchining bandlik va ishga joylashtirish sohasidagi majburiyatlari
  3. Ishga joylashish huquqi
  4. Aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalarini ishga joylashtirish sohasidagi qo‘shimcha kafolatlar

To‘g‘ri javob: Ishga joylashish huquqi. 94-modda: Ishga joylashish huquqi.

Mehnat kodeksi: «Ishga joylashish huquqi» qaysi moddada belgilangan?
  1. 94-modda
  2. 97-modda
  3. 96-modda
  4. 93-modda

To‘g‘ri javob: 94-modda. 94-modda: Ishga joylashish huquqi.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, har kimning ishlab chiqarishga va ijodiy mehnatga doir qobiliyatlaridan foydalanish bo‘yicha qanday huquqi bor?
  1. Qonunchilikda taqiqlanmagan har qanday faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha mutlaq huquq
  2. Faqat davlat tomonidan ruxsat berilgan faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha cheklangan huquq
  3. Faqat ish beruvchi tavsiya qilgan faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha shartli huquq
  4. Faqat mehnat organi yuborgan ishda ishlash bo‘yicha huquq, boshqa faoliyatni tanlash taqiqlanadi

To‘g‘ri javob: Qonunchilikda taqiqlanmagan har qanday faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha mutlaq huquq. 94-modda: har kimga qonunchilikda taqiqlanmagan har qanday faoliyatni amalga oshirish bo‘yicha mutlaq huquq tegishli.

Ishsiz fuqaro Bekzod ish qidirmoqda va xususiy bandlik agentligi xizmatlaridan foydalanmoqchi. Mehnat kodeksiga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
  1. Faqat davlat mehnat organi orqali ish qidirishga haqli, xususiy agentliklar xizmatidan foydalana olmaydi
  2. Har kim xususiy bandlik agentliklarining xizmatlari vositasida ham ish joyini erkin tanlash huquqiga ega
  3. Xususiy agentlik orqali ish qidirish taqiqlanadi, chunki ish joyi faqat davlat tomonidan taqdim etiladi
  4. Xususiy agentlik orqali faqat sud ruxsati bilan ish topilishi va ish joyini tanlash mumkin

To‘g‘ri javob: Har kim xususiy bandlik agentliklarining xizmatlari vositasida ham ish joyini erkin tanlash huquqiga ega. 94-modda: ish joyini ish beruvchiga bevosita murojaat qilish, mehnat organlari yoki xususiy bandlik agentliklari orqali erkin tanlash mumkin.

Mehnat kodeksi — 95-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Jamoa kelishuvlarining bajarilishi ustidan nazorat
  2. Ish beruvchining bandlik va ishga joylashtirish sohasidagi majburiyatlari
  3. Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari
  4. Jamoa kelishuvlarini e’lon qilish

To‘g‘ri javob: Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari. 95-modda: Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari.

Mehnat kodeksi: «Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari» qaysi moddada belgilangan?
  1. 92-modda
  2. 97-modda
  3. 95-modda
  4. 93-modda

To‘g‘ri javob: 95-modda. 95-modda: Ishga joylashtirish bo‘yicha davlat kafolatlari.

Mehnat kodeksiga ko‘ra, davlat ishga joylashtirish bo‘yicha qanday xarajatlar kompensatsiya qilinishini kafolatlaydi?
  1. Xususiy bandlik agentligiga to‘langan xizmat haqini va mehnat organlari yuborgan ishga joylashish bilan bog‘liq boshqa xarajatlarni
  2. Mehnat organlarining taklifiga ko‘ra ishlash uchun boshqa joyga ixtiyoriy ravishda ko‘chib ketish munosabati bilan qilingan xarajatlarni
  3. Ish beruvchining shaxsiy xarajatlarini hamda ishga joylashtirish jarayonida xodimning ish beruvchi oldidagi barcha xarajatlarini
  4. Har qanday ishdan bo‘shash bilan bog‘liq xarajatlarni, shu jumladan o‘z xohishi bilan ketganlarning xarajatlarini hamda sud xarajatlarini

To‘g‘ri javob: Mehnat organlarining taklifiga ko‘ra ishlash uchun boshqa joyga ixtiyoriy ravishda ko‘chib ketish munosabati bilan qilingan xarajatlarni. 95-modda: davlat mehnat organlari taklifiga ko‘ra boshqa joyga ixtiyoriy ko‘chib ketish xarajatlari kompensatsiyasini kafolatlaydi.

Ishsiz Rahim mehnat organining taklifiga ko‘ra ishlash uchun boshqa viloyatga ixtiyoriy ravishda ko‘chib o‘tdi va ko‘chish uchun xarajat qildi. Mehnat kodeksiga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
  1. Xarajatlar hech qachon qoplanmaydi, chunki ixtiyoriy ko‘chish xodimning shaxsiy qarori hisoblanadi va davlat bunga mas’ul emas
  2. Xarajatlarni faqat Rahimning o‘zi ko‘taradi, davlat mehnat organi taklifi bilan ko‘chish bo‘lsa ham kompensatsiya nazarda tutilmagan
  3. Xarajatlar faqat yangi ish beruvchining xohishiga ko‘ra qoplanadi, davlat esa bunday kafolatni bermaydi va mas’ul emas
  4. Davlat mehnat organi taklifi bilan ixtiyoriy ko‘chish munosabati bilan qilingan xarajatlar kompensatsiya qilinishini kafolatlaydi

To‘g‘ri javob: Davlat mehnat organi taklifi bilan ixtiyoriy ko‘chish munosabati bilan qilingan xarajatlar kompensatsiya qilinishini kafolatlaydi. 95-modda: davlat bunday ko‘chib ketish xarajatlari kompensatsiya qilinishini kafolatlaydi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiJamoa kelishuvlari (2/2)Keyingi →Ish beruvchi tomonidan bandlik va ishga joylashtirish sohasida taqdim etiladigan kafolatlar